Neurorozwojowy wymiar gestu wskazywania palcem – rozwój i stymulacja

Anna  Siudak; Ewa Bielenda-Mazur

doi:10.18778/2544-7238.04.12

Autor

Anna Siudak Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Logopedii i Zaburzeń Rozwoju, ul. Podchorążych 2, 30-084 Kraków https://orcid.org/0000-0002-1986-9078
Ewa Bielenda-Mazur Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Logopedii i Zaburzeń Rozwoju, ul Podchorążych 2, 30-084 Kraków https://orcid.org/0000-0001-6206-7516

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.04.12

Słowa kluczowe:

gest wskazywania palcem, rewolucja dziewiątego miesiąca, rozwój dziecka, stymulacja

Abstrakt

Artykuł stanowi kontynuację rozważań autorek nad gestem wskazywania palcem (GWP) u niemowląt. Podstawy teoretyczne zawarte w tekście Gest wskazywania palcem w świetle doniesień neurobiologicznych zostały dopełnione o rozważania nad konsekwencjami braku GWP u dzieci oraz o ćwiczenia stymulujące, które zaprogramowano z uwzględnieniem trzech aspektów istotnych dla jego pojawienia się: stymulacji motorycznej, poznawczej oraz językowej. Przedstawiony autorski model oddziaływań terapeutycznych stanowi podstawę do budowania u dziecka zdolności komunikowania się – początkowo z wykorzystaniem gestu wskazywania, a następnie gestu werbalnego.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Baron-Cohen S., 1989, The autistic child’s theory of mind: A case of specific developmental delay, „Journal of Child Psychology and Psychiatry”, t. 30, nr 2, s. 285–297. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1989.tb00241.x

Bean Ellawadi A., Ellis Weismer S., 2014, Assessing gestures in young children with autism spectrum disorders, „Journal of Speech, Language, and Hearing Research”, nr 57, s. 524–534. DOI: https://doi.org/10.1044/2013_JSLHR-L-12-0244

Białecka-Pikul M., Stępień-Nycz M., Karwala M., 2014, Odkrywanie kompetencji komunikacyjnych niemowląt. Skala Wczesnej Komunikacji Społecznej jako przykład narzędzia pomiarowego, „Psychologia Rozwojowa”, t. 19, nr 3, s. 51–68.

Bielenda-Mazur E., Orłowska-Popek Z., 2019, Strategie programowania języka w przypadku różnych zaburzeń komunikacji, [w:] H. Pawłowska-Jaroń, E. Bielenda-Mazur, A. Siudak (red.), Nowa Logopedia, t. 8: Wyzwania terapii logopedycznej, Kraków: Collegium Columbinum, s. 43–52.

Bielenda-Mazur E., Siudak A., 2019, Gest wskazywania palcem w świetle doniesień neurobiologicznych, „Logopaedica Lodziensia” 2019, nr 3, s. 21–30. DOI: https://doi.org/10.18778/2544-7238.03.02

Charman T., 2003, Why is joint attention a pivotal skill in autism?, „Philosophical Transactions of the Royal Society of London”, series B: „Biological Sciences”, t. 358, nr 1430, s. 315–324. DOI: https://doi.org/10.1098/rstb.2002.1199

Cieszyńska-Rożek J., 2013, Metoda krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci. Z perspektywy fenomenologii, neurobiologii i językoznawstwa, Kraków: Centrum Metody Krakowskiej.

Eliot L., 2010, Co tam się dzieje? Jak rozwija się mózg i umysł w pierwszych pięciu latach życia, Warszawa: Wydawnictwo Media Rodzina.

Johnson M. H., Haan M. de, 2018, Neurokognitywistyka rozwoju. Wprowadzenie, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Korendo M., 2013, Językowa interpretacja świata w wypowiedziach osób z zespołem Aspergera, Kraków: Centrum Metody Krakowskiej.

Korendo M., Bielenda-Mazur E., 2018, Neurobiologiczne reguły diagnozy i terapii neurobiologicznej, [w:] B. Szołtysek (red.), Progres neonatologii a postawa terapeutów wczesnego wspomagania rozwoju, Tarnów: Wydawnictwo Tarnowskiej Szkoły Wyższej, s. 26–35. DOI: https://doi.org/10.14746/pspsj.2019.26.2.7

Lasota A., 2010, Świat gestów i symboli w komunikacji dziecięcej, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Lasota A., 2015, Gestykulacja dziecięca, http://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Gestykulacja_dziecięca (dostęp: 10.03.2020).

Milewski S., 2004, Mowa dorosłych kierowana do niemowląt: studium fonostatystyczno-fonotaktyczne, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Mundy P., Newell L., Attention, Joint Attention, and Social Cognition, „Current Direction in Psychological Science”, November 2007, t. 16, nr 5, s. 269–274. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2007.00518.x

Orłowska-Popek Z., 2017, Programowanie języka w terapii logopedycznej na przykładzie rozwoju języka dzieci niesłyszących, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego. DOI: https://doi.org/10.24917/9788380840720

Orłowska-Popek Z., Bielenda-Mazur E., 2019, Programowanie języka – niezbędna technika w terapii logopedycznej, [w:] H. Pawłowska-Jaroń, E. Bielenda-Mazur, A. Siudak (red.), Nowa Logopedia, t. 8: Wyzwania terapii logopedycznej, Kraków: Collegium Columbinum, s. 33–42.

Przezwański R., 1959, Zjawiska dotykowe i wibracyjne. Wybrane problemy badawcze, „Zeszyty Problemowe Nauki Polskiej”, z. XVI: Kompensacja czynności narządów zmysłowych, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa, s. 165–204.

Siudak A., 2019, Fizjologiczne i patologiczne aspekty inwolucji zmysłów – cz. 2: Dotyk, smak i węch, [w:] B. Kazek, J. Wojciechowska (red.), Zmysły w procesie starzenia, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 185–208. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323538578.pp.185-208

Tomasello M., 2002, Kulturowe źródła ludzkiego poznawania, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Watson L. R., Crais E. R., Baranek G. T., Dykstra J. R., Wilson K. P., 2013, Communicative gesture use in infants with and without autism: A retrospective home video study, „American Journal of Speech-Language Pathology”, t. 22, nr 1, s. 25–39. DOI: https://doi.org/10.1044/1058-0360(2012/11-0145)