Struktura przestrzenna nowego deweloperskiego budownictwa mieszkaniowego w Łodzi
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-3180.36.09Słowa kluczowe:
struktura przestrzenna, nowe deweloperskie budownictwo mieszkaniowe, Łódź, czynniki lokalizacjiAbstrakt
Rozwój nowego deweloperskiego budownictwa mieszkaniowego stał się w ostatnich latach jednym z kluczowych procesów kształtujących przestrzeń Łodzi. Tym samym dołączyła ona do innych dużych miast w Polsce, w których obserwowana jest wysoka dynamika przyrostu liczby nowo powstałych mieszkań. Budownictwo mieszkaniowe wpływa na strukturę miejscowości, często kształtując nową przestrzeń miejską. W literaturze przedmiotu brakuje badań empirycznych, które ilustrowałyby prawidłowości w rozmieszczeniu i lokalizacji nowego deweloperskiego budownictwa mieszkaniowego. W artykule autorzy dokonują takiej analizy, dodatkowo identyfikując czynniki determinujące ten proces. Badania prowadzone są na podstawie danych z rejestru cen nieruchomości lokalowych z lat 2019–2023. Otrzymane wyniki potwierdzają, że nowe deweloperskie budownictwo odgrywa istotną rolę w przekształcaniu struktury przestrzennej miasta. Z jednej strony stanowi odpowiedź na bieżące potrzeby mieszkaniowe, z drugiej przyczynia się do fragmentaryzacji tkanki miejskiej, presji na infrastrukturę oraz narastania kontrastów społeczno-przestrzennych. Badania pokazują, że kluczowymi determinantami wyboru lokalizacji pozostają dostępność do transportu zbiorowego, infrastruktury społecznej i terenów zieleni, a także atrakcyjność rynkowa gruntów. Nowe inwestycje mieszkaniowe są rozmieszczone w układzie promienisto-strefowym, który odzwierciedla procesy selektywnej intensyfikacji przestrzeni centralnej oraz suburbanizacji peryferii. Badania wpisują się w szerszy dyskurs dotyczący przemian miast. Z perspektywy praktycznej, wyniki mogą stanowić cenne narzędzie dla polityki przestrzennej i mieszkaniowej, wskazując na konieczność integrowania rozwoju nowych inwestycji z planowaniem infrastruktury transportowej, usługowej i środowiskowej, a także z dążeniem do bardziej zrównoważonych modeli urbanizacji.
Pobrania
Bibliografia
Abels J., Bieling H.J., 2023, Infrastructures of globalisation. Shifts in global order and Europe’s strategic choices, „Competition & Change”, 27(3–4): 516–533. https://doi.org/10.1177/10245294221130119 DOI: https://doi.org/10.1177/10245294221130119
Antczak-Stępniak A., 2016, Location as a Factor of the Growth of Development Activity, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Społecznej w Ostrołęce”, 23: 268–284. DOI: https://doi.org/10.58246/sjeconomics.v23i4.278
Antczak-Stępniak A., 2019, Czynniki determinujące działalność deweloperską na polskim rynku mieszkaniowym, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. https://doi.org/10.18778/8142-593-3 DOI: https://doi.org/10.18778/8142-593-3
Antczak-Stępniak A., 2022, The role of real estate development activity in the re-urbanization of cities – a case study of Łódź, Poland, „Environmental & Socio-economic Studies”, 10(4): 59–70. DOI: https://doi.org/10.2478/environ-2022-0024
Baron M., Kuźnik F., 2017, Economic Basis for Functioning of a Smart City, „Studia Regionalia”, 51: 83–103. https://doi.org/10.12657/studreg-51-06 DOI: https://doi.org/10.12657/studreg-51-06
Belinga A.G., Koumetio S.C.T., El Haziti M., 2025, Exploring the potentialities and challenges of deep learning for simulation and prediction of urban sprawl features, „Data & Policy”, 7: e2. https://doi.org/10.1017/dap.2024.87 DOI: https://doi.org/10.1017/dap.2024.87
Ciok S., 2014, Budownictwo mieszkaniowe w strefie podmiejskiej Wrocławia, „Space-Society-Economy”, 13: 127–147. https://doi.org/10.18778/1733-3180.13.08 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.13.08
Cysek-Pawlak M., Czajkowski M., Misiak J., 2024, Transformations of Housing Development as an Element Shaping the Direction of Urban Changes in Łódź, „Środowisko Mieszkaniowe”, 47(2): 16–25. https://doi.org/10.2478/he-2024-0009 DOI: https://doi.org/10.2478/he-2024-0009
Dziworska K., Wojewnik-Filipkowska A., Trojanowski D., 2019, Dokąd zmierzają współczesne miasta? Młode Miasto w Gdańsku, [w:] A. Wojewnik-Filipkowska, K. Szczepaniak (red.), Inwestycje i nieruchomości: współczesne wyzwania, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk: 111–124.
Frumkin H., 2002, Urban Sprawl and Public Health, „Public Health Reports”, 117: 201–217. https://doi.org/10.1016/S0033-3549(04)50155-3 DOI: https://doi.org/10.1016/S0033-3549(04)50155-3
Główny Urząd Statystyczny (GUS), Słownik pojęć, https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/ (dostęp: 25.08.2025).
Górczyńska M., 2012, Specificity of gated neighbourhoods in the Bielany district (Warsaw), „Articulo. Journal of Urban Research”, 8. https://doi.org/10.4000/articulo.2022 DOI: https://doi.org/10.4000/articulo.2022
Grabkowska M., 2022, Post-socialist cities and the urban common good: transformations in Central and Eastern Europe, Routledge, London. https://doi.org/10.4324/9781003089766 DOI: https://doi.org/10.4324/9781003089766
Haila A., 2015, Urban land rent: Singapore as a property state, John Wiley & Sons, Chichester. https://doi.org/10.1002/9781118827611 DOI: https://doi.org/10.1002/9781118827611
Hansen W.G., 1959, How accessibility shapes land use, „Journal of the American Institute of Planners”, 25(2): 73–76. https://doi.org/10.1080/01944365908978307 DOI: https://doi.org/10.1080/01944365908978307
Hirt S.A., 2012, Iron curtains: Gates, suburbs and privatization of space in the post-socialist city, John Wiley & Sons, Chichester. https://doi.org/10.1002/9781118295922 DOI: https://doi.org/10.1002/9781118295922
Hirt S.A., Grgić Ž., Shaffer Y., 2024, The East European Socialist/Post-socialist City as a Comparative Endeavor: Decolonizing Our Research Perspective, „European Journal of Spatial Development”, 21(5): 111–122.
Janicka M., 2016, Nowe formy zieleni w urbanistyce i architekturze współczesnej, Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, Wrocław: 311–313.
Kabisch N., Qureshi S., Haase D., 2015, Human-environment interactions in urban green spaces. A systematic review of contemporary issues and prospects for future research, „Environmental Impact Assessment Review”, 50: 25–34. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2014.08.007 DOI: https://doi.org/10.1016/j.eiar.2014.08.007
Kaczmarek T., Mikuła Ł., 2019, The housing market in Poland in the liberalized spatial planning system: the national context and metropolitan dimension of the Poznań agglomeration, [w:] R. Wehrhahn, J. Pohlan, C. Hannemann, F. Othengrafen, B. Schmidt-Lauber (red.), Housing and Housing Politics in European Metropolises: Jahrbuch StadtRegion 2017/2018, Springer Fachmedien Wiesbaden, Wiesbaden: 71–92. https://doi.org/10.1007/978-3-658-22345-8_4 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-658-22345-8_4
Kania P., 2020, Innowacje we współczesnym budownictwie – dom pasywny, „European Journal Of Management And Social Science”, 1(2): 41–48.
Komornicki T., Śleszyński P., Rosik P., Pomianowski W., Stępniak M., Siłka P., 2010, Dostępność przestrzenna jako przesłanka kształtowania polskiej polityki transportowej, „Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk”, 241.
Kowara S., 2007, Nowe budownictwo mieszkaniowe na terenie miasta i gminy Szadek, „Biuletyn Szadkowski”, 07: 171–184. https://doi.org/10.18778/1643-0700.07.11 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.07.11
Krier L., 2021, Architektura: wybór czy przeznaczenie, przeł. P. Choynowski, Wydawnictwo Arkady, Warszawa.
Kucharska-Stasiak E., 2005, Rynek nieruchomości i jego struktura, [w:] E. Kucharska-Stasiak (red.), Podstawy funkcjonowania rynku nieruchomości. Ujęcie teoretyczne, „Folia Oeconomica”, 187, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Lees L., 2000, A reappraisal of gentrification: Towards a ‘geography of gentrification’, „Progress in Human Geography”, 24(3): 389–408. https://doi.org/10.1191/030913200701540483 DOI: https://doi.org/10.1191/030913200701540483
Lorens P., 2007, Wielkoskalarne przedsięwzięcia urbanistyczne a rola deweloperów prywatnych, [w:] K. Dziworska, T.G. Geurts, P. Lorens (red.), Strategie inwestowania w nieruchomości, Wydawnictwo Urbanista, Warszawa.
Majewska A., Denis M., Krupowicz W., 2020, Urbanization chaos of suburban small cities in Poland: ‘tetris development’, „Land”, 9(11): 461. https://doi.org/10.3390/land9110461 DOI: https://doi.org/10.3390/land9110461
Matczak A., 2014, Problematyka mieszkalnictwa w badaniach Profesora Jerzego Dzieciuchowicza, „Space-Society-Economy”, 13: 107–126. https://doi.org/10.18778/1733-3180.13.07 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.13.07
Milewska-Osiecka K., 2014, Nowe budownictwo mieszkaniowe w świetle polityki funkcjonalno-przestrzennej strefy podmiejskiej Łodzi, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 367: 223–231. https://doi.org/10.15611/pn.2014.367.24 DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2014.367.24
Ogrodowczyk A., 2011, Polityka przestrzenna a rozwój budownictwa mieszkaniowego po 1990 roku na przykładzie małych miast w województwie łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica”, 11: 167–186.
Pielesiak I., Ogrodowczyk A., Marcińczak S., 2021, Budowanie prężności w kontekście kurczenia się miast europejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. https://doi.org/10.18778/8220-411-7 DOI: https://doi.org/10.18778/8220-411-7
Radzimski A., 2009, Uwarunkowania społeczno-ekonomiczne budownictwa mieszkaniowego w Poznaniu, doktorat, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Szopińska-Mularz M., Lehmann S., 2023, Balancing increased urban density with green spaces: The marketing of new housing estates in Poland, „Buildings”, 13(3): 777. https://doi.org/10.3390/buildings13030777 DOI: https://doi.org/10.3390/buildings13030777
Szymańska A.I., Płaziak M., 2014, Klasyczne czynniki w procesie lokalizacji przedsiębiorstwa na wybranych przykładach, „Przedsiębiorczość-Edukacja”, 10: 71–84. https://doi.org/10.24917/20833296.10.5 DOI: https://doi.org/10.24917/20833296.10.5
Taylor Z., 1979, Przestrzenna dostępność miejskiego systemu transportowego na przykładzie Poznania. Accessibilité spatiale du système urbain des transports la ville de Poznan sert d’exemple, „Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk”, 67, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Tobiasz-Lis P., 2014, Wpływ procesu gentryfikacji na dysproporcje w centrum Łodzi, [w:] A. Suliborski, M. Wójcik (red.), Dysproporcje społeczne i gospodarcze w przestrzeni Łodzi. Czynniki, mechanizmy, skutki, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 171–185. https://doi.org/10.18778/7969-240-8.08 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-240-8.08
Un-Habitat, 2020, World cities report 2020: The value of sustainable urbanization, United Nations Human Settlements Programme.
van der Veen M., 2009, Contracting for better places: a relational analysis of development agreements in urban development projects, „Sustainable Urban Areas”, 26, IOS Press. https://doi.org/10.3233/978-1-60750-005-6-i DOI: https://doi.org/10.3233/978-1-60750-005-6-i
van Wee B., 2016, Accessible accessibility research challenges, „Journal of Transport Geography”, 51: 9–16. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.10.018 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.10.018
Zawadzka A., Czochański J., 2024, Suburbanisation uncontrolled? The role of legal framework in limiting the dispersion of built-up areas in Poland, „Bulletin of Geography. Socio-economic Series”, 63: 137–147. https://doi.org/10.12775/bgss-2024-0010 DOI: https://doi.org/10.12775/bgss-2024-0010
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
