„Nie wychodzę z domu i może jakoś to przeczekam…”. Opowiadania Zdzisława Beksińskiego w kontekście teorii domu onirycznego Gastona Bachelarda

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.15

Słowa kluczowe:

Zdzisław Beksiński, Gaston Bachelard, dom oniryczny, oniryzm

Abstrakt

Zdzisław Beksiński, znany przede wszystkich ze swojego malarstwa, fotografii i grafiki komputerowej, był w istocie artystą totalnym. Na przełomie dwóch lat – od 1963 roku do 1965 roku – zajmował się również twórczością literacką, czego efektem było około trzystu stron maszynopisu, na podstawie którego w 2015 roku wydano wybór jego opowiadań. Beksiński darzył dużym sentymentem swoje pisarstwo, jednak ostatecznie zdecydował poświęcić się w pełni malarstwu z nadzieją na upragnioną niezależność. W literackich próbach odnaleźć można szereg motywów wielokrotnie powracających w jego twórczości. Do najważniejszych zaliczyć należy sen, śmierć oraz dom. Przyjrzenie się ostatniemu z nich na podstawie trzech opowiadań: Na końcu ogrodu, Informator i Wilki, jest celem niniejszego artykułu. Mitem domu w opowiadaniach Beksińskiego zostanie przeanalizowany w kontekście teorii domu onirycznego Gastona Bachelarda.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Zuzanna Hejniak - Uniwersytet Łódzki

    Zuzanna Hejniak – doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Łódzkiego, ukończyła filologię polską. Autorka artykułów: Wokół „Tkanin” Janusza Pasierba („Lapsus Calami” 2016), Palingeneza mitu w twórczości Zbigniewa Herberta („Dedal i Ikar”) („Prace Polonistyczne” 2019), Znaczenie figur mitycznych Apolla i Dionizosa w twórczości Zbigniewa Herberta („Prace Polonistyczne” 2023) oraz Realizacja mitu heroicznego na przykładzie cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego oraz mangi „Bersek” Kentaro Miury („Literatura i Kultura Popularna” 2024). Przewodnicząca Koła Naukowego Mitokrytyków Uniwersytetu Łódzkiego.

Bibliografia

Bachelard G., Wyobraźnia poetycka. Wybór pism, przeł. H. Chudak, A. Tatarkiewicz, Warszawa 1975.

Beksiński Z., Opowiadania, Olszanica 2015.

Garztecki J., Zdzisław Beksiński, czyli osobno, „Fotografia” 1966, nr 10, s. 226–228.

Grzebałkowska M., Beksińscy. Portret podwójny, Kraków 2014.

Hak E., Literackie prezentacje brzydoty na przykładzie wybranych opowiadań Zdzisława Beksińskiego, [w:] Materialność i sensualność tekstu, red. J. Bedyniak, Warszawa 2018, s. 219–228.

Hak E., (Nie)realna rzeczywistość w twórczości Zdzisława Beksińskiego, „Irydion. Literatura – Teatr – Kultura” 2017, t. III, nr 2, s. 175–185. https://doi.org/10.16926/i.2017.03.28 DOI: https://doi.org/10.16926/i.2017.03.28

Hak E., W świecie absurdu, czyli estetyka (nie)realnej rzeczywistości na przykładzie Zdzisława Beksińskiego i Witkacego, „Ziemia Częstochowska” 2020, t. 46, s. 71–87. https://doi.org/10.16926/zc.2020.46.05 DOI: https://doi.org/10.16926/zc.2020.46.05

Jarnotowska M., Na przekór przykazaniu: Nie będziesz naśladował… Proza Brunona Schulza i Zdzisława Beksińskiego, „Schulz/Forum” 2016, nr 8, s. 77–86.

Kaszuba M., Perspektywa obserwatora i obserwowanego w prozie Zdzisława Beksińskiego, „Bibliotekarz Podlaski” 2024, nr 1, s. 355–371. https://doi.org/10.36770/bp.894 DOI: https://doi.org/10.36770/bp.894

Kubińska B., Figury grozy w literackiej i malarskiej twórczości Zdzisława Beksińskiego, „Załącznik Kulturoznawczy” 2021, nr 8, s. 141–169. https://doi.org/10.21697/zk.2021.8.08 DOI: https://doi.org/10.21697/zk.2021.8.08

Melancholik w labiryncie. Rozmowa ze Zdzisławem Beksińskim, „Polityka” 2000, nr 1, s. 68–69.

Szomko-Osękowska D., Beksiński. Wizje życia i śmierci, Olszanica 2021.

Pobrania

Opublikowane

2024-12-31

Numer

Dział

Czytanie z perspektywy

Jak cytować

Hejniak, Zuzanna. 2024. “„Nie Wychodzę Z Domu I może Jakoś to przeczekam…”. Opowiadania Zdzisława Beksińskiego W kontekście Teorii Domu Onirycznego Gastona Bachelarda”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, no. 13 (December): 259-68. https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.15.