Zasada specjalności w europejskim nakazie aresztowania – między gwarancją ochrony a bezkarnością

Karina Klenk; Patryk Kral

doi:10.18778/2956-3747.7.04

Autor

Karina Klenk Akademia Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie https://orcid.org/0009-0006-3759-1053
Patryk Kral Akademia Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie https://orcid.org/0009-0003-4860-6570

DOI:

https://doi.org/10.18778/2956-3747.7.04

Słowa kluczowe:

zasada specjalności, tożsamość czynu, prawa człowieka, europejski nakaz aresztowania, postępowanie karne

Abstrakt

Artykuł analizuje problematykę funkcji zasady specjalności w odniesieniu do procedury ekstradycyjnej, a w szczególności europejskiego nakazu aresztowania. Celem opracowania jest przedstawienie istoty ograniczonego ścigania oraz pokazanie problemów związanych z praktyką orzeczniczą powyższego zagadnienia. Opracowanie koncentruje się na uchwyceniu ram, które wyznaczają określony zakres oddziaływania zasady specjalności. Autorzy, uwzględniając współczesne ujęcie doktrynalne, starają się zbadać celowość powyższej zasady, która osadzona jest na gruncie przestrzegania podstawowych praw i wolności człowieka. Artykuł stanowi wstęp do refleksji nad możliwymi zmianami, jakie mogłyby usprawnić współczesny system współpracy między państwami.

Bibliografia

Augustyniak B., [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2025.

Gajda A., Europejski nakaz aresztowania a ochrona praw jednostki, „Europejski Przegląd Sądowy” 2007, nr 7, s. 22–29.

Górski A., Sakowicz A., Europejski nakaz aresztowania na tle innych instrumentów współpracy międzynarodowej w sprawach karnych, [w:] Europejski nakaz aresztowania w teorii i praktyce państw członkowskich Unii Europejskiej, red. P. Hofmański, Warszawa 2008.

Hofmański P., Waltoś S., Wystawianie europejskiego nakazu aresztowania w Polsce, [w:] Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023.

Hotel M., Ograniczenia w ściganiu za przestępstwa inne niż podstawa przekazania określona w europejskim nakazie aresztowania, „Palestra” 2014, nr 11–12, s. 46–54.

Kusak M., Europejski nakaz aresztowania, [w:] Polski proces karny, red. P. Wiliński, Warszawa 2020.

Lach A., Problemy funkcjonowania europejskiego nakazu aresztowania, „Europejski Przegląd Sądowy” 2006, nr 11, s. 23–28.

Małolepszy A., Grzegorczyk T., Europejski nakaz aresztowania, [w:] Polskie postępowanie karne, red. R. Olszewski, D. Świecki, Warszawa 2022.

Milczanowski S., Uwagi na temat zasady specjalności jako przesłanki ekstradycyjnej, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2009, t. 25, s. 129–145.

Paluszkiewicz H., Europejski nakaz aresztowania, [w:] H. Paluszkiewicz, K. Dudka, Postępowanie karne, Warszawa 2024.

Płachta M., Europejski nakaz aresztowania (wydania): kłopotliwa „rewolucja” w ekstradycji, „Studia Europejskie” 2002, nr 3, s. 51–73.

Sobczak J., Europejski Nakaz Aresztowania – dylematy i wątpliwości. Perspektywa polska, „Rocznik Integracji Europejskiej” 2008, nr 2, s. 21–42. https://doi.org/10.14746/rie.2008.2.2 DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2008.2.2

Stępkowski Ł., Zasada specjalności europejskiego nakazu aresztowania i art. 607e § 3 pkt 2 k.p.k. a możliwość ścigania wydanego obywatela polskiego za przestępstwa nieobjęte tym nakazem, „Przegląd Sądowy” 2022, nr 5, s. 95–111.

Decyzja ramowa Rady z 13.06.2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi (Dz.Urz. UE L z 2002 r., nr 190, s. 1 ze zm.).

Europejska konwencja o ekstradycji z 13.12.1957 r. (Dz.U. z 1994 r., nr 70, poz. 307 ze zm.).

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.).

Konwencja wykonawcza do układu z Schengen z 14.06.1985 r. w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.Urz. UE L z 2000 r., nr 239, s. 19 ze zm.).

Ustawa z 6.06.1997 r. – Kodeks postępowania karnego.

Zawiadomienie Komisji – Podręcznik „Jak wydawać i wykonywać Europejski Nakaz Aresztowania” (Dz.Urz. UE C z 2017 r., nr 335, s. 1 ze zm.).

Postanowienie SN z 8.12.2008 r., V KK 332/08, LEX nr 524238.

Postanowienie SN z 19.10.2010 r., III KK 97/10, OSNKW 2011, nr 6, poz. 50.

Postanowienie SN z 23.09.2016 r., III KK 109/16, OSNKW 2016, nr 12, poz. 82.

Postanowienie SN z 1.06.2017 r., III KK 492/16, OSNKW 2017, nr 9, poz. 54.

Postanowienie SN z 16.12.2020 r., IV KK 498/20, LEX nr 3270871.

Postanowienie SN z 5.02.2021 r., IV KK 49/21, LEX nr 3181466.

Postanowienie SN z 6.04.2022 r., V KK 592/21, LEX nr 3422971.

Postanowienie SN z 9.08.2024 r., V KK 28/24, LEX nr 3747174. DOI: https://doi.org/10.7202/1108669ar

Postanowienie SN z 20.11.2024 r., IV KK 420/24, LEX nr 3781471.

Uchwała SN(7) z 24.11.2010 r., I KZP 19/10, OSNKW 2010, nr 12, poz. 103.

Wyrok SA w Warszawie z 10.08.2022 r., II AKa 155/22, LEX nr 3520039.

Wyrok SN z 8.12.2008 r., V KK 354/08, LEX nr 486535.

Wyrok SN z 4.07.2013 r., III KK 21/13, LEX nr 1356231.

Wyrok SN z 29.07.2015 r., II KK 35/15, LEX nr 1770902.

Wyrok SN z 28.09.2015 r., IV KK 136/15, LEX nr 1808601.

Wyrok SN z 30.10.2019 r., V KK 309/19, LEX nr 3562389.

Wyrok SN z 4.12.2019 r., IV KK 780/18, LEX nr 3583762.

Wyrok SO we Wrocławiu z 10.08.2020 r., IV Ka 275/20, LEX nr 3661285.

Wyrok TS z 9.03.2006 r., C-436/04, Postępowanie karne przeciwko Léopoldowi Henriemu Van Esbroeckowi, ECLI:EU:C:2006:165.

Wyrok TS z 28.09.2006 r., C-150/05, Jean Leon Van Straaten v. Staat der Nederlanden, Republiek Italië, ECLI:EU:C:2006:614.

Wyrok TS z 1.12.2008 r., C-388/08 PPU, Postępowanie karne przeciwko Arturowi Leymannowi i Aleksejowi Pustovarovowi, ECLI:EU:C:2008:669.

Wyrok TS z 16.11.2010 r., C-261/09, Postępowanie w sprawie wykonania europejskiego nakazu aresztowania przeciwko Gaetanowi Mantello ECLI:EU:C:2010:683.

Wyrok TS z 25.07.2018 r., C-216/18 PPU, LM, ECLI:EU:C:2018:586.

Wyrok TS z 24.11.2020 r., C-510/19, Postępowanie karne przeciwko AZ, ECLI:EU:C:2020:953.

Wyrok TS z 31.01.2023 r., C-158/21, Postępowanie karne przeciwko Lluísowi Puigowi Gordiemu i in., ECLI:EU:C:2023:57.

Wyrok TS z 6.07.2023 r., C-142/22, OE v. The Minister for Justice and Equality, ECLI:EU:C:2023:544.