Eksplikacje perswazyjne: przypadek nauk społecznych

Michał Węsierski

doi:10.18778/0208-600X.91.01

Autor

Michał Węsierski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.91.01

Słowa kluczowe:

eksplikacja, język naukowy, nauki społeczne, perswazja, aparatura pojęciowa

Abstrakt

Przedmiotem pracy jest jedna z podstawowych procedur metodologicznych służących analizie pojęciowej, jaką jest eksplikacja. W artykule uwaga skoncentrowana została na eksplikacjach perswazyjnych spotykanych na polu nauk społecznych. Praca zawiera ujęcie modelowe takich eksplikacji i analizę ich reprezentatywnych przykładów. W ramach omówienia zagadnień preliminaryjnych, komplementarnych wobec głównego wątku problemowego, w tekście podana także została ogólna charakterystyka języka nauk społecznych, oraz własności aparatury pojęciowej i aparatu terminologicznego będących składowymi tego języka, a także przedstawiono generalne uwagi na temat polaryzacji stanowisk epistemologicznych w naukach społecznych i humanistycznych.

Bibliografia

Ajdukiewicz K. (1985a), Obraz świata i aparatura pojęciowa, [w:] Ajdukiewicz K., Język i poznanie, t. I, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Ajdukiewicz K. (1985b), Konwencjonalne pierwiastki w nauce, [w:] Ajdukiewicz K., Język i poznanie, t. II, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Amsterdamski S. (1983a), Między doświadczeniem a metodą. Spory o racjonalność nauki, PIW, Warszawa.

Amsterdamski S. (1983b), Nauka a porządek świata, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Andersen K.E. (1971), Persuation: Theory and Practice, Allyn and Bacon, Boston.

Asher N. (2011), Lexical Meaning in Context: a Web of Words, Cambridge University Press, New York. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511793936

Auletta K. (1982), Underclass, Random Hause, New York.

Brun G. (2016), Explication as a Method of Conceptual Re-engineering, „Erkenntnis”, t. 81, nr 6. DOI: https://doi.org/10.1007/s10670-015-9791-5

Carnap R. (1950), Logical Foundations of Probability, Routledge & Kegan Paul, London.

Ciercierski T. (2011), Zależność kontekstowa. Wprowadzenie do problematyki, OBF, Warszawa.

Dahl R.A. (1971), Polyarchy: Participation and Opposition, Yale University Press, New Haven–London.

Dahl R.A (1995), Demokracja i jej krytycy, Znak, Kraków.

Dahrendorf R. (1993), Nowoczesny konflikt społeczny. Esej o polityce wolności, „Czytelnik”, Warszawa.

Dąmbska I. (1975), O konwencjach i konwencjonalizmie, Ossolineum, Wrocław.

Diankov B. (1996), W sprawie adekwatnej interpretacji logiczno-semantycznej języków naturalnych, [w:] Jadacki J.J., Strawiński W. (red.), W świecie znaków. Księga pamiątkowa ku czci profesora Jerzego Pelca, PTF, Warszawa.

Erikson R. (1992), The Constant Flux: A Study of Class Mobility in Industrial Societies, Clarendon Press, Oxford.

Glanzberg M. (2007), Contexst, Content, and Relatywizm, „Philosophical Studies”, t. 136, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1007/s11098-007-9145-5

Goldthorpe J.H. (1980), Social Mobility and Class Structure in Modern Britan, Clarendon Press, Oxford.

Grice P. (1977), Logika i konwersacja, „Przegląd Humanistyczny”, z. 6.

Grotowska-Leder J. (2002), Fenomen wielkomiejskiej biedy. Od epizodu do underclass, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Hanna J.F. (1968), An Explication of ‘Explication’, „Philosophy of Science”, t. 35, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1086/288185

Harrington M. (1962), Other Amnerica. Poverty in the Unites States, Macmillan, New York.

Heck R.G. (1995), The Sense of Communication, „Mind”, t. 104, nr 413. DOI: https://doi.org/10.1093/mind/104.413.79

Hołówka T. (2005), Kultura logiczna w przykładach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Huntington S.P. (1999), The Lonely Superpower, „Foreign Affairs”, t. 78, nr 2. DOI: https://doi.org/10.2307/20049207

Jaszczolt K.M. (2007), Default Semantics. Foundations of a Compositional Theory of Acts of Communication, Oxford University Press, Oxford.

Karwacki A. (2006), Błędne Koło. Reprodukcja kultury podklasy społecznej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Kornai J. (1985), Niedobór w gospodarce, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Korolko M. (1990), Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, „Wiedza Powszechna”, Warszawa.

Krauthammer Ch. (1990/1991), The Unipolar Moment, „Foreign Affairs”, t. 70, nr 1. DOI: https://doi.org/10.2307/20044692

Kotarbiński T. (1986), Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Kurki M. (2020), International Relations in a Relational Universe, Oxford University Press, Oxford. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198850885.001.0001

Lavers G. (2013), Frege, Carnap, and Explication: ‘Our Concern Here Is to Arrive at a Concept of Number Usable for the Purpose of Science’, „History and Philosophy of Logic”, t. 34, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1080/01445340.2013.806396

Levinson S.C. (2010), Pragmatyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Łuszczewska-Romahnowa S. (1971), [w:] Pelc J. (red.), Semiotyka polska 1894–1969, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Marciszewski W. (1972), Podstawy logicznej torii przekonań, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Marks K. (1957–1959), Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej. Tom trzeci. Cz. 1–2, „Książka i Wiedza”, Warszawa.

Marks K., Engels F. (1961), Ideologia niemiecka, [w:] Marks K., Engels F., Dzieła t. 3, Warszawa, „Książka I Wiedza”.

Michałek K. (1995), Mocarstwo. Historia Stanów Zjednoczonych 1945–1992, Warszawa, „Książka i Wiedza”.

Morris L. (1994), Dangerous Classes. The Underclass and Social Citizenship, Routledge, London.

Niżnik J. (1979), Przedmiot poznania w naukach społecznych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Nossal K.H. (1999), Lonely Superpower or Unapologetic Hyperpower? Analyzing American Power in the Post Cold War Era, (Paper for presentation at the biennial meetings of the South African Political Studies Association, 29 June–2 July 1999, http://post.queensu.ca/~nossalk/papers/hyperpower.htm ).

O’Keefe D.J. (1990), Persuasion: Theory and Research, Sage Publications, London.

Pawłowski T. (1977), Pojęcia i metody współczesnej humanistyki, Ossolineum, Wrocław.

Pawłowski T. (1986), Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Perelman (2002), Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Przełęcki M. (2000), Postulat ścisłości, [w:] Pelc J., Język współczesnej humanistyki, Polskie Towarzystwo Semiotyczne, Warszawa.

Puzynina J. (2013), Wartości i wartościowanie w perspektywie językoznawstwa, PAU, Kraków.

Recanti F. (2004), Literal Meaning, Cambridge University Press, Cambridge.

Roemer J.E. (1982), A General Theory of Exploitation and Class, Harvard University Press, Cambridge, Mass. DOI: https://doi.org/10.4159/harvard.9780674435865

Szymanek K. (2012), Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Tokarz M. (1993), Elementy pragmatyki logicznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Topolski J. (1983), Teoria wiedzy historycznej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.

Weber M. (2002), Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Wilson J.W. (1990), The Truly Disadvabtaged. The Inner City, the Underclass, and Public Policy, University of Chicago Pess, Chicago.

Wright E.O. (1978), Class, Crisis and State, Verso, London.

Wright E.O. (1979), Class Structure and Income Determination, Verso, London.

Wright E.O. (1997), Class Counts: Comparative Studies in Class Analysis, Cambridge University Press, Cambridge–New York.