Odkrycie zaginionych wzorców miar z ratusza Głównego Miasta w Gdańsku
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6034.40.04Słowa kluczowe:
Gdańsk, ratusz Głównego Miasta, wzorce miar, odkrycie, analizaAbstrakt
W 2019 r. Fundacja na Rzecz Odzyskania Zaginionych Dzieł Sztuki Latebra i Stowarzyszenie Biskupia Górka przy współpracy ze Stowarzyszeniem Nasz Gdańsk przeprowadziły prace poszukiwawcze na Biskupiej Górce w Gdańsku. Prace pod nadzorem archeologicznym Przemysława Garlickiego doprowadziły do zlokalizowania miejsca i odkrycia pomnika wzniesionego w 1884 r. wybitnemu lekarzowi, astronomowi i przyrodnikowi Natanielowi Mateuszowi Abrahamowi Wolfowi. Podczas prac wydobyto również zaginione wzorce miar, które do 1945 r. były zawieszone przy głównym wejściu do ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. Odkryte miary stanowią przykład zachowanego jednego z zaledwie kilku tego rodzaju zabytków na terenie Polski. Publikując to cenne źródło materialne, autor dokonuje opisu formalno-stylistycznego odkrytych wzorców miar. Opierając się również na źródłach archeologicznych, historycznych i ikonograficznych, podejmuje próbę prześledzenia dziejów tego niezwykłego zabytku.
RECEIVED 31.05.2025 • VERIFIED 03.07.2025 • ACCEPTED 12.08.2025
Funding Information: Not applicable
Conflicts of interests: None
Ethical Considerations: The Authors assure of no violations of publication ethics and take full responsibility for the content of the publication.
The percentage share of the author in the preparation of the work is: P.G. 100%
Declaration regarding the use of GAI tools: not used
Pobrania
Bibliografia
Ansicht der Rathauses und des Arturshofes, zbiory: Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk, sygn. Z. I 1710.
Johann Carl Schultz, Rathaus der Rechtstadt, Danzig 1855, zbiory: Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk, sygn. Gr Al. 4266/10.
Reinhold Curicke, Der Stadt Dantzig Historische Beschreibung […], Amsterdam–Dantzigk 1687, zbiory: Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk, sygn. Od 4503 2°.
Darecka K., Frąckowska A. (2020), Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku. Straty wojenne, Wydawnictwo Muzeum Gdańska, Gdańsk.
Fenna D. (2004), Jednostki miar. Leksykon, Świat Książki, Warszawa.
Gdańsk i okolice. Album widoków (XVI–XVIII wiek) (2010), P. Skoczek (red.), Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, Gdańsk.
Januszajtis A. (1998), Gdańscy pionierzy metrologii, [w:] Krajowy Kongres Metrologii. Nowe wyzwania i wizje metrologii, t. I, Komitet Organizacyjny Krajowego Kongresu Metrologii, Gdańsk, s. 66–79.
Januszajtis A. (2024), O łokciu gdańskim i królewskim, „Tygodnik Trójmiasto”, dodatek do „Gazety Wyborczej”, 9 luty 2024, s. 2.
Jednaszewska T., Massowa Z. (1985), Kowalstwo artystyczne i odlewnictwo. Katalog, Muzeum Zamkowe, Malbork.
Katalog zabytków sztuki w Polsce (1976), t. XI, z. 4, T. Chrzanowski, M. Kornecki (red.), Warszawa.
Kilarski J. (1947), Astronomia na Biskupiej Górze, „Dziennik Bałtycki”, nr 218, s. 4.
Kilarski J. (1949), Poznaj Gdańsk. Przewodnik – informator, Zarząd Miejski, Gdańsk.
Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego. Praca zbiorowa (1997), t. IV, Z. Nowak (red.), Wydawnictwo Gdańskie, Gdańsk, s. 478–480.
Szarszewski A., Paluchowski P., Konieczna S., Siek B., Krajewski P. (2016), Sławni lekarze gdańscy, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk.
Tkaczyk P., Pęczalski K. (2021), Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kielcach, Jedność, Kielce.
Historyczny pomiar pręta chełmińskiego (2010), tekst zamieszczony na stronie Muzeum Ziemi Chełmińskiej, https://www.muzeumchelmno.pl/index.php/aktualnosci/aktualnosci-2010/92-historyczny-pomiar-preta-chelminskiego (dostęp: 29 V 2024).
https://fotopolska.eu/2231462,foto.html (dostęp: 29 V 2024).
Januszajtis A. (2017), Miary gdańskie, Okręgowy Urząd miar w Gdańsku, https://gdansk.gum.gov.pl/umg/aktualnosci/miary-gdanskie/1923,Miary-Gdanskie.html (dostęp: 29 V 2024).
Nowa atrakcja turystyczna Lęborka – pręt chełmiński (2011), https://gp24.pl/nowa-atrakcja-turystyczna-leborka-pret-chelminski/ar/4750975 (dostęp: 29 V 2024).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
