Badanie jakości życia w mieście. Doświadczenia i postulaty badawcze

Krzysztof Piróg

doi:10.18778/0208-600X.64.06

Autor

Krzysztof Piróg Zakład Socjologii Miasta i Zbiorowości Terytorialnych, Instytut Socjologii, Wydział Socjologiczno-Historyczny, Uniwersytet Rzeszowski, Al. Rejtana 16C, 35-959 Rzeszów

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.64.06

Słowa kluczowe:

jakość życia, styl życia, warunki życia, socjologia miasta, diagnoza społeczna

Abstrakt

Celem artykułu jest postawienie wyprowadzonych na podstawie zdobytych doświadczeń badawczych postulatów dotyczących projektowania i realizacji socjologicznych studiów miejskich związanych z tematyką jakości życia. Prezentowane postulaty odnoszą się do konceptualizacji i operacjonalizacji problematyki badawczej, opracowania i standaryzacji narzędzia badawczego, zapewnienia zasobów do prowadzenia badań w sposób cykliczny, zapewnienia reprezentatywnych metod doboru próby, a także zaangażowania głównych interesariuszy w proces badawczy i informowania ich o wynikach. Przedstawiono także spodziewane rezultaty i efekty podejmowania badań nad jakością życia w mieście.

Bibliografia

Babbie E. (2003). Badania społeczne w praktyce. PWN, Warszawa.

Baker F. (2001). The Basics of Item Response Theory. ERIC Clearinghouse on Assessment and Evaluation, USA.

Bedyńska S., Cypryańska M. (2012). Statystyczny drogowskaz 1. Praktyczne wprowadzenie do wnioskowania statystycznego. Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa.

Bierwiaczonek K., Dymnicka M., Kajdanek K., Nawrocki T. (2017). Miasto, przestrzeń, tożsamość. Studium trzech miast: Gdańsk, Gliwice, Wrocław. Wydawnictwo Scholar, Warszawa.

Błaszczyk M., Kłopot S., Pluta J. (2010). Wrocławska Diagnoza Społeczna. Stare i nowe problemy społeczne wielkiego miasta. Socjologiczne studium konsumpcji na przykładzie Wrocławia. Scholar, Warszawa.

Cichocki R., Podemski K. (1999). Miasto w świadomości swoich mieszkańców. Wydawnictwo Humaniora, Poznań.

Czapiński J. (red.) (1998). Jakość życia Polaków w czasie zmiany społecznej. Raport końcowy z realizacji projektu badawczego „Związek między obiektywnymi i subiektywnymi wskaźnikami jakości życia w okresie transformacji systemowej”. MISS UW, Warszawa.

Czapiński J., Panek T. (red.) (2001). Diagnoza Społeczna 2000. Warunki i jakość życia Polaków oraz ich doświadczenia z reformami systemowymi po 10 latach transformacji. Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie – Polskie Towarzystwo Statystyczne, Warszawa.

Czapiński J., Panek T. (red.) (2004). Diagnoza Społeczna 2003. Warunki i jakość życia Polaków. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania, Warszawa.

Czapiński J., Panek T. (red.) (2006). Diagnoza Społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków. Vizja Press & IT, Warszawa.

Czapiński J., Panek T. (red.) (2011). Diagnoza Społeczna 2011. Warunki i jakość życia Polaków. Vizja Press & IT, Warszawa.

Czapiński J., Panek T. (red.) (2015). Diagnoza Społeczna 2015. Warunki i jakość życia Polaków. Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.

Czapiński J., Panek T., Batorski D. (red.) (2007). Diagnoza Społeczna 2007. Warunki i jakość życia Polaków. Raport. Vizja Press & IT, Warszawa.

Czapiński J., Panek T., Batorski D. (red.) (2009). Diagnoza Społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków. Raport. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa.

Czapiński J., Panek T., Batorski D. (red.) (2013). Diagnoza Społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków. Zakład Wydawnictw Statystycznych, Warszawa.

Czekaj K. (2002a). Gliwice 2001: Kwestie społeczne górnośląskiego miasta u progu XXI wieku. Agencja Artystyczna „Para”, Katowice.

Czekaj K. (2002b). Częstochowa i problemy społeczne jej mieszkańców na przełomie XX i XXI wieku. Agencja Artystyczna „Para”, Katowice.

Czekaj K., Niesporek A., Zawartka-Czekaj M. (2006). Świętochłowice: Kwestia społeczna, polityka społeczna, planowanie społeczne. Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice.

Czekaj K., Niesporek A., Zawartka-Czekaj M. (2009). Ruda Śląska: Od problemów społecznych górnośląskiego miasta do polityki miejskiej. Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice.

Domański H. (1999). Jednostki niedostępne. Problem wpływu na wyniki badań, „ASK”, nr 8, s. 67–92.

Gawlikowska-Hueckel K., Hildebrandt A., Umiński S. (2000). Jakość życia w miastach-powiatach grodzkich. IBnGR, Gdańsk.

Grzeszkiewicz-Radulska K. (2001). Jednostki niedostępne w sondażach CBOS, [w:] P. Daniłowicz, Z. Gostkowski (red.), Sondaże opinii społecznej: samowiedza współczesnych społeczeństw. Analizy i próby technik badawczych w socjologii, t. X. Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.

GUS (2017a). Bank Danych Lokalnych, https://bdl.stat.gov.pl/BDL [dostęp 20.12.2017].

GUS (2017a). Urban Audit, http://stat.gov.pl/statystyka-regionalna/badania-regionalne/urban-audit-250/ [dostęp 20.12.2017].

Jaaskelainen R. (2013). Think-aloud protocol, [w:] Y. Gambier, L. van Doorslaer (eds.), Handbook of translation studies, Vol. 1. John Benjamins Publishing, Amsterdam–Philadelphia.

Jadam H., Malikowski M. (1979). Rzeszowianie o sobie i o swoim mieście. Wybór pamiętników. Towarzystwo Naukowe, Rzeszów.

Kish L. (1949). A Procedure for Objective Respondent Selection within the Household, “Journal of the American Statistical Association”, 44(247), s. 380–387.

Kłopot S., Błaszczyk M., Pluta J. (2010). Wrocławska Diagnoza Społeczna. Problemy społeczne w przestrzeni Wrocławia. Wydawnictwo Scholar, Warszawa.

Kościołek A. (2004). Jakość życia w Kielcach w świadomości mieszkańców miasta. Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego, Kielce.

Kotarski H., Malicki K. (2013). Stolica Podkarpacia wczoraj i dziś: Studium socjologiczne społecznych aspektów przemian w Rzeszowie w latach 1989–2009. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.

Kotarski H., Malicki K., Palak M., Piróg K. (2016). Rzeszowska diagnoza społeczna 2015. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.

Lavrakas P. (2008). Paper-and-Pencil-Interviewing (PAPI), [w:] P. Lavrakas (ed.), Encyclopedia of Survey Research Methods. Sage, Los Angeles–London–New Dehli–Singapore–Washington, DC, s. 573–574. DOI: https://doi.org/10.4135/9781412963947.n368

Malicki K., Piróg K. (2016). Postawy młodzieży ponadgimnazjalnej wobec przeszłości i historii Polski XX w. Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.

Malikowski M. (1984). Więź mieszkańców z miastem. Studium socjologiczne na przykładzie społeczeństwa miasta Rzeszowa. Towarzystwo Naukowe, Rzeszów.

Malikowski M. (1989). Rzeszów – awans i aspiracje. Socjologiczne zwierciadło miasta.

Malikowski M. (2007). Zagrożenia i bezpieczeństwo w mieście Rzeszowie. Zadania – diagnozy – praktyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.

Malikowski M. (2010). Powstawanie dużego miasta: Drogi i bezdroża socjalistycznej urbanizacji na przykładzie Rzeszowa. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.

Michalska-Żyła A. (2010). Psychospołeczne więzi mieszkańców z miastem. Studium na przykładzie Łodzi. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Moja Polis (2017), http://www.mojapolis.pl [dostęp 20.12.2017].

Pawson R. (2006). Evidence-based policy: A realist perspective. Sage, London.

Piróg K. (2016). Jakość i poziom życia, [w:] W. Dziemianowicz, J. Charkiewicz (red.), Miasta województwa podkarpackiego – perspektywy rozwoju. Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, Rzeszów.

Rokicka E. (red.) (2013). Jakość życia mieszkańców Łodzi i jej przestrzenne zróżnicowanie. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Rosińska-Bukowska M., Klima E. (2015). Audyt miejski – znaczenie dla rozwoju miast Unii Europejskiej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 407, s. 120–131.

Sadowski A. (2006). Białystok. Kapitał społeczny mieszkańców miasta. Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku, Białystok.

Siciński A. (red.) (1988). Style życia w miastach (polskich u progu kryzysu). IFiS PAN – Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Someren van M., Barnard Y., Sandberg J. (1994). The Think Aloud Method. A practical guide to modelling cognitive processes. Adacemic Press, London.

Starosta P. (red.) (2012). Zróżnicowanie zasobów kapitału ludzkiego i społecznego w regionie łódzkim. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Sutryk J., Błaszczyk M., Kłopot S., Pluta J., Trojanowski P. (red.) (2010). Studia nad strategią rozwoju społecznego miasta Wrocławia. Scholar, Warszawa.

Szreder M. (2010). Metody i techniki sondażowych badań opinii. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Trzebiatowski J. (2011). Jakość życia w perspektywie nauk społecznych i medycznych – systematyzacja ujęć definicyjnych, „Hygeia Public Health”, 46 (1), s. 25–31.

Turowski J. (1979). Środowisko mieszkalne w świadomości ludności miejskiej. Ossolineum, Wrocław.

WHO (1998). Programme on Mental Health. WHOQOL. User manual.

Willis G. (2008). Cognitive Aspects of Survey Methodology (CASM), [w:] P. Lavrakas (ed.), Encyclopedia of Survey Research Methods. Sage, Los Angeles–London–New Delhi–Singapore –Washington, DC, s. 103–105.

Wydział Promocji Miasta UMP (2013). Jakość życia w Poznaniu. Synergia Agency, Poznań.

Załącznik nr 96 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz.U.07.164.1166).