Władza ideologiczna w parafiach: Rzeszów vs Dublin
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.64.02Słowa kluczowe:
władza, ideologia, przemoc symboliczna, hegemonia kulturowa, parafia, Kościół katolickiAbstrakt
W artykule omówiono pojęcia władzy (w tym tradycyjnej i ideologicznej), przemocy (w tym symbolicznej) i hegemonii kulturowej. W części empirycznej przedstawiono formy i mechanizmy kształtowania się i wykonywania władzy ideologicznej Kościoła katolickiego w środowiskach polskich na przykładach dużych miast Polski i Irlandii. Przedstawiono mechanizm przemocy symbolicznej przy budowie nowego kościoła w Rzeszowie oraz niepowodzenia sprawowania niekontrolowanej władzy ekonomicznej w kościele polskim w Dublinie. Ideologię „przygniatającej większości” katolików w Polsce skonfrontowano z faktyczną ich liczebnością według różnych kryteriów, w tym kanonicznego. Na tym tle pokazano mechanizm działania przemocy symbolicznej w parafiach w Polsce, który skonfrontowano z – wciąż aktualnymi – spostrzeżeniami Tadeusza Boya-Żeleńskiego sprzed dziewięćdziesięciu lat.
Bibliografia
Althuser L. (1972). Ideology and ideological state apparatus, [w:] Lenin and philosophy, and other essays. Monthly Review Press, New York.
Auden W. H. (1947). The age of anxiety: A baroque eclogue. Random House, New York.
Bieliński P. (2014). Religijność w Europie, „Niedziela”, 24.07.1014; niedziela.pl/artykul/10660/ Religijnosc-w-Europie.
Bourdieu P. (1977). Sur le pouvoir symbolique, “Annales”, no. 32 (3), s. 405–411.
Boy-Żeleński T. (1931). Nasi okupanci, „Wiadomości Literackie”, nr 50 (415).
Boy-Żeleński T. (1932). Nasi okupanci. Bibljoteka Boya. Drukarnia Towarzystwa Polskiej Macierzy Szkolnej, Warszawa; https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/nasi-okupanci.pdf.
Boy-Żeleński T. (1985). Reflektorem w mrok. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Budowa kościoła (b.d.); https://popieluszko.rzeszow.pl/budowa.
Dmowski R. (1904). Myśli nowoczesnego Polaka, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów.
Dominicantes i communicantes w Polsce (b.d.); https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominicantes_i_communicantes_w_Polsce.
Draguła A. ks. (2017). Kościół w Polsce: przyszłość przeszłości; kongres.lublin.pl/wp-content/uploads/2017/01/ks.-Andrzej-Draguła.doc.
Engels F. (1972). Rozwój socjalizmu od utopii do nauki, [w:] F. Engels, K. Marks, Dzieła, t. 19. Książka i Wiedza, Warszawa, s. 210–217.
Fruman D. (b.d.). Urzędnicy Pana B.; http://www.tekstowo.pl/piosenka,dorota_fruman,urzednicy_pana_b_.html.
Gramsci A. (1950). Listy z więzienia. Książka i Wiedza, Warszawa.
Grzegorz XVI (1832). Encyklika o liberalizmie i religijnym indyferentyzmie Mirari vos; http://apokalipsa2007.republika.pl/Grzegorz%20XVI%20Mira%20vos.htm.
Hartman J. (2017). Mój dziwny kraj i jego religia, Liberté”, nr 23; http://liberte.pl/moj-dziwny-kraj-i-jego-dziwna-religia/.
Kelman H. (1958). Compliance, identification, and internalization: Three processes of attitude change, “Journal of Conflict Resolution”, no. 1, s. 51–60.
Kodeks Prawa Kanonicznego (1983); http://www.katolicki.net/ftp/kodeks_prawa_kanonicznego.pdf.
Korupcyjna afera wiceministrów. Wojskowa emerytura za sztabkę Burego, „Fakt24.pl”, 23.08.2014; http://www.fakt.pl/wydarzenia/polityka/ks-mokrzycki-umoczony-w-afere-korupcyjna-ma-dostac-wielka-emeryture/s1p941m.
Kraus B. (2013). Erkennen und Entscheiden. Grundlagen und Konsequenzen eines erkenntnistheoretischen Konstruktivismus für die Soziale Arbeit. Beltz Juventa, Weinheim–Basel.
Mariański J. (2011). Nadpełza sekularyzacja, „kosciol.wiara.pl”, 10.06.2011; http://kosciol.wiara.pl/doc/880542.Nadpelza-sekularyzacja/3.
Miejscowy Plan Zagospodarowania (2015), 29.09.2015; https://popieluszko.rzeszow.pl/budowa_kosciola-plan_zagospodarowania.
Mokras-Grabowska J. (2014). Przestrzeń turystyczno-artystyczna Łodzi na przykładzie galerii Urban Forms, „Turyzm”, nr 24 (2), s. 25–33.
Mokrzycki R. ks. (2016). Parafia Rzymskokatolicka pw. Błogosławionego Ks. Jerzego Popiełuszki w Rzeszowie. List.
Nowa fucha ks. Mokrzyckiego. Ksiądz od sztabki dostał parafię, „Fakt24.pl”, 17.10.2014; http://www.fakt.pl/wydarzenia/polityka/ksiadz-zamieszany-w-afere-korupcyjna-dostal-parafie/4c23btf.
O.pl Polski Portal Kultury (b.d.); http://cytaty.o.pl/author/jozef-tischner/page/6/.
Parafia Rzymskokatolicka pw. Błogosławionego Ks. Jerzego Popiełuszki w Rzeszowie (b.d.); https://popieluszko.rzeszow.pl/news.
Pius XII (1950). Humani Generis; https://web.archive.org/web/20120419021937/ http://www.vatican.va/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_12081950_humani-generis_en.html.
Piwowarski W. (1983). Religijność ludowa. Ciągłość i zmiana. Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, Wrocław.
Podejrzany w aferze podkarpackiej został PROBOSZCZEM! (2015), “se.pl”, 14.07.2015; http://www.se.pl/wiadomosci/polityka/podejrzany-zosta-proboszczem_643054.html.
Radni Rzeszowa sprzedali kościołowi działkę za 1 procent wartości (2014), „Rzeszów News”, 29.10.2014; http://rzeszow-news.pl/radni-rzeszowa-sprzedali-kosciolowi-dzialke-1-procent-wartosci/.
Rydzyk beszta rządzących, że dostaje… za mało pieniędzy (2017), „koduj214.pl”, 27.11.2017; https://koduj24.pl/rydzyk-beszta-rzadzacych-ze-dostaje-za-malo-pieniedzy/.
Rykiel Z. (2013). Kulisy systemu, „Przestrzeń Społeczna (Social Space)”, nr 6, s. 127–130.
Rykiel Z. (2016). Klaunokracja 2.0 i bolesny koniec patriarchatu na semiperyferiach, „Przestrzeń Społeczna (Social Space)”, nr 12, s. 7–32.
Rzymskokatolicka Parafia pw. bł. ks. Jerzego Popiełuszki (b.d.). ulotka.
Serafiński K. (2017). Ile jest w Polsce katolików?, „Liberté”, 26.04.2017; http://serafinski.liberte.pl/ile-jest-w-polsce-katolikow/.
Sprawa księdza skazanego na grzywnę za bicie w dzwony trafiła do Sądu Najwyższego (2017), „Gość Niedzielny”, nr 47; http://gosc.pl/doc/4333363.Sprawa-ksiedza-skazanego-na-grzywne-za-bicie-w-dzwony-trafila.
Struktura wyznaniowa w Polsce (2013); https://ekumenia.pl/aktualnosc/struktura-wyznaniowa-w-polsce/ [dostęp 16.01.2018].
Sztompka P. (2005). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Wydawnictwo Znak, Kraków.
Thomas W., Znaniecki F. (1976). Chłop polski w Europie i Ameryce. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
World report on violence and health (2002). World Health Organization, Geneva.
Zybertowicz A. (2013). III RP. Kulisy systemu. Rozmawia Joanna Lichocka. Wydawnictwo Słowa i Myśli, Lublin.
/4 Polaków spowiada się przynajmniej raz w roku (2013). „kosciol.wiara.pl”, 28.03.2013; http://kosciol.wiara.pl/doc/1503160.Polakow-spowiada-sie-przynajmniej-raz-w-roku.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
