Ochrona sekretu spowiedzi w prawie kanonicznym i polskim prawie procesowym

Kamil Sulkowski

doi:10.18778/2956-3747.7.10

Autor

Kamil Sulkowski Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji https://orcid.org/0009-0005-0158-3185

DOI:

https://doi.org/10.18778/2956-3747.7.10

Słowa kluczowe:

prawo kanoniczne, tajemnica spowiedzi, sekret spowiedzi, sprzeciw sumienia, prawo wyznaniowe

Abstrakt

Autor podejmuje w artykule analizę ochrony tajemnicy spowiedzi w prawie kanonicznym oraz polskim prawie procesowym, wskazując na różnice między sigillum sacramentale a secretum. Charakteryzuje normy prawa kanonicznego dotyczące obowiązku zachowania tajemnicy oraz sekretu, podmioty zobowiązane do ich zachowania oraz sankcje za ich naruszenie. Następnie autor przedstawia regulacje polskiego prawa procesowego w tym zakresie, szczególną uwagę poświęcając kolizji norm prawa kanonicznego i państwowego oraz możliwości powołania się na sprzeciw sumienia w kontekście zeznań osób objętych secretum. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że chociaż polski system prawny skutecznie chroni sigillum, to brak regulacji dotyczących secretum może prowadzić do naruszenia wolności sumienia i wyznania. W związku z tym autor wskazuje na konieczność dokonania zmian legislacyjnych w celu zapewnienia pełnej ochrony sekretu spowiedzi.

Bibliografia

Catechismus Catholicae Ecclesiae, tekst polski: Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 2012.

Kamiński K., Zdrada tajemnicy sakramentalnej i sekretu spowiedzi w prawodawstwie kościelnym, „Kościół i Prawo” 2019, t. 8(21), nr 1, s. 101–123. https://doi.org/10.18290/kip.2019.8.1-7 DOI: https://doi.org/10.18290/kip.2019.8.1-7

Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz, red. P. Majer, Warszawa 2023.

Kutynia P., Tajemnica i sekret spowiedzi. Perspektywa ekumeniczno-kanoniczna, „Studia Oecumenica” 2015, nr 15, s. 369–396. https://doi.org/10.25167/so.3319 DOI: https://doi.org/10.25167/so.3319

Mezglewski A., Misztal H., Stanisz P., Prawo wyznaniowe, Warszawa 2011.

Ordo Paenitentiae editio typica, tekst polski: Obrzędy Pokuty, Katowice 2014.

Orzeszyna K., Klauzula sumienia jako gwarancja realizacji prawa do wolności sumienia, „Medyczna Wokanda” 2017, nr 9, s. 17–29.

Pieróg M., Tajemnica spowiedzi świętej w prawie kanonicznym, polskim procesie cywilnym i karnym, „Studia Paradyskie” 2015, t. 25, s. 169–180.

Skwarzyński M., Sprzeciw sumienia w europejskim i krajowym systemie ochrony praw człowieka, „Przegląd Sejmowy” 2013, nr 6(119), s. 9–26.

Szymański M., Tajemnica spowiedzi w prawie polskim – stan aktualny i propozycje zmian, „Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ” 2017, nr 4, s. 73–85.

Zubert B.W., Sacramentale sigillum inviolabile est, [w:] Bronisław Wenanty Zubert OFM. Pro iure et vita. Wybór pism, red. E. Szczot, Lublin 2005, s. 639–656.

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus (25.01.1983), AAS 75 (1983), pars II, pp. 1–301, tekst polski: Kodeks Prawa Kanonicznego, zaktualizowany przekład na język polski, Poznań 2022.

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE. C. z 2007 r., nr 303, s. 1 ze zm.).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U., nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie 4.11.1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., nr 1, poz. 284 ze zm.).

Penitencjaria Apostolska, Nota de pondere Fori interni et inviolabilitatis sigilli sacramentalis, AAS 111 (2019), s. 1213–1221.

Ustawa z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572).

Ustawa z 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 z późn. zm.).

Ustawa z 17.05.1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 265).

Ustawa z 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1287 z późn. zm.).

Ustawa z 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 46).

Ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 111).

Ustawa z 14.04.2023 r. o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007–2022 (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 548).