Plastyka figuralna kultury łużyckiej ze stanowiska nr 9 w Markowicach, gm. Strzelno, woj. kujawsko-pomorskie

Marcel Bartczak; Paweł Zawilski

doi:10.18778/0208-6034.40.20

Autor

Marcel Bartczak Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Archeologii https://orcid.org/0000-0002-7228-700X
Paweł Zawilski Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Archeologii, Pracownia Konserwacji Zabytków Ceramicznych https://orcid.org/0000-0001-8667-6885

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6034.40.20

Słowa kluczowe:

kultura łużycka, plastyka figuralna, ceramika zdobiona, Markowice

Abstrakt

Artykuł przedstawia analizę zabytków plastyki figuralnej kultury łużyckiej odkrytych na stanowisku nr 9 w Markowicach w gminie Strzelno w województwie kujawsko-pomorskim podczas badań ratowniczych prowadzonych w latach 2014–2015. Wśród licznego materiału ceramicznego wyróżniono fragmenty naczyń zdobione motywami dendromorficznymi, zoomorficznymi i antropomorficznymi oraz dwa unikatowe przedstawienia figuralne wykonane z gliny. Szczególną uwagę zwracają schematyczne wyobrażenia ptaków, które dotychczas nie były znane w ornamentyce naczyń kultury łużyckiej, a także realistyczne przedstawienie ludzkiej stopy, stanowiące rzadkość w tym kręgu kulturowym. Wyniki badań z Markowic dostarczają cennego materiału porównawczego i poszerzają wiedzę o zróżnicowaniu oraz funkcjach plastyki figuralnej ludności kultury łużyckiej.

RECEIVED 20.05.2025 • VERIFIED 29.06.2025 • ACCEPTED 21.07.2025

Funding Information: University of Lodz

Conflicts of interests: None 

Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication. 

The percentage share of the author in the preparation of the work is:  MB 50%, PZ 50%

Declaration regarding the use of GAI tools: not used

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Bartczak M., Zawilski P. (2021), Grociki kościane ze stanowiska Markowice 9, gm. Strzelno, pow. mogileński, woj. kujawsko-pomorskie, „Pomorania Antiqua”, 30, s. 69–86.
Google Scholar

Błaszczyk K., Janiak R., Nierychlewska A., Zawilski P. (2016), Opracowanie wyników ratowniczych badań archeologicznych przeprowadzonych na stanowisku nr 9 w Markowicach (gm. Strzelno, pow. mogileński, AZP 46–40/165), maszynopis w archiwum WOUZ w Bydgoszczy.
Google Scholar

Gediga B. (1970), Motywy figuralne w sztuce ludności kultury łużyckiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich; Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Google Scholar

Gediga B. (1979), Sztuka ludności kultury pomorskiej a sztuka ludności kultury łużyckiej, [w:] T. Malinowski (red.), Problemy kultury pomorskiej, Muzeum Okręgowe w Koszalinie, Koszalin, s. 71–94.
Google Scholar

Gediga B. (2010), Przejawy antropomorfizacji w sztuce pradziejowej, [w:] E. Bugaj, A.P. Kowalski (red.), Estetyka w archeologii, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, s. 47–82.
Google Scholar

Kaczmarek M. (2002), Zachodniowielkopolskie społeczności kultury łużyckiej w epoce brązu, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań.
Google Scholar

Kneisel J. (2012), Anthropomorphe Gefäße in Nord- und Mitteleuropa während der Bronze- und Eisenzeit. Studien zu den Gesichtsurnen – Kontaktzonen, Chronologie und sozialer Kontext, In Kommission bei Dr. Rudolf Habelt GmbH, Bonn, https://doi.org/10.38071/2023-00693-5
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.38071/2023-00693-5

Łuka L.J. (1951), Cmentarzysko kultury łużyckiej w Czarnkowie z IV–V okresu epoki brązu, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, 1, s. 1–163.
Google Scholar

Żychlińska J. (2013), Przemiany stylistyczne naczyń ceramicznych ludności kultury łużyckiej w Wielkopolsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz.
Google Scholar