„Nie wychodzę z domu i może jakoś to przeczekam…”. Opowiadania Zdzisława Beksińskiego w kontekście teorii domu onirycznego Gastona Bachelarda
DOI:
https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.15Słowa kluczowe:
Zdzisław Beksiński, Gaston Bachelard, dom oniryczny, oniryzmAbstrakt
Zdzisław Beksiński, znany przede wszystkich ze swojego malarstwa, fotografii i grafiki komputerowej, był w istocie artystą totalnym. Na przełomie dwóch lat – od 1963 roku do 1965 roku – zajmował się również twórczością literacką, czego efektem było około trzystu stron maszynopisu, na podstawie którego w 2015 roku wydano wybór jego opowiadań. Beksiński darzył dużym sentymentem swoje pisarstwo, jednak ostatecznie zdecydował poświęcić się w pełni malarstwu z nadzieją na upragnioną niezależność. W literackich próbach odnaleźć można szereg motywów wielokrotnie powracających w jego twórczości. Do najważniejszych zaliczyć należy sen, śmierć oraz dom. Przyjrzenie się ostatniemu z nich na podstawie trzech opowiadań: Na końcu ogrodu, Informator i Wilki, jest celem niniejszego artykułu. Mitem domu w opowiadaniach Beksińskiego zostanie przeanalizowany w kontekście teorii domu onirycznego Gastona Bachelarda.
Pobrania
Bibliografia
Bachelard G., Wyobraźnia poetycka. Wybór pism, przeł. H. Chudak, A. Tatarkiewicz, Warszawa 1975.
Beksiński Z., Opowiadania, Olszanica 2015.
Garztecki J., Zdzisław Beksiński, czyli osobno, „Fotografia” 1966, nr 10, s. 226–228.
Grzebałkowska M., Beksińscy. Portret podwójny, Kraków 2014.
Hak E., Literackie prezentacje brzydoty na przykładzie wybranych opowiadań Zdzisława Beksińskiego, [w:] Materialność i sensualność tekstu, red. J. Bedyniak, Warszawa 2018, s. 219–228.
Hak E., (Nie)realna rzeczywistość w twórczości Zdzisława Beksińskiego, „Irydion. Literatura – Teatr – Kultura” 2017, t. III, nr 2, s. 175–185. https://doi.org/10.16926/i.2017.03.28 DOI: https://doi.org/10.16926/i.2017.03.28
Hak E., W świecie absurdu, czyli estetyka (nie)realnej rzeczywistości na przykładzie Zdzisława Beksińskiego i Witkacego, „Ziemia Częstochowska” 2020, t. 46, s. 71–87. https://doi.org/10.16926/zc.2020.46.05 DOI: https://doi.org/10.16926/zc.2020.46.05
Jarnotowska M., Na przekór przykazaniu: Nie będziesz naśladował… Proza Brunona Schulza i Zdzisława Beksińskiego, „Schulz/Forum” 2016, nr 8, s. 77–86.
Kaszuba M., Perspektywa obserwatora i obserwowanego w prozie Zdzisława Beksińskiego, „Bibliotekarz Podlaski” 2024, nr 1, s. 355–371. https://doi.org/10.36770/bp.894 DOI: https://doi.org/10.36770/bp.894
Kubińska B., Figury grozy w literackiej i malarskiej twórczości Zdzisława Beksińskiego, „Załącznik Kulturoznawczy” 2021, nr 8, s. 141–169. https://doi.org/10.21697/zk.2021.8.08 DOI: https://doi.org/10.21697/zk.2021.8.08
Melancholik w labiryncie. Rozmowa ze Zdzisławem Beksińskim, „Polityka” 2000, nr 1, s. 68–69.
Szomko-Osękowska D., Beksiński. Wizje życia i śmierci, Olszanica 2021.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

