Pamięć zbiorowa mieszkańców miasta. Studium o badaniach pamięci zbiorowej

Barbara Pabjan

doi:10.18778/0208-600X.54.03

Autor

Barbara Pabjan Uniwersytet Wrocławski, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.54.03

Słowa kluczowe:

pamięć zbiorowa, pamięć zbiorowości, pamięć zbiorowa miasta, przestrzeń miejska, badania pamięci zbiorowej

Abstrakt

Badania pamięci zbiorowej są wielodyscyplinarne, w badaniach społecznych pamięci dominuje podejście jakościowe. Inną cechą tego nurtu badań jest przewaga refleksji teoretycznej nad metodologiczną. Artykuł jest próbą wypełnienia tej luki − analizuje możliwości i ograniczenia badań pamięci zbiorowej i specyfikę badania pamięci zbiorowej mieszkańców miasta. Dyskutowane są wybrane przykłady (z badań własnych) ilustrujące takie kwestie, jak: funkcje pomiaru ilościowego w badaniu pamięci zbiorowej, zastosowanie fotografii w analizie odbioru przestrzeni miejskiej, badanie zbiorowej recepcji przeszłości miasta i wykorzystanie eksperymentu naturalnego do badań.

Bibliografia

Almond G., Verba S. (1963), The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations, Boston. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400874569

Connerton P. (1989), How Societies Remember (Themes in the Social Sciences), Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511628061

Corning A., Schuman H. (2015), Generations and Collective Memory, Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226282831.001.0001

Czajkowski P., Pabjan B. (2013), Pamięć zbiorowa mieszkańców Wrocławia a stosunek do niemieckiego dziedzictwa miasta, [w:] J. Juchnowski, R. Wiszniowski (red.), Współczesna teoria i praktyka badań społecznych i humanistycznych, t. 1, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 739−761.

Durkheim E. (2010), Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Erll A., Nunning A. (2004), Medien des Kollektiven Gedachtnisses: Historizitat, Konstruktivitat, Kulturspezifitat, Walter de Gruyter.

Erll A., Rigney A. (2009), Mediation, Remediation, and the Dynamics of Cultural Memory, Walter de Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110217384

Fleck L. (1986), Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, Wydawnictwo Lubelskie.

Fokasz Nikosz, Kopper Ákos, The Media and Collective Memory Places and Milieus of Remembering, http://www.lse.ac.uk/media@lse/events/MeCCSA/.

Franas A. (2013), Gender po wrocławsku, czyli jak trudno nam się pogodzić, że Breslau nie istnieje od prawie 70 lat, „Gazeta Wrocławska”, 06.12.

Gedi N., Elam Y. (1996), Collective Memory − What Is It?, “History and Memory”, Vol. 8, No. 1 (Spring−Summer), s. 30−50.

Griffin L. J. (2004), “Generations and Collective Memory” Revisited: Race, Region, and Memory of Civil Rights, “American Sociological Review”, Vol. 69, No. 4, s. 544−557. DOI: https://doi.org/10.1177/000312240406900404

Halbwachs M. (2008), Społeczne ramy pamięci, PWN, Warszawa.

Hirst W., Manier D. (2008), Towards a Psychology of Collective Memory, “Memory”, Vol. 16, s. 183−200. DOI: https://doi.org/10.1080/09658210701811912

Kansteiner W. (2002), Finding Meaning in Memory: A Methodological Critique of Collective Memory Studies, “History and Theory”, Vol. 41, s. 179−197. DOI: https://doi.org/10.1111/0018-2656.00198

Keightley E., Pickering M. (2015), Photography, Music and Memory. Pieces of the Past in Everyday Life, Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137441218

Larson J. A., Lizardo O. (w druku), Generations, Identities, and the Collective Memory of Che Guevara, http://www.u.arizona.edu/~jlarson/Papers/Guevara.pdf/.

Lewicka M. (2008), Place attachment, place identity, and place memory: Restoring the forgotte city past, “Journal of Environmental Psychology“, Vol. 28, s. 209–231. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2008.02.001

Maciejewska B. (2012), Bender zbudował wielki Wrocław. Nie chcą go upamiętnić, „Gazeta Wyborcza”, 08.05.

Mannheim (1952), Essays in the Sociology of Knowledge, Routledge, London.

Marks K. (2012), Osiemnasty brumaire’a Ludwika Bonaparte, http://maopd.wordpress.com/.

Meyers O., Neiger M., Zandberg E., Hoskins A., Sutton J. (eds). (2011), On Media Memory. Collective Memory in a New Media Age, Palgrave Macmillan, New York. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230307070

Middleton D., Edwards D. (eds.) (1990), Collective Remembering, Sage, London.

Nora P. (1989), Between Memory and History: Les Lieux de Mémoire, „Representations”, No. 26, Special Issue: Memory and Counter-Memory, s. 7−24. DOI: https://doi.org/10.2307/2928520

Olick J. (2007), Collective Memory and Non-public Opinion: A Historical Note on a Methodological Controversy About a Political Problem, “Interaction”, Vol. 30, Issue 1, s. 41–55. DOI: https://doi.org/10.1525/si.2007.30.1.41

Olick J. K. (1999), Collective Memory: The Two Cultures, “Sociological Theory”, Vol. 17, s. 333−348. DOI: https://doi.org/10.1111/0735-2751.00083

Olick J., Vinitzky-Seroussi V., Levy D. (2011), The Collective Memory Reader, Oxford University Press, Oxford.

Pickering M., Keightley E. (eds.) (2013), Reserach Methods for Memory Studies, Edinburgh University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9780748683475

Radston S. (2000), Memory and Methodology, Berg, New York.

Rossington M., Whitehead A. (2007), Theories of Memory, Indiana University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781474472197

Schuman H., Belli R. F., Bischoping K. (1997), The Generational Basis of Historical Knowledge, [w:] Pennebaker J. W., Paez D., Rime B. (eds.), Collective Memory of Political Events: Social Psychological Perspectives, Erlbaum Associated.

Schuman H., Rieger Ch. (1992), Historical Analogies, Generational Effects and Attitudes Toward War, “American Sociological Review”, No. 57, s. 315−326. DOI: https://doi.org/10.2307/2096238

Schuman H., Scott J. (1989), Generations and Collective Memories, “American Sociological Review”, Vol. 54, No. 3, s. 359−381. DOI: https://doi.org/10.2307/2095611

Schwartz B. (1982), The Social Context of Commemoration: A Study in Collective Memory, “Social Forces”, Vol. 61, No. 2. DOI: https://doi.org/10.2307/2578232

Schwartz B. (1991), Iconography and Collective Memory: Lincoln’s Image in the American Mind, “The Sociological Quarterly”, Vol. 32, No. 3, s. 301−319. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1991.tb00161.x

Szacka B. (2006), Czas przeszły, pamięć, mit, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Wertsch J. V., Roediger H. L. (2008), Collective memory: Conceptual foundations and theoretical approaches, “Memory”, Vol. 16, No. 3, s. 318−326. DOI: https://doi.org/10.1080/09658210701801434

Zerubavel Y. (1997), Recovered Roots: Collective Memory and the Making of Israeli National Tradition, University of Chicago Press.