Wykonawcy prawa zaniedbani przez organy państwowe? Przepisy normujące zawód komornika i wynikające z nich areny sporu
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.93.05Słowa kluczowe:
światy społeczne, symboliczny interakcjonizm, socjologia pracy, areny sporu, władza, organy władzy, prawoAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest opisanie oraz socjologiczna analiza „konfliktu” pomiędzy komornikami sądowymi, będącymi wykonawcami prawa, a innymi organami władz państwowych. Rozważania oparte są na przeprowadzonych przeze mnie badaniach, w których wykorzystałem technikę wywiadu swobodnego. W tekście odnoszę się również do socjologicznej koncepcji tzw. brudnej roboty (autorstwa Everetta Hughesa). Ze zgromadzonego materiału badawczego da się wywnioskować, że według komorników unormowanie prawne ich zawodu jest nieklarowne oraz niestabilne. Zastrzeżenia wzbudzały także decyzje władzy ustawodawczej utrudniające egzekwowanie należności od dłużników. Komornicy mówili o poczuciu „bycia opuszczonym” przez wyższe instancje w swoich staraniach o zmianę społecznej percepcji ich zawodu, a także poprawę warunków i komfortu pracy. W swoich analizach wykorzystuję również pojęcie „areny sporu” charakterystyczne między innymi dla analiz retorycznych i dyskursywnych w socjologii. Źródłem inspiracji dla moich poszukiwań stała się teoria ugruntowana i interakcjonizm symboliczny (oraz rozwijana także na jego gruncie teoria światów społecznych).
Bibliografia
Ashforth B.E., Kreiner G.E. (1999), „How can you do it?”: Dirty work and the challenge of constructing a positive identity, Academy of Management Review, t. 24, nr 3, s. 413–434. DOI: https://doi.org/10.5465/amr.1999.2202129
Boczek M. (2020), Komornik sądowy – pomiędzy urzędnikiem a przedsiębiorcą, Eunomia, nr 1(98), s. 27–41.
Clarke A. (1991), Social worlds/arenas theory as organizational theory, [w:] D.R. Maines (red.), Social Organization and Social Processes: Essays in Honor of Anselm Strauss, Aldine De Gruyter, New York, s. 119–158. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315547169-12
Glaser B., Strauss A. (1967), The Discovery of Grounded Theory. Strategies for Qualitative Research, Aldine Publishing Company, New York. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196807000-00014
Hughes E. (1962), Good people and dirty work, Social Problems, t. 10, nr 1, s. 3–11. DOI: https://doi.org/10.1525/sp.1962.10.1.03a00010
Kacperczyk A. (2010), Od redakcji, Przegląd Socjologii Jakościowej, t. 6, nr 3, s. 1–6. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.6.3.01
Kailah S. (2019), Distinguishing between the types of grounded theory: Classical, interpretive and constructivist, Journal for Social Thought, t. 3, nr 1, s. 1–9.
Kamiński M. (2005), Recenzja filmu „Komornik”. Opowieść wigilijna, https://www.filmweb.pl/reviews/recenzja-filmu-Komornik-2480 [dostęp: 24.12.2024].
Kaźmierska K. (2016), Wywiad narracyjny – technika i pojęcia analityczne, [w:] R. Dopierała, K. Waniek (red.), Biografia i wojna. Metoda biograficzna w badaniu procesów społecznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-218-8.05
Konecki K. (2000), Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Konecki K. (2005), Ludzie i ich zwierzęta. Interakcjonistyczno-symboliczna analiza społecznego świata właścicieli zwierząt domowych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Konecki K. (2015), Anselm L. Strauss – pragmatyczne korzenie, pragmatyczne konsekwencje, Przegląd Socjologii Jakościowej, t. 11, nr 1, s. 12–39. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.11.1.02
Kostera M. (2003), Antropologia organizacji. Metodologia badań terenowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Krajowa Rada Komornicza, Komornik.pl, https://www.komornik.pl/?page_id=251 [dostęp: 4.02.2025].
Kvale S. (2004), InterViews. Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego, przeł. S. Zabielski, Trans Humana, Białystok.
Money.pl (2024), Zarobki komorników rozstrzelone. Pensja bywa wyższa niż sędziego, https://www.money.pl/gospodarka/zarobki-komornikow-rozstrzelone-pensja-bywa-wyzsza-niz-sedziego-7005771591600864a.html [dostęp: 7.02.2025].
Onet Kultura (2023), Koniec „Sprawy dla reportera”? „Konieczna zmiana prowadzącego i nazwy programu”, https://kultura.onet.pl/telewizja/koniec-sprawy-dla-reportera-konieczna-zmiana-prowadzacego-i-nazwy/3ytd7wl [dostęp: 20.01.2025].
Piotrowski A. (1998), Ład interakcji. Studia z socjologii interpretatywnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Polska Agencja Prasowa (PAP) (2022), Zabójstwo komorniczki z Łukowa. Nożownik przed atakiem był w dwóch innych kancelariach, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1487206%2Czabojstwo-komorniczki-z-lukowa-nozownik-przed-atakiem-byl-w-dwoch-innych [dostęp: 20.01.2025].
Radio ZET (2024), „Chciałem tylko ugodę”. Brutalne zabójstwo komorniczki, https://wiadomosci.radiozet.pl/polska/chcialem-tylko-ugode-brutalne-zabojstwo-komorniczki [dostęp: 20.01.2025].
Reisner J. (2024), Widownia najpopularniejszych audycji oraz dobowa oglądalność programów TVP1, TVP2, POLSAT, TVN w I kwartale 2024 roku, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Warszawa.
Rzeczpospolita.pl (2023), Sławomir Szynalik: Komorników dotykają częste przejawy nienawiści, https://www.rp.pl/zawody-prawnicze/art37813081-slawomir-szynalik-komornikow-dotykaja-czeste-przejawy-nienawisci [dostęp: 5.02.2025].
Sęk M. (2015), Dobór próby przy pomocy metody kuli śniegowej (snowball sampling), [w:] B. Fatyga (red.), Praktyki badawcze, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Shepherd D.A., Parida V., Wincent J. (2024), Dirty entrepreneurship: The intersectionality of entrepreneurs dirty recycling businesses, Entrepreneurship Theory and Practice. DOI: https://doi.org/10.1177/10422587241304707
Strauss A. (2013), Zwierciadła i maski. W poszukiwaniu tożsamości, przeł. A. Hałas, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.
TVP VOD (b.d.), Sprawa dla reportera, https://vod.tvp.pl/informacje-i-publicystyka,205/sprawa-dla-reportera-odcinki,27371 [dostęp: 20.01.2025].
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, Dz.U. 1997, nr 133, poz. 882.
Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. 2001, nr 130, poz. 1452.
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, Dz.U. 2018, poz. 771.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 stycznia 2004 r., sygn. akt SK 26/03.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt P 6/04.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

