Dramat społeczny i performans polityczny. Dwie strategie performatywne
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.19.14Słowa kluczowe:
dramat społeczny, konflikt społeczny, performans kulturowy, performans polityczny, performans artystyczny, sztuka polityczna, Piotr Pawlenski, performans ListAbstrakt
Centralnym problemem rozważanym w artykule jest relacja pomiędzy władzą a sztuką. Główną ramę teoretyczną dla prowadzonego wywodu stanowi teoria dramatu społecznego Victora Turnera. Performanse artystyczne w tym ujęciu są traktowane jako performanse kulturowe posiadające zakorzenienie w konflikcie społecznym. Autor najpierw bada skierowane przeciw władzy polityczne performanse rosyjskiego artysty Piotra Pawlenskiego, by później skupić się na analizie performansu List skierowanego przeciw wyborom korespondencyjnym, zorganizowanego w czasie pandemii COVID-19.Pobrania
Bibliografia
Bennetts, M. (2014). Acts of resistance: Pyotr Pavlensky on performance art as protest. The Calvert Journal, 1 grudnia. Pobrane z: https://www.calvertjournal.com/articles/show/3373/pavlensky-performance-art-protest
Bluszcz, Z. (2016). Przede wszystkim o Pawlenskim. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 173–180). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Brady, T. (2013). Russian performance artist nails himself to Red Square cobblestone by his TESTICLES in protest at Kremlin’s crackdown on rights. Daily Mail Online, 10 listopada. Pobrane z: https://www.dailymail.co.uk/news/article-2497811/Russianperformance-artist-nails-Red-Square-cobblestoneTESTICLES-protest-Kremlins-crackdown-rights.html?fbclid=IwAR1eWXWLMEtmXQ58Zl6-pZKACXuoZCPFe2tuDx9dN69_TekDN-wK_YOLH_E
Czyż, M., Dobkowska, M., Dragowska, M., Frydrych, M., Grzywnowicz, K., Krivich, Y., Minasiewicz, J., Możdżyński, J., Rudziński, K., Zalewska, W., Żukowski, P. (2020). Oświadczenie autorek i autorów akcji LIST. Pobrane z: https://magazynszum.pl/sanepid-uchyla-kary-dla-dwoch-uczestnikow-akcji-list-uczestnicy-publikuja-oswiadczenie/
Denisowa, I. (2016). Etiuda rewolucyjna. Z Oksaną Szałyginą rozmawia Inna Denisowa. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 27–50). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Eberstadt, F. (2018). The Dangerous Art od Pyotr Pavlenski. The New York Times Magazine, 11 lipca. Pobrane z: https://www.nytimes.com/2019/07/11/magazine/pyotr-pavlensky-art.html
Kantor, T. (2005). Metamorfozy. Teksty o latach 1934– 1974. Wrocław–Kraków: Ossolineum, Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka.
Kotow, W., Langeburg, A. (2016). Pawlenski: Nie mam żadnego biznesplanu. Wywiad przeprowadzony w areszcie śledczym. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 79–87). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Kula, K. (2020). Piotr Pawlenski, Seks afera. Miał być mer i nie ma mera. Krytyka Polityczna, 5 marca. Pobrane z: https://krytykapolityczna.pl/swiat/benjamin-griveaux-piotr-pawlenski-macron-prywatne-i-polityczne/
Kunińska, M. (2015). Żywe – nieruchome, martwe – ożywione: próba ujęcia akcji „Tusza” i „Fiksacja” Piotra Pawleńskiego w kategoriach antropologicznych. W: M. Poprzęcka, Obraz żywy (s. 209–217). Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki.
K.Z. (2017). Piotr Pawlenski – artysta, który podpalił Bank Francji – stanął przed sądem. Rynek i Sztuka, 25 października. Pobrane z: https://rynekisztuka.pl/2017/10/25/piotr-pawlenski-podpalenie-bank-francji/
Lucento, A. (2017). Care Outside the Comfort Zone: Maternal aesthetics, Katrin Nenasheva and the new politics of performance art in Russia. Performance Research, 22(4), 79–88. doi: https://doi.org/10.1080/13528165.2017.1374716 DOI: https://doi.org/10.1080/13528165.2017.1374716
Makarychev, A., Medvedev, S. (2018). Biopolitical art and the struggle for Sovereignty in Putin’s Russia, Journal of Contemporary Central and Eastern Europe. Journal of Contemporary Central and Eastern Europe, 26(2–3), 165–179. https://doi.org/10.1080/25739638.2018.1526487 DOI: https://doi.org/10.1080/25739638.2018.1526487
Możdżyński, P. (2011). Inicjacje i transgresje. Antystrukturalność sztuki XX i XXI wieku w oczach socjologa. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Mrozek, W. (2020). 10 tys. zł mandatu za protest przeciw wyborom kopertowym. Sanepid karze artystów. Gazeta Wyborcza, 19 maja. Pobrane z: https://wyborcza.pl/7,75410,25956859,10-tys-zl-mandatu-za-protest-przeciw-wyborom-kopertowym.html
Nordgaard, I. (2016). Documenting/Performing the Vulnerable Body Pain and Agency in Works by Boris Mikhailov and Petr Pavlensky. Contemporaneity: Historical Presence in Visual Culture, 5(1), 85–107. https://doi.org/10.5195/contemp.2016.184 DOI: https://doi.org/10.5195/contemp.2016.184
Solidarni z artystami ukaranymi za akcję List. (2020). Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej. Pobrane z: http://forumsztukiwspolczesnej.blogspot.com
Pacewicz, P. (2020). Tylko 34 proc. chce wyborów w maju, aż 63 proc. chciałoby je przełożyć. Deklaracje udziału są inne. OKO.Press, 30 kwietnia. Pobrane z: https://oko.press/tylko-34-proc-chce-wyborow-w-maju-az-63-proc-chcialoby-je-przelozyc/
Pawlenski, P. (2016). Śledztwo w spawie sztuki. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 51–78). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Pawłowska, A. (2014). Rosyjski performer odciął sobie fragment ucha. To protest przeciwko „psychiatrii politycznej”. Wyborcza.pl, 20 października. Pobrane z: https://wyborcza.pl/1,76842,16831709,Rosyjski_performer_odcial_sobie_fragment_ucha__To.html
Pawłowski, R. (2016). Tusza. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 233). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Pawłowski, R. (2017). Piotr Pawlenski, najbardziej radykalny artysta Rosji: Dla władzy liczy się tylko ciało.ROZMOWA. Wyborcza.pl, 16 stycznia. Pobrane z: https://wyborcza.pl/7,112588,21252878,piotr-pawlenski-najbardziej-radykalny-artysta-rosji-dla-wladzy.html
RPO odwołuje się od wysokich kar, które Inspekcja Sanitarna nałożyła na protestujących pod Sejmem. (2020). Rzecznik Praw Obywatelskich. Pobrane z: https://www.rpo.gov.pl/pl/content/rpo-odwoluje-sie-od-kar-inspekcji-sanitarnej-protest-przed-sejmem-ws-wyborow?fbclid=IwAR0nAEsCRAX7uQDBDblrBcjEJ6j2y5Y1Oi5XQPSsq70Y90VCdaWNV15hkGc
Sanepid uchylił kary 10 tys. zł dla protestujących pod Sejmem przeciw wyborom „kopertowym”. Uznał odwołanie obywateli i RPO. (2020). Rzecznik Praw Obywatelskich. Pobrane z: https://www.rpo.gov.pl/pl/content/sanepid-uchylil-kary-10-tys-zł-dla-protestujacych-pod-sejmem-odwolanie-RPO-skuteczne
Siemieniako, B. (2020). PiSowski stan wyjątkowy: 10 tys. kary za niewinność na podstawie nieistniejących przepisów. OKO.Press, 20 maja. Pobrane z: https://oko.press/10-tys-kary-za-niewinnosc-na-podstawie-nieistniejacych-przepisow/
Warsza, J. (2016). Prawa do dzieł Pawlenskiego należą do społeczeństwa. Z Olesią Turkiną rozmawia Joanna Warsza. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 163–172). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Turner, V. (2005). Od rytuału do teatru. Powaga zabawy (M. Dziekan, J. Dziekan, tłum.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.
Turner, V. (2008). Antropologia widowiska (M. Dziekan, J. Dziekan, tłum.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen
Żmijewski, A. (2016). Sztuka polityczna. Z Piotrem Pawlenskim rozmawia Artur Żmijewski. W: J. Kutyła, P. Walaszkowski (red.), Pawlenski (s. 15–26). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
„Żyć nie, umierać”. Artystyczny protest przeszedł ulicami Warszawy. (2020). [tekst niepodpisany]. Pobrane z: https://magazynszum.pl/zyc-nie-umierac-artystyczny-protest-przeszedl-ulicami-warszawy/
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
