Polityka transportowa na paradygmatycznym rozdrożu. Socjologiczna analiza dokumentów strategicznych europejskiej i polskiej polityki transportowej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.78.07Słowa kluczowe:
zrównoważony rozwój, polityka transportowa, zrównoważony transport, ochrona środowiska, bezpieczeństwo ruchu drogowegoAbstrakt
Artykuł analizuje europejską i krajową politykę transportową z punktu widzenia przyjmowanych w nich celów i zgodności z ideą zrównoważonego transportu. Autor podejmuje próbę ocenienia, na ile podmioty odpowiedzialne za kształt krajowej polityki transportowej traktują ideę zrównoważonego transportu jako istotną ideologiczną inspirację, a na ile jest to tylko hasłowa deklaracja nieznajdująca potwierdzenia w kierunkach szczegółowych działań. Obszary tej oceny obejmują społeczne aspekty funkcjonowania systemu transportowego: wpływ na rozwój gospodarczy, zagadnienie spójności społecznej i dostępności komunikacyjnej, zagadnienie ochrony środowiska i jakości życia oraz kwestię bezpieczeństwa użytkowników systemu transportowego. Artykuł zawiera wstępne wnioski z socjologicznej analizy desk research, prowadzonej na podstawie analizy treści dokumentów strategicznych krajowej i europejskiej polityki transportowej, a także analizy danych zastanych pochodzących z polskiej i europejskiej statystyki publicznej.
Bibliografia
Adamiec J. (2012), Transeuropejskie sieci transportowe, „Studia BAS”, nr 4(32), s. 63–78.
Braess D. (1968), Über ein Paradoxon aus der Verkehrsplanung, „Unternehmenforschung”, nr 12, s. 258–268 https://doi.org/10.1007/BF01918335 DOI: https://doi.org/10.1007/BF01918335
European Commission (2018), Transport in the European Union. Current Trends And Issues, Brussels.
European Commission (2021), European Commission Road Safety 2020 Preeliminary Statistics https://ec.europa.eu/transport/modes/road/news/2021-04-20-road-safety_pl (dostęp: 6.07.2021).
European Environment Agency (EEA) (2009), Transport at crossroads. TERM 2008: Indicators tracking transport and environment in the European Union, Publications Office of the European Communities, Copenhagen.
European Environment Agency (EEA) (2016), Transitions towards a more sustainable mobility system. TERM 2016: Transport indicators tracking progress towards environmental targets in Europe, Publications Office of the European Union, Luxembourg.
Fücks R. (2016), Zielona rewolucja, przeł. Ś.F. Nowicki, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
Gitkiewicz O. (2019), Nie zdążę, Wydawnictwo Fundacji Instytutu Reportażu/Dowody Na Istnienie, Warszawa.
Karwacki A. (2006), Błędne koło. Reprodukcja kultury podklasy społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Komisja Europejska (2011), Biała Księga. Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportowego, Bruksela.
Krzykała F. (2004), Socjologia transportu w zarysie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Poznań.
Lipińska-Słota A. (2014), Polityka transportowa w kształtowaniu systemów transportowych, „Studia Ekonomiczne”, nr 165, s. 69–76.
Ministerstwo Infrastruktury (2019), Strategia Zrównoważonego Rozwoju Transportu do roku 2030, Warszawa.
Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (2013), Strategia Rozwoju Transportu do roku 2020 (z perspektywą do roku 2030), Warszawa.
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2008), Informacja o wynikach kontroli organizowania i finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich, KKT – 41000/06, Warszawa.
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2011), Informacja o wynikach kontroli restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstw transportu autobusowego, KGP-4101-01-00/2010, Warszawa.
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2014), Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami, LKR-4101-007-00/2014, Warszawa.
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2016a), Informacja o wynikach kontroli funkcjonowania regionalnego pasażerskiego transportu drogowego, KIN-410.007.00.2015, Warszawa.
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2016b), Dostępność publicznego transportu zbiorowego dla osób niepełnosprawnych w miastach na prawach powiatu, LBY.430.001.00.2015, Warszawa.
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) (1997), Towards Sustainable Transportations, Vancouver.
Rokicka E., Woźniak W. (2016), W kierunku zrównoważonego rozwoju. Koncepcje, interpretacje, konteksty, Katedra Socjologii Ogólnej Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Rydzykowski W. (red.) (2017), Współczesna polityka transportowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Rytel K. (2017), Polska: najniższa dostępność kolei w regionie http://czt.org.pl/publikacje/porownaj/polska-najnizsza-dostepnosc-kolei-w-regionie (dostęp: 2.02.2017).
Statistical Pocketbook (2016), EU Transport In figures, Publications Office of the European Union, Luxembourg.
Strzyczkowski K. (2007), Prawo gospodarcze publiczne, wyd. II, Lexis Nexis, Warszawa.
Swolkień O. (2008–2009), Polityka transportowa, Instytut Spraw Obywatelskich, Łódź.
Syryjczyk T. (red.) (2009), Biała księga. Mapa problemów polskiego kolejnictwa, Railway Business Forum, Warszawa–Kraków.
Szymalski W. (2014), Prawo Lewisa-Moridge’a w Warszawie – wprowadzenie http://www.zm.org.pl/?a=lewis-mogridge-14-00_wprowadzenie (dostęp: 30.01.2017).
Trammer K. (2006), Zawieszone do odwołania, „Magazyn Obywatel”, nr 2(28).
Trammer K. (2017), Miasta bez kolei? Głównie w Polsce http://czt.org.pl/publikacje/porownaj/miasta-bez-kolei-glownie-w-polsce (dostęp: 2.02.2017).
Trammer K. (2019), Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
United Nations (2016), Mobilizing Sustainable Transport for Development, New York City.
Wesołowski J. (2008), Miasto w ruchu. Dobre praktyki w organizowaniu transportu miejskiego, Instytut Spraw Obywatelskich, Łódź.
Ziemianie Atakują (2020), Ziemianie atakują!, Kantar, Lata Dwudzieste, United Nations Global Compact Poland ziemianieatakuja.pl (dostęp: 9.08.2021).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
