Humanistyka a przyrodoznawstwo. Próba analizy programu antynaturalistycznego

Leszek Nowak

doi:10.18778/1898-6773.44.1.12

Authors

Leszek Nowak Instytut Filozofii UAM, Zakład Dialektyki Poznania

DOI:

https://doi.org/10.18778/1898-6773.44.1.12

Abstract

The anti-naturalistic program for the human sciences is based on inductivism in the methodology of the natural sciences. According to the program, the latter apply the method of systematic observation and of induction whereas the former are constituted by specific methods (e.g., empathetic understanding). But inductivism fails as a reconstruction of scientific practice in the natural sciences because they are based on the method of idealization and, therefore, reject the classic conception of truth. A more careful analysis reveals also that the method of idealization is used in the human sciences as well. That is why the anti-naturalistic program fails. The real nature of science is the one only; it manifests merely in a different manner in different branches of it.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ajdukiewicz K. 1965, Język i poznanie, t. II, Warszawa.

Brzeziński J. 1975, Essential Structure, Interaction, Experiment, „Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities”, vol. I. no. 1.

Brzeziński J. 1976, Struktura procesu badawczego w naukach behawioralnych, Warszawa — Poznań.

Burbelka J. 1976, O engelsowskiej teorii rozwoju rodziny. Próba reinterpretacji, [w:] Teoria a rzeczywistość, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, z. 1, Warszawa — Poznań.

Giedymin J. 1964, Problemy, założenia, rozstrzygnięcia, Poznań.

Jasińska A, L. Nowak, 1973, Methodological Foundations of Mara's Theory of Social Class, [w:] D. H. DeGrood (ed.) East-West Dialogues, Amsterdam.

Klawiter A. 1974, On the Status of Historical Materialism, [w:] L. Nowak (ed.), Polish Contributions to Historical Materialism, „Revolutionary World”, vol. 14, special issue.

Kmita J. 1971, Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, Warszawa.

Kmita J. 1972, Kilka uwag o idealizacji w badaniach logicznych nad językiem nauki, „Studia Semiotyczne”, 3.

Kmita J, L. Nowak, 1968, Studia nad teoretycznymi podstawami humanistyki, Poznań.

Krajewski W. 1974, Kopernik i Galileusz versus Arystoteles — nowa metoda naukowa przeciw dogmatyzmowi i wąskiemu empiryzmowi, „Studia Metodologiczne”, 12.

Łastowski K. 1976, Konstrukcja praw idealizacyjnych w biologii, [w:] Teoria a rzeczywistość, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, z. 1, Warszawa — Poznań.

Nowak L. 1970, Teorie racjonalnego zachowania jako teorie modelowe, „Studia Metodologiczne”, 7.

Nowak L., 1971, U podstaw marksistowskiej metodologii nauk, Warszawa.

Nowak L., 1972, Model ekonomiczny. Studium z metodologii ekonomii politycznej, Warszawa.

Nowak L., 1973, Interpretacja prawnicza. Studium z metodologii prawoznawstwa, Warszawa.

Nowak L., 1974, Zasady marksistowskiej filozofii nauki. Próba systematycznej rekonstrukcji, Warszawa.

Nowak L., 1977, Wstęp do idealizacyjnej teorii nauki, Warszawa.

Nowak L., 1976, Prawda częściowa, prawda względna, prawda absolutna. Próba wprowadzenia porządkującego pojęcia prawdziwości esencjalnej, [w:] Teoria a rzeczywistość, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, z. 1, Warszawa — Poznań.

Patryas W. 1976, Eksperyment a idealizacja, Warszawa — Poznań.

Popper K. R., 1945, Open Society and Its Enemies, vls. 1 - II, London.

Such J. 1972, Marksowska metoda abstrakcji i stopniowej konkretyzacji w naukach przyrodniczych, „Studia Filozoficzne” nr 2.

Tuchańska B, 1976, Phenomenon, the Essence of the Phenomenon, Theory, „Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities”, vol. II, no. 1.