Analiza procesu socjalizacji osób niepełnosprawnych fizycznie uprawiających sport

Jakub Niedbalski

doi:10.18778/0208-600X.60.09

Autor

Jakub Niedbalski Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.60.09

Słowa kluczowe:

niepełnosprawność, sport, socjalizacja, interakcje, badania jakościowe

Abstrakt

Celem przeprowadzonych badań była analiza procesualnego wymiaru przemian w życiu osoby niepełnosprawnej dokonująca się pod wpływem doświadczeń związanych z uprawianiem sportu. Podstawą do realizacji powyższego celu były osobiste doświadczenia badanych osób. Z tego względu w badaniach wykorzystałem dane jakościowe uzyskane za pomocą wywiadów swobodnych, przeprowadzone wśród osób niepełnosprawnych uprawiających sport. Analiza i interpretacja materiału badawczego prowadzona była zgodnie z procedurami metodologii teorii ugruntowanej.
Artykuł powstał jako rezultat badań przeprowadzonych w latach 2012–2015 wśród społeczności osób niepełnosprawnych zajmujących się uprawianiem sportu wyczynowego. Badania te stanowią próbę ogólnej charakterystyki dotyczącej ścieżki kariery sportowej, która ze względu na swoją specyfikę ma silne zakorzenienie w zinstytucjonalizowanych praktykach inicjacyjnych dotyczących włączania, kontynuowania i podtrzymywania głównego działania, jakim jest uprawianie sportu przez osoby niepełnosprawne.

Bibliografia

Babbie E. (2003), Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Berger P., Luckmann T. (1983), Społeczne tworzenie rzeczywistości, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Blumer H. (1969), Symbolic Interactionism. Perspective and Method, Englewood Cliffs, Prentice-Hall NJ.

Blumer H. (1975), Implikacje socjologiczne myśli George’a Herberta Meada, [w:] W. Derczyński, A. Jasińska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznej, PWN, Warszawa, s. 70–86.

Blumer H. (1984), Społeczeństwo jako symboliczna interakcja, [w:] E. Mokrzycki (red.), Kryzys i schizma. Antyscjentystyczne tendencje w socjologii współczesnej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, s. 71–87.

Blumer H. (2007), Interakcjonizm symboliczny. Perspektywa i metoda, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków.

Bokszański Z. (1989), Tożsamość, interakcja, grupa. Tożsamość jednostki w perspektywie teorii socjologicznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Bourdieu P. (1996), The State Nobility. Elite Schools in the Field of Power, Stanford University Press, Stanford.

Bourdieu P., Wacquant Loic J. D. (2001), Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, przeł. A. Sawisz, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Burgess R. G. (ed.) (1980), Field Research: A Sourcebook and Field Manual, Allen & Unwinn, London.

Demel M. (1989), O trzech wersjach wychowania fizycznego. Próba ujęcia komplementarnego, „Wychowanie Fizyczne i Sport” nr 2, s. 3–30.

Fatyga B. (1999), Dzicy z naszej ulicy. Antropologia kultury młodzieżowej, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Glaser B. (1998), Doing Grounded Theory: Issues and Discussions, Sociology Press, Mill Valley.

Glaser B., Strauss A. (1967), The Discovery of Grounded Theory. Strategies for Qualitative Research, Aldine Publishing Company, New York. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196807000-00014

Hałas E. (1987), Społeczny kontekst znaczeń w teorii symbolicznego interakcjonizmu, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin.

Hammersley M ., Atkinson P. ( 2000), Metody badań terenowych, Zysk i S-ka, Poznań.

Hughes E. C. (1958), Men and their work, Free Press, Glencoe.

Jedynak S. (1994), Mała encyklopedia filozofii, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz.

Konecki K. (2000), Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Konecki K. (2005), Teoria ugruntowana a kontekst odkrycia. Naturalna historia pewnego badania, [w:] J. Leoński, A. Kołodziej-Durnaś (red.), W kręgu socjologii interpretatywnej – zastosowanie metod jakościowych, Economicus, Szczecin.

Krzemiński I . ( 1986), Symboliczny interakcjonizm i socjologia, PWN, Warszawa.

Lipiec J. (2012), Socjalizacyjna lekcja sportu, [w:] Z. Dziubiński, K. W. Jankowski (red.), Kultura fizyczna a socjalizacja, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Salezjańska Organizacja Sportowa Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, s. 17–23.

Merton R. (2002), Teoria socjologiczna i struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Miles M., Huberman M. A. (2000), Analiza danych jakościowych, Trans Humana, Białystok.

Mucha J. (2003), Herbert Blumer jako badacz „stosunków rasowych”, „Studia Socjologiczne” nr 3, s. 25–68.

Niedbalski J. (2014), Psychospołeczna rehabilitacja osób z niepełnosprawnością fizyczną uprawiających sport – perspektywa socjologii interakcji, [w:] W. Otrębski, G. Wiącek (red.), Przepis na rehabilitację. Metodologie oraz metody w badaniach transdyscyplinarnej praktyce rehabilitacyjnej, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin, s. 271–280.

Niedbalski J. (2017), Wymiary, konteksty i wzory karier. Proces stawania się sportowcem przez osoby z niepełnosprawnością fizyczną – analiza społecznych mechanizmów (re)konstruowania tożsamości, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Rubin H. J., Rubin I. S. (1997), Jak zmierzać do celu nie wiążąc sobie rąk. Projektowanie wywiadów jakościowych, [w:] L. Korporowicz (red.), Ewaluacja w edukacji, Warszawa, Oficyna Naukowa, s. 201–224.

Scheff T. (1994), Microsociology: discourse, emotion and social structure, University of Chicago Press, Chicago–London.

Sewell W. H. (1963), Some recent developments in socialization theory and research, “The Annals of the American Academy of Political Science”, No. 349, s. 163–181.

Silverman D. (1994), Interpreting Qualitative Data. Methods for Analyzing Talk, Text and Interaction, Sage Publications, London.

Strauss A. (1959), Mirrors and Masks. The Search for Identity, Transaction Publishers, New Brunswick–London.

Strauss A. (1975), Świadomość umierania, [w:] L. Pearson (red.), Śmierć i umieranie. Postępowanie z umierającym człowiekiem, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa.

Strauss A., Corbin J. (1990), Basics of Qualitative Research. Grounded Theory Procedures and Techniques, Sage Publications, Newbury Park–London–New Delhi.

Sztumski J. (1984), Wstęp do metod i technik badań społecznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Tomecka M. (2012), Socjalizacja a zespołowe gry sportowe, [w:] Z. Dziubiński, K. W. Jankowski (red.), Kultura fizyczna a socjalizacja, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Salezjańska Organizacja Sportowa Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, s. 175–184.

Turner J. H. (2005), Struktura teorii socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Włodarek J., Ziółkowski M. (1990), Metoda biograficzna w socjologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Poznań.

Zdebska H. (2012), Socjalizacja a sport, [w:] Z. Dziubiński, K. W. Jankowski (red.), Kultura fizyczna a socjalizacja, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Salezjańska Organizacja Sportowa Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, s. 131–139.

Ziółkowski M. (1981), Znaczenie, interakcja rozumienie. Studium z symbolicznego interakcjonizmu i socjologii fenomenologicznej, PWN, Warszawa.

Znaniecki F . ( 1922), Wstęp do socjologii, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań.

Żyto Sz. (2012), Sport jako czynnik socjalizacji prawnej, [w:] Z. Dziubiński, K. W. Jankowski (red.), Kultura fizyczna a socjalizacja, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Salezjańska Organizacja Sportowa Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, s. 419–428.