Prywatyzacja w perspektywie biograficznej. Człowiek zakorzeniony, człowiek plastyczny, człowiek stłamszony
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.41.14Słowa kluczowe:
socjologia pracy, prywatyzacja, wywiad biograficzny narracyjny, badania jakościowe, transformacjaAbstrakt
Artykuł przedstawia wstępne analizy z badań nad prywatyzacją w perspektywie biograficznej. Wykorzystując narracyjne wywiady biograficzne przeprowadzone z pracownikami przedsiębiorstw sprywatyzowanych w pierwszych latach transformacji, autorki koncentrują się na pytaniu o znaczenie prywatyzacji w perspektywie indywidualnych biografii. Na podstawie pogłębionej analizy dwóch wywiadów biograficznych, opisują one dwa wymiary wpływu prywatyzacji na biografię: reperkusje przekształcenia przedsiębiorstwa na indywidualną biografię i znaczenia, jakie są przypisywane zmianom przez dotknięte nimi jednostki. Przez analizę dwóch biografii autorki rekonstruują znaczenia przypisywane roli pracy w życiu, a także oceny i interpretacje transformacji ustrojowej. Odchodząc od dychotomicznego podziału na homo sovieticus i homo oeconomicus, w artykule są opisane złożone i niejednoznaczne sposoby doświadczania i nadawania znaczeń prywatyzacji przed rozmówców. Mimo odmiennych ocen transformacji i zakorzenienia w różnych światach społecznych, rozmówców łączyła potrzeba zachowania swojego sprawstwa i sprzeciw wobec nadmiernej indywidualizacji w miejscu pracy. Poruszając się między tytułową plastycznością, zakorzenieniem i stłamszeniem, przedstawieni rozmówcy, wbrew sztucznie nadawanym kategoriom i cezurom, w każdych warunkach społecznych na różne sposoby zachowywali podmiotowość i godność.
Bibliografia
Burawoy M., Verdery K. (1999), Uncertain Transition: Ethnographies of Change in the Postsocialist World, New York–Oxford: Routledge. DOI: https://doi.org/10.5771/9780585080550
Denzin N. (1989), Interpretive Biography, London: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9781412984584
Dunn E. (2008), Prywatyzując Polskę, przeł. P. Sadura, Warszawa: Krytyka Polityczna.
Fedorowicz M., Kozek W., Morawski W. (1995), Stosunki przemysłowe w Polsce, Warszawa: Instytut Socjologii UW.
Gardawski J., Gilejko L. (red.) (1997), Między nadzieją i lękiem. Społeczne efekty prywatyzacji, Warszawa: Katedra Socjologii SGH.
Gilejko L. (2000), Od konfliktu do kooperacji: kształtowanie się nowych modeli zbiorowych stosunków pracy, Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Hann C. (2002), Postsocialism: Ideals, Ideologies, and Practices in Eurasia, London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203428115
Helling I.K. (1990), Metoda badań biograficznych, [w:] Włodarek J., Ziółkowski M. (red.), Metoda biograficzna w socjologii, Warszawa–Poznań: PWN, s. 13–37.
Humphrey C. (2002), The Unmaking of Soviet Life, London: Cornell University Press. DOI: https://doi.org/10.7591/9781501725722
Jarosz M. (1991), Postawy pracowników wobec prywatyzacji przedsiębiorstw, Warszawa: Instytut Nauk Ekonomicznych PAN.
Jarosz M. (2005), Wygrani i przegrani polskiej transformacji, Warszawa: Oficyna Naukowa Instytut Studiów Politycznych PAN.
Jarosz M. (red.) (1996), Kapitał zagraniczny w prywatyzacji, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
Kochanowicz J., Marody M. (red.) (2010), Kultura i gospodarka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.
Marody M. (1996), Oswajanie rzeczywistości, Warszawa: Instytut Studiów Społecznych.
Mrozowicki A. (2010), Robotnicy po transformacji. W poszukiwaniu podmiotowości, [w:] Żuk P. (red.), Podziały klasowe i nierówności społeczne, Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 240–257.
Mrozowicki A. (2011), Coping with Social Change, Leuven: Leuven University Press.
Nielsen R.P. (2006), Organization Theory and Ethics: Varieties and Dynamics of Constrained Optimization, [w:] Tsoukas H., Knudsen Ch. (red.), The Oxford Handbook of Organization Theory, Oxford: Oxford University Press, s. 476–502. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199275250.003.0018
Sennett R. (2006), Korozja charakteru, przeł. J. Dzierzgowski, Warszawa: Wydawnictwo Muza.
Schütze F. (1983), Biografiesvorschung und narrative Interview, „Neue Praxis”, Nr. 3.
Schütze F. (1997), Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, „Studia Socjologiczne”, t. 1, s. 11–50.
Verdery K. (1996), What Was Socialism and What Comes Next?, Princeton: Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400821990
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
