Instrukcja redakcyjna

Procedura obiegu pracy zgłoszonej do opublikowania:
1. Autorzy składający prace do publikacji są zobowiązani do podania następujących informacji:
- jaki jest wkład poszczególnych autorów w powstanie publikacji (w %), z podaniem ich afiliacji (miejsce pracy autorów),
-kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji,
- jakie są źródła finansowania materiałów do publikacji oraz wkład instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów („financial disclosure”).
2. Autorzy składający publikacje do druku powinni przestrzegać zasad etyki obowiązujących w nauce i mieć świadomość, że „ghostwriting” i „guestauthorship” są przejawem nierzetelności naukowej. Wszelkie wykryte przypadki tego typu praktyk będą ujawniane, a odpowiednie podmioty o tym informowane, np. instytucje zatrudniające autorów, a przez Redakcję Czasopisma dokumentowane.
3. Główną odpowiedzialność za publikację ponosi autor (autorzy) ją zgłaszający.
Procedura przyjęcia do druku
1. Złożone publikacje będą podlegać recenzji wewnętrznej.
2. Recenzję wewnętrzną przeprowadza, pod względem formalnym Sekretarz a pod względem merytorycznym Redaktor Naczelny wraz z zespołem Rady Redakcyjnej.
3. Otrzymanie pozytywnej recenzji wewnętrznej kwalifikuje do dalszej procedury wydawniczej.

Procedura recenzowania
1. Redakcja, po wewnętrznej akceptacji tekstu, wyznacza dwóch niezależnych recenzentów spoza jednostki, którzy dokonują jego oceny na podstawie ‘formularza recenzji’.
2. Teksty powstałe w języku obcym będą oceniane przez recenzentów, z których co najmniej jeden jest afiliowany w instytucji zagranicznej innej niż narodowość autora pracy.
3. Redakcja Czasopisma przy każdej publikacji będzie dążyć do wyboru recenzentów niezależnych i nie związanych z autorami prac. W innym przypadku recenzent będzie zobligowany do podpisania deklaracji o braku konfliktu interesów (bezpośrednie relacje osobiste, relacje podległości zawodowej, bezpośrednia współpraca naukowa w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających przygotowanie recenzji).
4. Recenzje będą miały charakter pisemny, a każdy z aplikujących będzie miał wgląd i możliwość ustosunkowania się do niej.
5. Lista recenzentów jest zamieszczana na stronie internetowej czasopisma, jak i w ostatnim opublikowanym w danym roku numerze Czasopisma.
6. Procedurze recenzyjnej podlegają wszystkie artykuły i opracowania nadesłane przez autorów i wstępnie zakwalifikowane do druku przez Radę Redakcyjną. Wstępna kwalifikacja polega na ocenie naukowości, dopasowania tematyki artykułu do profilu pisma i jego strony formalnej oraz spełnienia wymogu procedury obiegu pracy zgłoszonej do opublikowania.

Zasady dotyczące recenzowania artykułów w czasopiśmie
Redakcja Space–Society–Economy przyjęła następujące zasady recenzowania tekstów zamieszczanych w naszym piśmie wynikające z zaleceń zawartych w broszurze opublikowanej przez MNiSW pt.: „Dobre praktyki w procedurach recenzyjnych w nauce”. Szczególnie zwracamy uwagę na:
1.Zasadę podwójnej anonimowości (double-blind reviewprocess), nazwiska recenzentów ujawniane są wyłącznie na stronie internetowej pisma lecz bez powiązania ich z recenzowanymi tekstami.
2. Dobór merytoryczny i kompetencje recenzentów, recenzenci posiadają co najmniej stopień doktora.
3. Taki dobór by recenzent i recenzowany nie pozostawali w bliskich relacjach osobistych lub służbowych.
4. Pisemny charakter recenzji i jej przygotowanie według ujednoliconego formularza, recenzja musi kończyć się jednoznaczną konkluzją o dopuszczeniu artykułu do druku lub jego odrzuceniu.
5. Przedstawienie recenzji autorowi i możliwość ustosunkowania się do niej.
6. Publikowanie tylko tych tekstów, które otrzymały dwie pozytywne recenzje.

Wymogi techniczne
FORMA ARTYKUŁU:
- objętość artykułu (wraz z tabelami i rysunkami): maksymalnie 8 000 wyrazów.
- tekst właściwy pisany czcionką Times New Roman CE, 12 pkt., z odstępami między wierszami 1,5 i z numeracją strony ciągłą w prawym górnym rogu strony,
- przypisy – u dołu strony z numeracją ciągłą arabską (w przypisie nie umieszczamy bibliografii),
- tablice z numeracją autora, tytułem nad tablicą właściwą; z objaśnieniami i źródłem danych pod tablicą,
- rysunki w formie elektronicznej z numeracją ciągłą arabską i tytułami u dołu,
- rysunki w odrębnym pliku typu .jpg – w rozdzielczości min. 300 dpi,
- liczba rysunków i tabel łącznie nie powinna przekraczać połowy liczby stron (np. jeśli artykuł ma 20 stron to łączna liczba rys. i tabel nie powinna być większa niż 10 stron),
- elementy zeskanowane – w rozdzielczości 300 dpi.

BIBLIOGRAFIA
- notek bibliograficznych nie umieszczamy w przypisach,
- w tekście obowiązuje odwoływanie do literatury w systemie „harwardzkim”, w nawiasie nazwisko autora i rok wydania bez przecinka - bez inicjału imion (np. Orłowski 2003),
- spis literatury na końcu artykułu w układzie alfabetycznym: nazwisko autora, inicjały imion, rok, tytuł, wydawnictwo, miejsce wydania (np. Orłowski W., 2003, Strategia, PWN, Warszawa),
WYMAGANIA:
- wersja elektroniczna w formacie MS Word,
- tytuł w języku polskim i angielskim,
- zarys treści w języku polskim (na początku artykułu) i angielskim (na końcu artykułu), abstrakt w języku angielskim (summary) i w języku polskim powinny być tożsame w treści, a objętość każdego z nich powinna posiadać od 250 do 500 wyrazów.
- słowa kluczowe - w jęz. polskim i angielskim,

Prosimy o przesyłanie artykułów w dwóch wersjach:
A. Tylko tekst artykułu (bez danych autorów),
B. Tekst z danymi autorów (na końcu każdego tekstu) – stopień naukowy, imię i nazwisko, ORCID oraz miejsce pracy (uczelnia, katedra, zakład, adres e-mail).

 

Dostępność cyfrowa – teksty alternatywne

Prosimy o dołączanie do wszystkich ilustracji w czasopismach opisów alternatywnych.

Tekst alternatywny to tekstowa informacja dotycząca tego, co widać na elemencie graficznym, a co jest ważne dla tekstu czy tematu, który ten element ilustruje. Teksty alternatywne są odczytywane przez czytnik ekranu i pozwalają osobom niewidomym i niedowidzącym zorientować się, co jest np. na grafice, zdjęciu, tabeli oraz wykresie. Elementy graficzne nieposiadające opisu alternatywnego zostaną odczytane przez oprogramowanie wspomagające osoby z niepełnosprawnością wzroku jako słowo „grafika”, zatem nie uzyskają one żadnych innych informacji, które ta „grafika” ma przekazać.  

 Jak powinien wyglądać tekst alternatywny?  

  • Przede wszystkim opis powinien być zwięzły i treściwy – powinien jak najdokładniej opisać grafikę, jednocześnie robiąc to w jak najkrótszy sposób (optymalna długość tekstu alternatywnego nie powinna przekraczać 250 znaków)
  • Powinien opisywać znaczenie i zawartość danego elementu graficznego
  • Powinien zawierać kluczowe dla odbiorcy informacje (np. powtórzenie treści zapisanej na grafice, lub w przypadku zdjęć, opis najważniejszych elementów budujących przekaz: „Pani Rektor wręczająca dyplom habilitacyjny Doktor Annie Kowalskiej”)
  • W wypadku tworzenia tekstów alternatywnych dla wykresów oraz infografik warto pamiętać o zawarciu w nim, oprócz tytułu, streszczenia i opisu trendów płynących z grafiki. Często, ze względu na długość i poziom skomplikowania opisywanych danych, warto umieścić opis wykresu w treści właściwej, pod samą grafiką
  • Opisów alternatywnych nie trzeba stosować w wypadku grafik, które mają rolę wyłącznie dekoracyjną (wówczas oznacza się je, wybierając opcję „Oznacz jako dekoracyjne”).

Funkcja dodawania opisów alternatywnych w programie Microsoft Word 

Aby dodać tekst alternatywny dla grafik/wykresów zamieszczanych w dokumencie programu Microsoft Word kliknij prawym przyciskiem myszy na obiekt i wybierz polecenie „Format obraz” -> „Ułatwienia dostępu -> Tekst alternatywny” 

  • lub Recenzja –> Sprawdź ułatwienia dostępu -> Tekst alternatywny
  • Dla elementów graficznych, które mają w dokumencie jedynie znaczenie ozdobne, również wypełnij pole tekstu alternatywnego - zamiast treści w polu „Tekst alternatywny”, zaznacz opcję „Oznacz jako dekoracyjne”. 

 Innym możliwym rozwiązaniem może być przekazanie kompletu opisów dla całego zeszytu w tabeli Excel. 

Zasady dotyczące wykorzystania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (AI):

  1. Autorem tekstów naukowych może być wyłącznie człowiek. Narzędzia GSI, w tym chatboty jak ChatGPT, nie mogą zostać uznane za autorów/współautorów ani być cytowane jako autorzy. 
  2. Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść przesłanego manuskryptu, również za wszystkie fragmenty, które powstały przy użyciu narzędzi GSI, a tym samym ponoszą odpowiedzialność za wszelkie naruszenia etyki publikacyjnej. 
  3. Autorzy korzystający z narzędzi AI przy pisaniu tekstów, gromadzeniu i analizie danych są zobowiązani do uczciwego i w pełni transparentnego ujawnienia, które narzędzie GSI, w jaki dokładnie sposób i w jakim zakresie zostało użyte oraz jaki miało ono wpływ na daną pracę. 
  4. W publikacjach nie należy wykorzystywać materiałów graficznych i filmów wytworzonych lub modyfikowanych przez GSI, chyba że stanowią przedmiot badań danej pracy.
  5. Przy zgłoszeniu manuskryptu autorzy zobowiązani są do przesłania stosownego oświadczenia dotyczącego wykorzystania przy tworzeniu pracy narzędzi wspomaganych GSI, w tym chatbotów, dużych modeli językowych (LLM) czy kreatorów obrazów wraz ze szczegółowym opisem celu, zakresu i sposobu ich użycia.
  6. Szczegółowe informacje dotyczące użycia narzędzi AI powinny zostać zawarte w abstrakcie, a także początkowych partiach tekstu, np. w wydzielonej sekcji zatytułowanej „Deklaracja użycia GSI w procesie pisania pracy”, tak aby możliwe było powtórzenie badania i potwierdzenie wiarygodności wyników.
    Wymagane informacje:
    • godzina i data zapytania,
    • dane o narzędziu (nazwa, wersja, model),
    • powód, zakres i sposób jego zastosowania,
    • wszystkie komendy (tj. pełnymi promptami) użyte do uzyskania nowego tekstu, przekształceń tekstu lub konwersji tekstu na tabele czy ilustracje,
    • nazwa i wersja użytego narzędzia AI.
      Dodatkowo, zgłaszając manuskrypt do publikacji, autor powinien zamieścić informację o użyciu narzędzi AI w liście przewodnim.
  7.  Autorzy muszą być świadomi ograniczeń narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, również chatbotów, jak ChatGPT, wynikających ze stronniczości, błędów i luk w wiedzy. Należy każdorazowo weryfikować dane wyjściowe, w szczególności zwrócić uwagę, czy nie zaistniał:
    1. brak obiektywizmu treści, co jest związane ze sposobem trenowania systemu,
    2. brak rzetelności: narzędzia generatywnej AI mogą tworzyć fałszywe treści, zwłaszcza w zakresie niszowych, specjalistycznych tematów lub treści, które brzmią wiarygodnie i poprawnie na poziomie językowym, lecz nie naukowym; mogą błędnie interpretować fakty i tworzyć nieistniejące bibliografie,
    3. zniekształcony obraz sytuacji: niektóre narzędzia przeszkolono na treściach sprzed określonej daty i dysponują one niepełnymi danymi,
    4. brak rozumienia kontekstowego: narzędzia generatywnej AI nie mogą zastosować ludzkiego sposobu rozumienia tekstu, zwłaszcza w przypadku wyrażeń idiomatycznych, sarkazmu, humoru lub języka metaforycznego. Może to prowadzić do błędów / błędnej interpretacji generowanych treści,
    5. brak odpowiednich danych treningowych: narzędzia generatywnej AI wymagają dużej ilości wysokiej jakości danych treningowych, aby osiągnąć optymalną wydajność. Jednak w niektórych dziedzinach lub językach takie dane mogą nie być łatwo dostępne, co ogranicza użyteczność modelu. 
  8.  Autorzy powinni ponadto określić, jakie podjęli działania w celu zmniejszenia ryzyka plagiatu, przedstawienia rzetelnej, aktualnej wiedzy i zapewnienia ścisłości wszystkich podanych opisów bibliograficznych oraz prawidłowego oznaczenia autorstwa przytaczanych prac. Ze szczególną starannością należy weryfikować generowaną bibliografię oraz cytowanie źródeł, aby upewnić się, że wszystkie są wiarygodne oraz właściwie oznaczone i opisane.