Wokół profilaktyki onkologicznej. Charakterystyka uwarunkowań zachowań zdrowotnych kobiet objętych „Populacyjnym Programem Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy”. Komunikat z badań
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.58.09Słowa kluczowe:
socjologia zdrowia, zachowania zdrowotne, profilaktyka, kobietyAbstrakt
Przedmiotem analizy są zachowania zdrowotne kobiet w wieku 25–59 lat i ich uwarunkowania, stanowiące jednocześnie kontekst społeczny profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce. Wśród interesujących nas zjawisk można wymienić: zadowolenie z życia (w tym: zdrowia, pracy, rodziny, życia seksualnego), warunki udanego i szczęśliwego życia, charakter i źródła wsparcia społecznego, doświadczanie trudnych sytuacji życiowych, obciążenie obowiązkami domowymi i rodzinnymi, potoczne definicje zdrowia, zachowania prozdrowotne i stan zdrowia (oceny w oparciu o diagnozy uzyskane od lekarzy). W badaniach uwzględniono także pytania dotyczące dostępności i korzystania z usług medycznych (lekarz rodzinny, lekarz specjalista, stomatolog), badań genetycznych związanych z ryzykiem wystąpienia choroby nowotworowej oraz porad lekarza ginekologa i profilaktyki cytologicznej.
Podstawę dla sformułowanych wniosków stanowią wyniki ogólnopolskich, reprezentatywnych badań przeprowadzonych w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki przyznanego na realizację projektu pt. „Problem zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne w Polsce. Próba analizy socjomedycznej”. Badania o charakterze ilościowym (wywiady kwestionariuszowe, CAPI) przeprowadzono na próbie 500 kobiet w wieku 25–59 lat w celu odzwierciedlenia cech populacji generalnej kobiet objętej Populacyjnym Programem Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy.
Bibliografia
CBOS (2012), Polacy o swoim zdrowiu oraz prozdrowotnych zachowaniach i aktywnościach, Komunikat z badań nr BS/110/2012, Warszawa.
CBOS (2013), Wartości i normy. Komunikat z badań nr BS/111/2013, Warszawa.
CBOS (2014), Co stanowi o udanym życiu?, Komunikat z badań nr 167/2014, Warszawa.
Cockerham W. (2013), Social causes of health and disease, Polity Press, Cambridge.
Gniazdowski A. (1990) Wprowadzenie, [w:] A. Gniazdowski (red.), Zachowania zdrowotne. Zagadnienia teoretyczne, próba charakterystyki zachowań społeczeństwa polskiego, Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera, Łódź, s. 1–2.
Lorenc B., Chełstowski A. (2012), Cytologia – wyniki omnibusa, Millward Brown SMG/ KRC, Warszawa.
Łuszczyńska A., Bukowska-Durawa A. (2011), Dlaczego Polki nie robią badań cytologicznych?, Badania przeprowadzone na zlecenie Firmy Siemens, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Warszawa.
Nettleton S. (2006), The sociology of health and illness, Polity Press, Cambridge, s. 169–202.
Ostrowska A. (1997), Prozdrowotne style życia, [w:] H. Domański, A. Rychard (red.), Elementy nowego ładu, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa, s. 209–222.
Ostrowska A. (2011), Profilaktyka zdrowotna: interpretacje, definicje sytuacji, racjonalności (Przypadek profilaktyki ginekologicznej kobiet), „Studia Socjologiczne”, nr 3 (202), s. 73–94.
Piątkowski W., Sadowska A., Bobiński M.S., Bednarek W. (2015), Nierówności w zdrowiu w świetle wyników projektu „Problem zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne w Polsce. Próba analizy socjomedycznej”, „Acta Universitatis Lodziensis”, Folia Sociologica, nr 55, s. 149–165.
Puchalski K., Korzeniowska E. (2004), Dlaczego nie dbamy o własne zdrowie. Rola potocznych racjonalizacji w wyjaśnianiu zachowań zdrowotnych, [w:] W. Piątkowski (red.), Zdrowie, choroba, społeczeństwo. Studia z socjologii medycyny, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 107–126.
Puska P. (2002), Successful prevention of non-communicable diseases: 25 year experiences with North Karelia Project in Finland, “Public Health Medicine”, Vol. 4, No. 1, s. 5–7.
Słońska Z. (2008), Nowe oblicze medykalizacji: redefinicja i marginalizacja promocji zdrowia, [w:] W. Piątkowski, B. Płonka-Syroka (red.), Socjologia i antropologia medycyny w działaniu, Oficyna Wydawnicza Arboretum, Wrocław, s. 83–94.
Thomas R.K. (2003), Society and health. Sociology for health professionals, Kluwer Academic/ Plenum Publishers, New York–Boston, s. 179–276.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
