Pojęcie modelu i jego rola w nauce. Z polskich dyskusji metodologicznych
DOI :
https://doi.org/10.18778/2450-4491.20.08Mots-clés :
typologia modeli, funkcje modeli w naukach, Izydora Dąmbska, Zygmunt Hajduk, Ryszard WójcickiRésumé
Modele używane są w naukach przyrodniczych i matematycznych, jak również w społecznych i prawnych. Samo pojęcie modelu zaś daje asumpt do interdyscyplinarnego namysłu nad znaczeniem tego właśnie terminu. Artykuł skoncentrowany jest na pewnych rozstrzygnięciach typologicznych, prowadzonych w ramach polskiego dyskursu naukowego. Tekst przedstawia stanowisko Izydory Dąmbskiej, Zygmunta Hajduka oraz Ryszarda Wójcickiego, a także kilka bardziej współczesnych typologii modeli stosowanych w naukach. Prezentacja ta ma za zadanie przybliżenie pojęcia modelu i pokazanie jego wielowymiarowości, zarówno w wymiarze strukturalnym, jak i funkcjonalnym.
Références
Brzechczyn K. (2019) Modele w nauce w: Metodologia nauk; część 1: Czym jest nauka?, S. Janeczek, M. Walczak, A. Starościc (red), Lublin, Wydawnictwo KUL, s. 205–230, https://doi.org/10.2307/j.ctvxrpx84.9
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctvxrpx84.9
Dąmbska I. (2015) Pojęcie modelu i jego rola w naukach, „Filozofia Nauki”, nr 2(90), s. 141–152.
View in Google Scholar
Grobler A. (2006) Metodologia nauk, Kraków, Wydawnictwo Znak.
View in Google Scholar
Hajduk Z. (1972) Pojęcie i funkcja modelu, Roczniki Filozoficzne, z. 3, s. 77–124.
View in Google Scholar
Kłoskowska A. (1959) Modele społeczne i kultura masowa, Przegląd Socjologiczny, t. XIII, nr 2, s. 46–71.
View in Google Scholar
Langer T. (1982) O pewnych aspektach stosowania modeli w prawoznawstwie, Zeszyty Naukowe Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Prace Instytutu Administracji i Zarządzania, nr 5–6, s. 23–32.
View in Google Scholar
Langer T. (1987) O modelach i modelowaniu w naukach prawnych, Państwo i Prawo, nr 19, s. 39–48.
View in Google Scholar
Marynowicz-Hetka E. (2007) Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki, t. 1, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
View in Google Scholar
Mazurek M. (2015) Modele teoretyczne, Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne, t. 3, s. 151–156.
View in Google Scholar
Sztompka P. (1968) O pojęciu modelu w socjologii, Studia Socjologiczne, nr 1, s. 27–58.
View in Google Scholar
Wolska H. (2023) Modele jako forma poznania naukowego. Próba zdefiniowania, Prawo i Więź, nr 2(45), s. 53–72.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.36128/PRIW.VI45.492
Wójcicki R. (1974) Metodologia formalna nauk empirycznych, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
View in Google Scholar
Wójcicki R. (1995) Theories, Theoretical Models, Truth, Foundations of Science, t. 1, nr 3(70), s. 398–404, https://doi.org/10.1007/BF00145402
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00145402
Wójcicki R. (1997) Werystyczne i heurystyczne teorie w nauce, Filozofia Nauki, t. 5, nr 2(18), s. 21–52.
View in Google Scholar
Zeidler P. (1996) Problem statusu poznawczego modeli teoretycznych, Filozofia Nauki, r. 4, nr 3, s. 73–86.
View in Google Scholar
Kwaśnicki W. (2000) Określenie zasadności modeli w naukach społecznych, https://kwasnicki.prawo.uni.wroc.pl/todownload/Antalowka2000.pdf (dostęp: 6.12.2024).
View in Google Scholar
Sagan A. (2014) Wprowadzenie do modelowania zjawisk społecznych i przykłady zastosowania w Statistica, StatSoft Polska, https://www.statsoft.pl/wp-content/uploads/2017/05/wprowadzenie_do_modelowania_zjawisk_spolecznych.pdf (dostęp: 6.12.2024).
View in Google Scholar

Le site web de la revue, hébergé par l'équipe éditoriale de NOWIS se trouve sur la plate-forme Index Copernicus: 

