Tożsamość kryzysowa i podświadomy lęk o dalsze dobre życie. Casus kręgów żałoby ekologicznej
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.29.05Słowa kluczowe:
żałoba ekologiczna, żałoba klimatyczna, tożsamość kryzysowa, krąg żałobyAbstrakt
Artykuł prezentuje zjawisko tożsamości kryzysowej i emocji towarzyszących świadomości katastrofy klimatycznej. Autorka opisuje trudność w definiowaniu żałoby ekologicznej – emocjonalnej reakcji na degradację środowiska i wymieranie gatunków. Wskazuje na pokrewne pojęcia, jak solastalgię, eko-lęk czy eko-wstyd. Proponuje kręgi wsparcia jako bezpieczną przestrzeń narracji, w której można dzielić się przeżyciami i wspólnie nadawać sens stracie. Kręgi te służą normalizacji emocji, odbudowie więzi i tożsamości w obliczu współczesnych kryzysów.
Pobrania
Bibliografia
Agoston, C., Csaba, B., Nagy, B., Kővary, Z., Dull, A., Racz, J., Demetrovics, Z. (2022). Identifying Types of Eco-Anxiety, Eco-Guilt, Eco-Grief, and Eco-Coping in a Climate ensitive Population: A Qualitative Study, International Journal of Environmental Researh and Public Health, 19(2461), 1–17, DOI:10.3390/ijerph19042461. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph19042461
Albrecht, G. (2011). Chronic Environmental Change: Emerging „Psychoterratic” Syn- DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4419-9742-5_3
Dromes. W: Weissbecker, I. (red.), Climate Change and Human Well-Being. Glo-
bal challenges and Opportunities (s. 43–56). New York: Springer.
Barnett, J. T. (2022). Mourning in the Anthropocene. Ecological Grief and Earthly Coexistence. Michigan: Michigan State University Press. DOI: https://doi.org/10.14321/j.ctv2npq91p
Bowlby, J. (1998). Attachment and Loss. Volume 3: Loss, Sadness and Depression. London: Pimlico.
Burke, C. (2006). Building Community through Circles of Friends: A Practical
Guide to Making Inclusion a Reality for People with Learning Disabilities, Foundation for People with Learning Disabilities.
Cianconi, P., Hanife, B., Grillo, F., Betro, S., Lesmana Cokorda Bagus, J., Janiri, L. (2023). Eco-emotions and Psychoterratic Syndromes: Reshaping Mental Health Assessment under Climate Change, Yaje Journal of Biology and Medicine 96(2), 211–226, DOI:10.59249/EARX2427. DOI: https://doi.org/10.59249/EARX2427
Cluck, G. G., Cline, R. J. (1989/2009). The circle of others: Self-help groups for the bereaved, Communication Quarterly 34(3), 306–325, DOI:10.1080/01463378609369642. DOI: https://doi.org/10.1080/01463378609369642
Cunsolo, A., Ellis, N. R. (2018), Ecological Grief as a Mental Health Response to Climate Change-Related Loss, Nature Climate Change 8, 275–281. DOI: https://doi.org/10.1038/s41558-018-0092-2
Davis, K. (2005). Creating a Circle of Support, The Reporter 10(2), 3–5.
Hickman, C., Marks, E., Pihkala, P., Clayton, S., Lewandowski, R. E., Mayall, E. E., Wray, B., Mellor, C., van Susteren, L. (2021), Climate Anxiety in Children and Young People and Their Beliefs about Government Responses to Climate Change: A Global Survey, Lancet Planetary Health, 5(12), s. E863–E873. DOI: https://doi.org/10.1016/S2542-5196(21)00278-3
Hollway, W. (2022). How the light gets in: Beyonf psychology’s Modern individual. W: Hollway, W., Hoggett, P., Robertson, C., Weintrobe, S., Climate Psychology: A Matter of Life and Death (s. 43–68). Oxfordshire: Phoenix Publishing House. DOI: https://doi.org/10.2307/jj.23338174.7
Kevorkian, K. A. (2020). Environmental Grief. W: Darcy, L. H. (red.), Non-Death Loss and Grief. Context and Clinical Implications (s. 216–226). New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429446054-21
Lange, Ł. (2025a). Dlaczego śmierć może być dobra. Łódź: WUŁ. DOI: https://doi.org/10.18778/8331-817-2
Lange, Ł. (2025b). Wszyscy jesteśmy mordercami – radzenie sobie z doświadczeniem urazu moralnego. W: Mamzer, H., Białas, P. (red.), Dylematy moralne w relacjach ludzko-nie-ludzkich (s. 27–38). Sopot: Wydawnictwo Curranda.
Mallett, R. K., Melchiori, K. J., Strickroth, T. (2013). Self-Confrontation via a Carbon Footprint Calculator Increases Guilt and Support for a Proenvironmental Group, Ecopsychology 5(1), 9–16. DOI: https://doi.org/10.1089/eco.2012.0067
Meindertsma, C. (2010). TEDx: How pig parts make the world turn. Pobrane z: https://www.ted.com/talks/christien_meindertsma_how_pig_parts_make_the_world_turn. DOI: https://doi.org/10.1037/e646982010-001
Miller, A. (2023). Climate crisis as emotion crisis: Emotion validation coaching for parents of the world. W: Aspey, L., Jackson, C., Parker, D. (red.), Holding the hope: Revieving Psychological and Spiritual Agency in the Face of Climate Change (s. 213–226). Monmouth: PCCS Books.
Short, A. M. (2023). The Growing Movement to Bring Back Community Grief and Ritual. Resilience.org. Pobrane z: https://www.resilience.org/stories/2023-10-16/the-growing-movement-to-bring-back-community-grief-and-ritual/.
Silk, S., Goldman, B. (2013). How not to say the wrong thing. Los Angeles Times. Pobrane z: https://www.latimes.com/opinion/story/la-timeless/how-not-to-say-the-wrong-thing.
Snow, J. A. (1998). What’s Really Worth Doing and How to do it – A Book for People Who Love Someone Labelled Disabled (Possibly Yourself). Ontario: Inclusion Press.
Walter, T. (1996), A New Model of Grief: Bereavement and Biography, Mortality 1(1), 7-25. DOI: https://doi.org/10.1080/713685822
Ward, J. (2010). Planning for Now, Tomorrow and the Future, Pave the Way, Mt Gravatt, Queensland: Mamre Association Inc.
HSE. (bez roku). A Guide to Circles of Support. Irland. Pobrane z: https://www.hse.ie/eng/services/list/4/disability/newdirections/a-guide-to-circles-of-support.pdf.
Resourcing Inclusive Communities. (2019). Circles of Support. A manual for getting started
Narzędziownik. (2025). Narzędziownik: prowadzenie kręgów żałoby. Pobrane z: https://www.langelucja.pl/?page_id=3004.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
