Ocena dwujęzyczności dziecięcej przy zastosowaniu formuły RIOT

Rafał Młyński

doi:10.18778/2544-7238.05.10

Autor

Rafał Młyński Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki, Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej, Zakład Logopedii, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków https://orcid.org/0000-0001-9069-0612

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.05.10

Słowa kluczowe:

dwujęzyczność, diagnoza, RIOT

Abstrakt

Międzynarodowe standardy logopedyczne przewidują różne formuły diagnozy dzieci wielojęzycznych (w tym dwujęzycznych). Jedną z nich jest formuła RIOT (Review, Interaction, Observation, Test), oparta na etnograficznym studium pacjenta/klienta w różnych kontekstach funkcjonowania, analizie zgromadzonej dokumentacji oraz testowaniu kompetencji językowej. Niniejszy artykuł stanowi przykład zastosowania formuły RIOT w badaniu dwujęzycznej, polsko-rosyjskiej dziewczynki (B.) z Białorusi. Przeprowadzone badania były wielokontekstową analizą dwujęzyczności dziecka, zakończoną diagnozą rosyjskich i polskich podsystemów językowych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

ASHA: American Speech-Language-Hearing Association, http://asha.org (dostęp: 14.10.2020).

Austin J., 2009, Delay, interference and bilingual development: The acquisition of verbal morphology in children learning Basque and Spanish, „International Journal of Bilingualism”, vol. 13(4), s. 447–479. DOI: https://doi.org/10.1177/1367006909353234

Banaszkiewicz A., 2015, Studium przypadku (case study) jako metoda badań logopedycznych, [w:] S. Milewski, K. Kaczorowska-Bray (red.), Metodologia badań logopedycznych z perspektywy teorii i praktyki, Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia, s. 364–380.

Bauman-Waengler J., 2012, Articulatory and Phonological Impairments: A Clinical Focus, Boston: Pearson Education.

Bedore L., Peña E., 2008, Assessment of bilingual children for identification of language impairment: current findings and implications for practice, „International Journal of Bilingual Education and Bilingualism”, no. 11, s. 1–29. DOI: https://doi.org/10.2167/beb392.0

Bialystok E., 2001, Bilingualism in development. Language, Literacy & Cognition, Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511605963

Billewicz G., Zioło B., 2012, Kwestionariusz badania mowy, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Cheng L., 1990, The identification of communicative disorders in Asian–Pacific students, „Journal of Childhood Communication Disorders”, vol. 13(1), s. 113–119. DOI: https://doi.org/10.1177/152574019001300112

Cheng L., 1997, Diversity: challenges and implications for assessment, „Journal of Children Communication Development”, vol. 19, no. 1, s. 55–62. DOI: https://doi.org/10.1177/152574019701900107

Cheng L., 2006, Lessons from the Da Vinci Code: Working with Bilingual/Multicultural Children and Families, „ASHA Leader”, vol. 11(13), s. 14–15. DOI: https://doi.org/10.1044/leader.FTR4.11132006.14

Cheng L., 2007, Improve your assessment of bilingual clients with communication disorders, „Therapy Insider”, no. 37, s. 10. DOI: https://doi.org/10.1097/01.NURSE.0000277239.81488.b7

De Lamo White C., Jin L., 2007, Evaluation of speech and language assessment approaches with bilingual children, „International Journal Language & Communication Disorders”, vol. 46(6), s. 613–627. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1460-6984.2011.00049.x

Dębski R., Młyński R., Redkva M., 2020, The phonological skills of bilingual preschool children speaking Polish and Ukrainian in Poland, „International Journal of Bilingual Education and Bilingualism”, https://doi.org/10.1080/13670050.2020.1791047 DOI: https://doi.org/10.1080/13670050.2020.1791047

Edwards J., 2006, Foundations of bilingualism, [w:] T. K. Bhatia, W. C. Ritchie (red.), The Handbook of Bilingualism, Oxford: Blackwell, s. 7–31. DOI: https://doi.org/10.1002/9780470756997.ch1

Goldstein B., Fabiano-Smith L., 2007, Assessment and intervention for bilingual children with phonological disorders, „ASHA Leader”, vol. 12(2), s. 6–31. DOI: https://doi.org/10.1044/leader.FTR2.12022007.6

Grosjean F., 1989, Neurolinguists, beware! The bilingual is not two monolinguals in one person, „Brain and Language”, vol. 36(1), s. 3–15. DOI: https://doi.org/10.1016/0093-934X(89)90048-5

Grosjean F., 2010, Bilingual. Life and reality, Cambridge–London: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674056459

Gruba J., 2017, KOLD – Karty Oceny Logopedycznej Dziecka, Gliwice: Wydawnictwo Komlogo.

Gutierrez-Clellen V., Peña E., 2001, Dynamic Assessment of Diverse Children, „Language, Speech, and Hearing Services in Schools”, vol. 31(4), s. 212–224. DOI: https://doi.org/10.1044/0161-1461(2001/019)

Hegde M., Maul Ch., 2006, Language disorders in children: an evidence-based approach to assessment and treatment, Fresno: Pearson.

Houwer A. de, 2009, Introduction to Bilingual Development, Bristol–Buffalo–Toronto: Multilingual Matters.

Hwa-Froelich D., Westby C., 2003, Considerations when working with interpreters, „Communication Disorders Quarterly”, vol. 24(2), s. 78–85. DOI: https://doi.org/10.1177/15257401030240020401

IALP: International Association of Communication Sciences and Disorders, http://ialpasoc.info (dostęp: 14.10.2020).

Jaroszewicz M., 2018, Migracje z Ukrainy do Polski. Stabilizacja trendu, Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich.

Jassem W., 2003, Illustration of the IPA: Polish, „Journal of International Phonetic Association”, vol. 33(1), s. 103–107. DOI: https://doi.org/10.1017/S0025100303001191

Kłymonczuk W., 2015, Ukraina w poszukiwaniu wolności – od Rewolucji Godności do wyborów parlamentarnych w 2014 roku, „Wschód Europy”, nr 1(2), s. 93–105. DOI: https://doi.org/10.17951/we.2015.1.2.93

Kohnert K., 2013, Language disorders in bilingual children and adults, San Diego: Plural Publishing Inc.

Kohnert K., Medina A., 2009, Bilingual children and communication disorders. A 30-year research retrospective, „Seminars in Speech and Language”, vol. 30(4), s. 219–233. DOI: https://doi.org/10.1055/s-0029-1241721

Korol A., 2017, Movlennieva kartka z kartynkamy: lohopedychne obstezhennia rivnia movlennievoho rozvytku dytyny, Ternopil: Mandrivets.

Kostecka W., 2017, Diagnoza i terapia logopedyczna dziecka z wczesną niepłynnością mowy – studium przypadku, [w:] A. Myszka, K. Bieńkowska, I. Marczykowska (red.), Głos – Język – Komunikacja 4. Funkcjonowanie społeczne dzieci z problemami komunikacyjnymi, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, s. 147–163. DOI: https://doi.org/10.15584/978-83-7996-478-9_12

Langdon H., Saenz T., 2015, Working with interpreters and translators, San Diego: Plural Publishing Inc.

Lidz C., Peña E., 1996, Dynamic assessment: the model, its relevance as a nonbiased approach, and its application to Latino American preschool children, „Language, Speech, and Hearing Services in Schools”, vol. 27(4), s. 367–372. DOI: https://doi.org/10.1044/0161-1461.2704.367

Marian V., Blumenfeld H., Kaushanskaya M., 2007, The language experience and proficiency questionnaire (LEAP-Q): Assessing language profiles in bilinguals and multilinguals, „Journal of Speech Language and Hearing Research”, vol. 50(4), s. 940–967. DOI: https://doi.org/10.1044/1092-4388(2007/067)

McCarthy K., Mahon M., Rosen S., Evans B., 2014, Speech perception and production by sequential bilingual children: a longitudinal study of voice onset time acquisition, „Child Development”, vol. 85(5), s. 1965–1980. DOI: https://doi.org/10.1111/cdev.12275

Michalak-Widera I., Węsierska K., Test do badań przesiewowych mowy, Katowice: Unikat 2.

Miodunka W., 2015, Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności, [w:] R. Dębski, W. Miodunka (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś. Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków, Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 49–87.

Młyński R., Redkva M., 2019, Diagnoza logopedyczna kompetencji językowych u wielojęzycznych dzieci z Ukrainy, „Logopedia Silesiana”, nr 8, s. 448–460. DOI: https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2019.08.18

Paradis J., Genesee F., 1996, Syntactic acquisition in bilingual children: autonomous or independent?, „Studies in Second Language Acquisition”, no. 18, s. 1–25. DOI: https://doi.org/10.1017/S0272263100014662

Peña E., Bedore L., Kester E., 2016, Assessment of language impairment in bilingual children using semantic tasks: two languages classify better than one, „International Journal Language & Communication Disorders”, vol. 51(2), s. 192–202. DOI: https://doi.org/10.1111/1460-6984.12199

Peña E., Quinn R., Iglesias A., 1992, The application of dynamic assessment: a nonbiased procedure, „Journal of Special Education”, vol. 26(3), s. 269–280. DOI: https://doi.org/10.1177/002246699202600304

RCSLT: The Royal College of Speech and Language Therapists, http://rcslt.org (dostęp: 14.10.2020).

Rimikis S., Smiljanic R., Calandruccio L., 2013, Nonnative English speaker performance on the Basic English Lexicon (BEL) sentences, „Journal of Speech, Language and Hearing Research”, vol. 56, s. 792–804. DOI: https://doi.org/10.1044/1092-4388(2012/12-0178)

Tzivinikou S., 2005, Identification and differential diagnosis of developmental speech problems in a bilingual child, „Early Child Development and Care”, vol. 175(2), s. 165–178. DOI: https://doi.org/10.1080/0300443042000230357

UDSC: Urząd do spraw Cudzoziemców, http://udsc.gov.pl (dostęp: 8.10.2020).

Ukrainetz T., Harpell S., Walsh C., Coyle C., 2000, A preliminary investigation of dynamic assessment with Native American kindergartners, „Language, Speech and Hearing Services in Schools”, no. 31, s. 142–154. DOI: https://doi.org/10.1044/0161-1461.3102.142

Westby C., Burda A., Mehta Z., 1990, Asking the right questions in the right ways – strategies for ethnographic interviewing, „Journal of Childhood Communication Disorders”, vol. 13(1), s. 101–111. DOI: https://doi.org/10.1177/152574019001300111

Yanushevskaya I., Bunčić D., 2015, Illustrations of the IPA: Russian, „Journal of the International Phonetic Association”, vol. 45(2), s. 221–228. DOI: https://doi.org/10.1017/S0025100314000395

Zurer-Pearson B., Fernandez S., Kimbrough O., 1993, Lexical development in bilingual infants and toddlers: comparison to monolingual norms, „Language Learning”, vol. 43(1), s. 93–120. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1993.tb00174.x