Gest wskazywania palcem w świetle doniesień neurobiologicznych
DOI:
https://doi.org/10.18778/2544-7238.03.02Słowa kluczowe:
gest wskazywania palcem, naprzemienność ról, rewolucja dziewiątego miesiąca, rozwój dzieckaAbstrakt
W niniejszym opracowaniu przedstawione zostały zagadnienia związane z pojawieniem się w rozwoju dzieci gestu wskazywania palcem, który można uznać za kluczową zdobycz tzw. rewolucji dziewiątego miesiąca. Autorki rozpatrują znaczenie gestu w kontekście rozwoju ruchowego, poznawczo‑językowego i społecznego. Podkreślając na jego neurobiologiczne podłoże, omawiają rozwój umiejętności komunikacyjnych determinujących pojawienie się gestu wskazywania palcem.
Pobrania
Bibliografia
Bakeman R., Adamson L. B., 1984, Coordinating Attention to People and Objects in Mother‑Infant and Peer‑Infant Interaction, „Child Development”, vol. 55, no. 4, s. 1278–1289. DOI: https://doi.org/10.2307/1129997
Bauer J., 2008, Empatia. Co potrafią neurony lustrzane, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Białecka‑Pikul M., Stępień‑Nycz M., Karwala M., 2014, Odkrywanie kompetencji komunikacyjnych niemowląt. Skala Wczesnej Komunikacji Społecznej jako przykład narzędzia pomiarowego, „Psychologia Rozwojowa”, t. 19, nr 3, s. 51–68.
Bokus B., Shugar G. W., 2007, Psychologia języka dziecka – stare pytania, nowe dane, nowe hipotezy, [w:] Bokus B., Shugar G. W. (red.), Psychologia języka dziecka. Osiagnięcia, nowe perspektywy, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 9–32.
Butterworth G., Jarrett N., 1991, What minds have in common is space: Spatial mechanisms serving joint visual attention in infancy, „British Journal of Developmental Psychology”, vol. 9(1), s. 55–72. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-835X.1991.tb00862.x
Cole J., Gallagher S., McNeill D., 2002, Gesture following deafferentation: A phenomenologically informed experimental study, „Phenomenology and the Cognitive Sciences”, no. 1, s. 49–67. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1015572619184
Goldin‑Meadow S., 1999, The role of gesture in communication and thinking, „Trends in Cognitive Sciences”, vol. 3, no. 11, November, s. 419–429. DOI: https://doi.org/10.1016/S1364-6613(99)01397-2
Hellbrugge T., Lajosi F., Menara D., Schamberger R., Rautenstrauch T., 2016, Monachijska funkcjonalna diagnostyka rozwojowa. Pierwszy rok życia, Wrocław: Fundacja Promyk Słońca.
Iverson J. M., Goldin‑Meadow S., 2005, Gesture paves the way for language development, „Psychological Science”, vol. 16(5), s. 367–371. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0956-7976.2005.01542.x
Iverson J. M., Thelen E., 1999, Hand, Mouth and Brain. The Dynamic Emergence of Speech and
Gesture, „Journal of Consciousness Studies”, www.imprint-academic.com/jcs (dostęp: 20.07.2019).
Jusczyk P. W., 2007, Przyswajanie języka: dźwięki mowy i początki fonologii, [w:] B. Bokus, G. W. Shugar (red.), Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 63–99.
Kaczorowska‑Bray K., Milewski S., 2016, Specyfika rozwoju umiejętności komunikacyjnych dzieci z uszkodzeniem narządu wzroku, [w:] Kaczorowska‑Bray K., Milewski S. (red.), Wczesna interwencja logopedyczna, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia Uniwersalis, s. 260–283.
Korendo M., Bielenda‑Mazur E., 2016, Znaczenie kategoryzacji dla rozwoju mowy dziecka, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Logopaedica V”, s. 176–185.
Korendo M., Bielenda‑Mazur E., 2018, Neurobiologiczne reguły diagnozy i terapii neurobiologicznej, [w:] B. Szołtysek (red.), Progres neonatologii a postawa terapeutów wczesnego wspomagania rozwoju, Tarnów: Tarnowska Szkoła Wyższa, s. 26–35. DOI: https://doi.org/10.14746/pspsj.2019.26.2.7
Kurcz I., 1992, Język a psychologia, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kurcz I., 2011, Charakterystyka kompetencji językowej – wytwarzanie i percepcja mowy, [w:] I. Kurcz, H. Okuniewska (red.), Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, Warszawa: Wydawnictwo Academica, s. 66–79.
Kurcz I., Tomaszewski P., 2011, Powstawanie i ewolucja języka, [w:] I. Kurcz, H. Okuniewska (red.), Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, Warszawa: Wydawnictwo Academica, s. 45–65.
Przezwański R., 1959, Zjawiska dotykowe i wibracyjne. Wybrane problemy badawcze, „Zeszyty Problemowe Nauki Polskiej”, z. XVI: Kompensacja czynności narządów zmysłowych, s. 165–204.
Scaife M., Bruner J., 1975, The Capacity for Joint Visual Attention in the Infant, „Nature”, no. 253, s. 265–266. DOI: https://doi.org/10.1038/253265a0
Siudak A., 2015, Czy rozumienie ma swoje prenatalne początki?, [w:] M. Błasiak‑Tytuła, M. Korendo, A. Siudak (red.), „Nowa Logopedia”, t. 6, Kraków: Collegium Columbinum, s. 65–78.
Siudak A., 2018, Neurobiologiczne podstawy prenatalnej stymulacji narządu słuchu, [w:] M. Błasiak‑Tytuła, A. Siudak (red.), Neurologopedia, t. 1, Kraków: Wydawnictwo WiR, s. 63–72.
Siudak A., 2019, Fizjologiczne i patologiczne aspekty inwolucji zmysłów – cz. 2: Dotyk, smak i węch, [w:] B. Kazek, J. Wojciechowska (red.), Zmysły w procesie starzenia, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 185–208. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323538578.pp.185-208
Siudak A., Bielenda‑Mazur E., [w przygotowaniu], Neurorozwojowy wymiar gestu wskazywania palcem – rozwój i stymulacja.
Springer S., Deutsch G., 2004, Lewy mózg, prawy mózg – z perspektywy neurobiologii poznawczej, Warszawa: Wydawnictwo Prószyński i S‑ka.
Tomasello M., 2002, Kulturowe źródła ludzkiego poznawania, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Załazińska A., 2006, Niewerbalna struktura dialogu w poszukiwaniu polskich wzorców narracyjnych i interakcyjnych zachowań komunikacyjnych, Kraków: Wydawnictwo Universitas.
Zyss T., 2011, Neurofizjologiczne podłoże procesu mówienia – rola somatosensorycznej kontroli zakrętów zaśrodkowych, [w:] M. Michalik (red.), „Nowa Logopedia”, t. 2, Kraków: Collegium Columbinum, s. 35–45.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
