Doktryna 'ultra vires' – odwrócenie integracji czy gwarancja jej trwałości?
DOI:
https://doi.org/10.18778/2956-3747.4.02Słowa kluczowe:
kontrola ultra vires, tożsamość konstytucyjna, prymat prawa unijnego, pytania prejudycjalne, pluralizm konstytucyjnyAbstrakt
Artykuł przedstawia źródła kontroli ultra vires. Podąża za ewolucją tej doktryny na przykładzie wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz porównuje ich postawę wobec integracji europejskiej. Niektóre z podnoszonych przez państwa członkowskie argumentów mogą doprowadzić do pogodzenia odmiennych interesów. Inne świadczą o woli wybierania wyłącznie odpowiadających im zobowiązań.
Bibliografia
Bainczyk M., Polski i niemiecki Trybunał Konstytucyjny wobec członkostwa państwa w Unii Europejskiej, Wrocław 2017.
Barcz J., Górka M., Wyrozumska A., Instytucje i prawo Unii Europejskiej, Warszawa 2020.
Biernat S., Trybunał Konstytucyjny wobec prawa unijnego dawniej i dzisiaj, [w:] O wolność i prawo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Rzeplińskiemu, red. B. Błońska, Ł. Chojniak, B. Gruszczyńska, A. Kosyło, K. Witkowska-Rozpara, D. Woźniakowska-Fajst, Warszawa 2022.
Bobek M., The Impact of the European Mandate of Ordinary Courts on the Position of Constitutional Courts, „Constitutional Conversations in Europe” 2012, s. 13–14, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1958866 (dostęp: 19.01.2024).
Bonelli M., The Taricco Saga and the Consolidation of Judicial Dialogue in the European Union, „Maastricht Journal of European and Comparative Law” 2018, vol. 25 (3).
Canivet G., The French Constitution and EU law: An approach through the Complexity of Legal Power Relations, 2021, https://geopolitique.eu/en/articles/french-constitution-and-european-union-law-approach-through-the-complexity-of-legal-power-relations/ (dostęp: 19.01.2024).
Doktór-Bindas K., Tożsamość konstytucyjna jako controlimite w Republice Włoskiej, [w:] Tożsamość konstytucyjna w wybranych państwach członkowskich Unii Europejskiej, red. A. Wróbel, M. Ziółkowski, Warszawa 2021.
Harasimiuk D.E., Tożsamość narodowa i konstytucyjna V Republiki Francuskiej, [w:] Tożsamość konstytucyjna w wybranych państwach członkowskich Unii Europejskiej, red. A. Wróbel, M. Ziółkowski, Warszawa 2021.
Jachimowicz K., Orzecznictwo sądów konstytucyjnych krajów Unii Europejskiej wobec orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Warszawa 2021.
Kabat-Rudnicka D., Konstytucjonalizacja Unii Europejskiej a sądownictwo konstytucyjne – wielopoziomowa współpraca czy rywalizacja?, Kraków 2015.
Kranz J., Ex oriente lex…, „Monitor Konstytucyjny”, 7.05.2021 r., https://monitorkonstytucyjny.eu/archiwa/18089 (dostęp: 19.01.2024).Kranz J., O kompetencjach powierzonych Unii Europejskiej, „Monitor Konstytucyjny”, 15.12.2020 r., https://monitorkonstytucyjny.eu/archiwa/16552 (dostęp: 19.01.2024).
Kumm M., The Jurisprudence of Constitutional Conflict: Constitutional Supremacy in Europe before and after the Constitutional Treaty, „European Law Journal” 2005, nr 11.
Mayer F.C., The Ultra Vires Ruling: Deconstructing the German Federal Constitutional Court’s PSPP decision of 5 May 2020, „European Constitutional Law Review”, 1.12.2020 r.
Ochmański J.W., Spory o działania ultra vires w Unii Europejskiej, Warszawa 2023.
Peters A., Supremacy Lost: International Law Meets Domestic Constitutional Law, 1.09.2009 r., „Vienna Online Journal on International Constitutional Law”, vol. 3, https://ssrn.com/abstract=1559002 (dostęp: 19.01.2024).
Petersen N., Wasilczyk P., The Primacy of EU Law and the Polish Constitutional Law Judgment, Policy Department for Citizens’ Rights and Constitutional Affairs Directorate-General for Internal Policies PE 734.568 – 06.2022.
Półtorak N., Kilka uwag o skutkach wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 3/21 dla stosowania prawa unijnego przez polskie sądy, „Europejski Przegląd Sądowy”, grudzień 2021.
Sołtys A., Pluralistyczna koncepcja relacji prawa UE i prawa krajowego wobec współczesnych wyzwań dla europejskiego porządku konstytucyjnego, „Państwo i Prawo” 2021, nr 4.
Wójtowicz K., Poszanowanie tożsamości konstytucyjnej państw członkowskich Unii Europejskiej, „Przegląd Sejmowy” 2010, nr 4 (99).
Wyrozumska A., Wyrok FTK z 5.05.2020 r. w świetle podobnych orzeczeń sądów innych państw członkowskich Unii Europejskiej, „Państwo i Prawo” 2020, nr 9.
Ziller J., The Conseil d’Etat refuses to follow the Pied Piper of Karlsruhe, 24.04.2021, „Verfassungsblog”, https://verfassungsblog.de/the-conseil-detat-refuses-to-follow-the-pied-piper-of-karlsruhe/ (dostęp: 19.01.2024).
Karta Narodów Zjednoczonych (Dz.U. z 1947 r., nr 23, poz. 90).
Konstytucja Republiki Francuskiej z 4.10.1958 r., http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/francja.html (dostęp: 19.01.2024).
Konstytucja Republiki Włoskiej z 27.12.1947 r., http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/wlochy.html (dostęp: 19.01.2024).
Traktat z Lizbony (Dz.U. C 306 z 17.12.2007, s. 1–271).
Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej (Dz.U. C 191 z 29.07.1992 r., s. 1–112).
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. C 202 z 7.06.2016 r., s. 47).
Traktat o Unii Europejskiej (Dz.U. C 202 z 7.06.2016 r., s. 13).
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347).
Decyzja 2015/774 Europejskiego Banku Centralnego (UE) z 4.03.2015 r. w sprawie programu zakupu aktywów sektora publicznego na rynkach wtórnych (Dz.Urz. UE 2015, L 121, s. 20), zmieniona decyzją 2017/100 Europejskiego Banku Centralnego (UE) z 11.01.2017 r. (Dz.Urz. UE 2017, L 16, s. 51).
Decyzja RK z 9.04.1992 r., 92-308 DC.
Decyzja RS z 21.04.2021 r., 393099.
Opinia RG Cruza Villalóna z 14.01.2015 r., C-62/14, Peter Gauweiler i in. v. Deutscher Bundestag, ECLI:EU:C:2015:45.
Wyrok CC z 22.10.1975 r., 232/1975.
Wyrok CC z 5.06.1984 r., 170/1984.
Wyrok FTK z 29.05.1974 r., BVerfGE 37.
Wyrok FTK z 22.10.1986 r., BVerfGE 73.
Wyrok FTK z 12.10.1993 r., BVerfGE 89, 155.
Wyrok FTK z 30.06.2009 r., 2 BvE 2/08.
Wyrok FTK z 6.07.2010 r., 2 BvR 2661/06.
Wyrok FTK z 6.11.2019 r., 1 BvR 16/13.
Wyrok FTK z 5.05.2020 r., 2 BvR 859/15.
Wyrok RK z 15.10.2021 r., 2021-940 QPC, Société Air France.
Wyrok RS z 8.02.2007 r., Société Arcelor Atlantique et Lorraine et autres, nr 287110.
Wyrok TK z 11.05.2005 r., K 18/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 49.
Wyrok TK z 24.11.2010 r., K 32/09, OTK ZU nr 9/A/2010 r., poz. 108.
Wyrok TK z 14.07.2021 r., P 7/20, OTK-A 2021, poz. 49.
Wyrok TK z 7.10.2021 r., K 3/21, OTK ZU A/2022, poz. 65.
Wyrok TK z 11.12.2023 r., K 8/21, Dz.U. z 2023 r., poz. 2735.
Wyrok TS z 15.07.1964 r., C-6/64, Costa v. E.N.E.L., ECLI:EU:C:1964:66.
Wyrok TS z 9.03.1978 r., C-106/77, Simmenthal, ECLI:EU:C:1978:49.
Wyrok TS z 22.10.1987 r., C-314/85, Foto-Frost, ECLI:EU:C:1987:452.
Wyrok TS z 22.11.2005 r., C-144/04, Mangold v. Helm, ECLI:EU:C:2005:709.
Wyrok TS z 26.02.2013 r., C-399/11, Melloni v. Ministerio Fiscal, ECLI:EU:C:2013:107.
Wyrok TS z 8.09.2015 r., C-105/14, Taricco, ECLI:EU:C:2015:555.
Wyrok TS z 5.12.2017 r., C-42/17, Taricco II (M.A.S. i M.B.), ECLI:EU:C:2017:936.
Wyrok TS z 10.12.2018 r., C-621/18, Wightman i in., ECLI:EU:C:2018:999, pkt 63.
Wyrok TS z 11.12.2018 r., C-493/17, Weiss i in, ECLI:EU:C:2018:1000.
Wyrok TS z 6.10.2020 r., C-512/18, French Data Network, ECLI:EU:C:2020:791.
Opublikowane
Wersje
- 2024-06-13 - (2)
- 2024-04-17 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
