Film jest kobietą. Manifestacja kobiecości w twórczości Marii Sadowskiej na podstawie Dnia Kobiet
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.86.04Słowa kluczowe:
film, Maria Sadowska, Dzień kobiet, feminizmAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest omówienie filmu Marii Sadowskiej zatytułowanego Dzień kobiet. Głównym wątkiem, wokół którego artystka postanowiła zbudować jego fabułę, jest herstoria Haliny Radwan. Kobieta pełni różne role społeczno-kulturowe, m.in. matki i pracownicy, co naraża ją na dyskryminację i wykluczenie. Krytyka feministyczna okazała się zatem podstawowym narzędziem wykorzystanym w procesie analitycznym. W artykule odwołano się do przedstawicieli różnych dyscyplin badawczych, jak chociażby socjologii czy filmoznawstwa. Skupiono się także na uchwyceniu relacji doświadczanych przez główną bohaterkę filmu Sadowskiej, zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej. Powyższe poprzedzono wstępem, który zarysowuje tematykę poruszaną przez Sadowską, a także przeglądem podstawowych założeń perspektywy feministycznej w filmoznawstwie.
Bibliografia
Bator J. (2001), Filozoficzny wymiar feminizmu, “Katedra”, no. 1, pp. 58–79.
Beinek J. (2008), Agnieszka, Angela, Anielica… Nie/obecność kobiet w filmie polskim: 1976–2006 (wstępne rozpoznania), “Postscriptum Polonistyczne”, no. 1(1), pp. 69–79.
Chutnik S. (2013), Dzień kobiet, https://krytykapolityczna.pl/kraj/chutnik-dzien-kobiet/ (accessed: 20.05.2023).
Desperak I., Rek-Woźniak M. (2015), Feminizacja biedy (ubóstwa), [in:] M. Rudaś-Grodzka, K. Nadana-Sokołowska, A. Mrozik, K. Szczuka, K. Czeczot, B. Smoleń, A. Nasiłowska, E. Serafin, A. Wróbel (eds.), Encyklopedia gender. Płeć w kulturze, Warszawa, pp. 141–144.
Domański H. (1999), Zadowolony niewolnik. Studium o zróżnicowaniu społecznym między kobietami i mężczyznami w Polsce, Warszawa.
Gnoiński L., Maria Sadowska: Każda z nas może być feministką, https://www.miastokobiet.pl/maria-sadowskakazda-z-nas-moze-byc-feministka/ (accessed: 16.05.2023).
Hannam J. (2007), Feminizm, transl. A. Kaflińska, Poznań.
Helios J., Jedlecka W. (2018), Urzeczywistnianie idei feminizmu w ogólnoświatowym dyskursie o kobietach, https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/94661/edition/89358#description (accessed: 16.05.2023).
Helman A. (2011), À propos realizmu, “Kwartalnik Filmowy”, no. 75–65, pp. 30–49. DOI: https://doi.org/10.36744/kf.2878
Heywood A. (2007), Ideologie polityczne, transl. N. Orłowska, D. Stasiak, M. Haburda, Warszawa.
Higonnet M.R. (2010), Literaturoznawstwo porównawcze z perspektywy feministycznej, transl. M. Wzorek, [in:] T. Bilczewski (ed.), Niewspółmierność perspektywy nowoczesnej komparatystyki, Kraków, pp. 376–396.
Imbierowicz A. (2012), Przemiany mitu i jego wpływ na sytuację kobiet w polskim społeczeństwie, “Ogrody Nauk i Sztuk”, no. 2, pp. 430–442. https://doi.org/10.15503/onis2012.430.442 DOI: https://doi.org/10.15503/onis2012.430.442
Jaźwiński R. (2013), Maria Sadowska: “Dzień kobiet” to western, https://trojka.polskieradio.pl/artykul/799193 (accessed: 21.05.2023).
Kłosińska K. (1999), Ciało, ubranie, pożądanie. O wczesnych powieściach Gabrieli Zapolskiej, Kraków.
Kłosińska K. (2006), Miniatury: czytanie i pisanie kobiece, Katowice.
Ksieniewicz M. (2004), Specyfika polskiego feminizmu, “Kultura i Historia”, no. 6, pp. 90–100.
Kuźma-Markowska S. (2014), Herstory (herstoria), [in:] M. Rudaś-Grodzka, K. Nadana-Sokołowska, A. Mrozik, K. Szczuka, K. Czeczot, B. Smoleń, A. Nasiłowska, E. Serafin, A. Wróbel (eds.), Encyklopedia gender. Płeć w kulturze, Warszawa, pp. 179–182.
Limanowska B. (2014), Gender mainstreaming, [in:] M. Rudaś-Grodzka, K. Nadana-Sokołowska, A. Mrozik, K. Szczuka, K. Czeczot, B. Smoleń, A. Nasiłowska, E. Serafin, A. Wróbel (eds.), Encyklopedia gender. Płeć w kulturze, Warszawa, pp. 160–162.
Mazierska E. (2022), Representation of Poverty and Precarity in Post-Communist Polish Cinema, [in:] E. Cuter, G. Kirsten, H. Prenzel (eds.), Precarity in European Film. Film, Class, Society, pp. 271–287, https://doi.org/10.1515/9783110707816-015 DOI: https://doi.org/10.1515/9783110707816-015
Moi T. (1993), Feminizm jest polityczny. Z Toril Moi rozmawia Małgorzata Walicka-Hueckel, “Teksty Drugie”, no. 4/5/6(22/23/24), pp. 97–114.
Ozimek M. (2014), Reżyserka jako zawód urojony, czyli o podwójnej polityczności polskiego kina młodego pokolenia tworzonego przez kobiety, “Refleksje. Pismo Naukowe studentów i doktorantów WNPiD UAM”, no. 10, pp. 103–120, https://doi.org/10.14746/r.2014.2.8 DOI: https://doi.org/10.14746/r.2014.2.8
Radkiewicz M. (2001), Gender w polskim kinie popularnym, [in:] M. Radkiewicz (ed.), Gender w humanistyce, vol. 1, Kraków, pp. 43–54.
Radkiewicz M. (2004), „Kino kobiet” w perspektywie teoretycznej, [in:] M. Radkiewicz (ed.), Gender konteksty, Kraków, pp. 301–311.
Radkiewicz M. (2011), Perspektywa feministyczna w teorii i analizach filmowych, “Wielogłos”, no. 2(10), pp. 117–127.
Radkiewicz M. (2015), “Technologie gender”. O obrazowanie tożsamości płciowych w filmie, [in:] D. Jałowik, M. Kozioł, M.A. Potocka (eds.), Gender w sztuce, Kraków, pp. 90–95.
Rutkowska J., “Serce mają wszyscy, a cipkę tylko połowa społeczeństwa”. Maria Sadowska o seksie, kobietach i o tym, jak Michalina Wisłocka zmieniła jej związek, https://polki.pl/magazyn/wywiad,maria-sadowska-wywiad-z-rezyserka-sztuki-kochania-o-filmie-seksie-i-kobietach,10421354,artykul.html (accessed: 29.09.2022).
Rydzik K. (2011), Współczesna Matka Polka w mediach, [in:] E. Jaska (ed.), Media w społeczeństwie informacyjnym, vol. 3, Kraków, pp. 9–17.
Sadowska M. (2012), Dzień kobiet, Warszawa.
Sadowska M. (2012), Motylek ci wszystko da, https://www.youtube.com/watch?v=yAoJrRh4iRw (accessed: 29.09.2022).
Sadowska M., Eliza (2015), My wariatki ładne kwiatki, https://www.youtube.com/watch?v=yQ853ScILNs (accessed: 28.09.2022).
Showalter E. (1993), Krytyka feministyczna na bezdrożach. Pluralizm a krytyka feministyczna, transl. I. Kalinowska-Blackwood, “Teksty Drugie”, no. 4/5/6(22/23/24), pp. 115–146.
Sieńko P. (2021), “Gdzie jest moja rewolucja?” – świat oczami artystki. O twórczości Marii Sadowskiej, “Kultura i Wartości”, no. 31, pp. 125–149, https://doi.org/10.17951/kw.2021.31.125-149 DOI: https://doi.org/10.17951/kw.2021.31.125-149
Sikorska K. (2019), Siostrzeństwo i jego dyskursywne użycia, “Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, no. 70, pp. 39–58, https://doi.org/10.18778/0208-600X.70.03 DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.70.03
Sikorska K., Frydrysiak S. (2020), Po stronie swoich bohaterek. Feministyczny dokument filmowy w Polsce w drugiej dekadzie XXI wieku, “Kwartalnik Filmowy”, no. 112, pp. 85–106, https://doi.org/10.36744/kf.394 DOI: https://doi.org/10.36744/kf.394
Szczekała B. (2022), Feministyczna narratologia filmowa. Sporo pytań i kilka odpowiedzi, “Kwartalnik Filmowy”, no. 119, pp. 78–99, https://doi.org/10.36744/kf.1267 DOI: https://doi.org/10.36744/kf.1267
Talarczyk-Gubała M. (2011), Reżyserki na indeksie. Historia kina kobiet w Europie Środkowej i Wschodniej, “Porównania”, no. 8, pp. 73–83.
Titkow A. (1998), Feminizm, [in:] W. Kwaśniewicz (ed.), Encyklopedia socjologii, vol. 1, Warszawa, pp. 213–219.
Titkow A. (2012), Figura Matki Polki. Próba demitologizacji, [in:] R.E. Hryciuk, E. Korolczuk (eds.), Pożegnanie z Matką Polską? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce, Warszawa, pp. 27–47, https://doi.org/10.31338/uw.9788323511175 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323511175.pp.27-48
Tomczyk J. (2014), Patriarchat a rozwój cywilizacji. Podejście feministyczne, “Forum Socjologiczne”, no. 5, pp. 169–180.
Wejbert-Wąsiewicz E. (2015a), Filmy kobiet. Zmiany, zwroty i “szklany sufit” w kinematografii polskiej przed i po 1989 roku, “Sztuka i Dokumentacja”, no. 13, pp. 47–59.
Wejbert-Wąsiewicz E. (2015b), Niepokorne reżyserki kina polskiego, [in:] I. Desperak, I. Kuźma (eds.), Kobiety niepokorne. Reformatorki – buntowniczki – rewolucjonistki, pp. 253–263, https://doi.org/10.18778/7969-873-8.22 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-873-8.22
Wejbert-Wąsiewicz E. (2022), Reżyserki współczesnego polskiego kina fabularnego. Szkic z socjologii artystek, “Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, no. 80, pp. 39–58, https://doi.org/10.18778/0208-600X.80.04 DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.80.04
Węglarczyk A. (2013), Maria Sadowska: Kobieta w polskim kinie jest przeważnie ofiarą. Walczę z tym stereotypem, https://natemat.pl/53333,maria-sadowska-kobieta-w-polskim-kinie-jest-przewaznie-ofiara-walcze-z-tym-stereotypem-wywiad (accessed: 22.05.2023)
Wiśniewska A. (2013), Sadowska: rewolucja kobiet, http://krytykapolityczna.pl/kultura/film/sadowska-rewolucja-kobiet/ (accessed: 30.09.2022).
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 30-09-2023 - (2)
- 30-09-2023 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
