„Zilustrować niewysławialne” – o obrazach w filozoficznych picturebookach dla dzieci

Alina Brzuska-Kępa; Rafał Kępa

doi:10.18778/0860-7435.22.23.04

Autor

Alina Brzuska-Kępa Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii
Rafał Kępa

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-7435.22.23.04

Słowa kluczowe:

picturebook, książka filozoficzna dla dzieci, obraz, ilustracja, przekład intersemiotyczny

Abstrakt

W ostatnich latach na rynku księgarskim pojawia się coraz więcej przeznaczonych dla dzieci książek filozoficznych, bądź przynajmniej „filozofujących”. Duża część publikacji tego typu to picturebooki, posługujące się obrazem jako głównym nośnikiem informacji. W niniejszym artykule spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy konstruowanie treści w oparciu nie tylko o tekst, ale i o równie istotny obraz może być pomocne w przedstawieniu pojęć abstrakcyjnych. W jaki sposób autorzy i ilustratorzy próbują prezentować najbardziej ogólne, a zarazem najtrudniejsze zagadnienia filozoficzne? Czy posługiwanie się obrazem jest w tym przypadku ułatwieniem, czy też może to, co „niewysławialne”, jest zarazem „nieilustrowalne”?

Bibliografia

Brzuska-Kępa, Alina. (2013). Czytanie obrazu. O myślących książkach Iwony Chmielewskiej. W: M. Antczak, A. Brzuska-Kępa, A. Walczak-Niewiadomska (red. nauk.), Media a czytelnicy. Studia o popularyzacji czytelnictwa i uczestnictwie kulturowym młodego pokolenia (s. 303–328). Łódź: Wydaw. Uniwersytetu Łódzkiego.

Cali, Davide & Bloch, Serge. (2013). A ja czekam…. Warszawa: Wydaw. Hokus–Pokus.

Chmielewska, Iwona. (2008). Half full or half empty. Seoul: Nonjang Publishing Co.

Chmielewska, Iwona. (2013). O tych, którzy się rozwijali. Poznań: Media Rodzina.

Cirlot, Juan Eduardo. (2006). Słownik symboli. Kraków: Wydaw. Znak.

Gaarder, Jostein. (1995). Świat Zofii. Warszawa: Jacek Santorski & CO Agencja Wydawnicza.

Gibert, Bruno. (2011). Niebo. Warszawa: Wytwórnia.

Erlbruch, Wolf. (2006). Wielkie pytanie. Warszawa: Wydaw. Hokus–Pokus.

Erlbruch, Wolf. (2008). Gęś, śmierć i tulipan. Warszawa: Wydaw. Hokus–Pokus.

Halling, Thomas & Eriksson, Eva. (2010). Co za szczęście!/Co za pech! Katowice: Wydaw. Ene Due Rabe.

Jakobson, Roman. (1963). Essais de linguistique générale. Paris: Les éditions de Minuit.

Kępa, Rafał. (2013). Wielkie pytania małych ludzi. O książkach filozoficznych dla dzieci. W: M. Antczak, A. Brzuska-Kępa, A. Walczak-Niewiadomska (red. nauk.), Media a czytelnicy. Studia o popularyzacji czytelnictwa i uczestnictwie kulturowym młodego pokolenia (s. 345–379). Łódź: Wydaw. Uniwersytetu Łódzkiego.

Kiefer, Barbara. (2008). What is a picturebook, anyway? The evolution of form and substance through the postmodern era and beyond. W: L. R. Sipe, S. Pantaleo (red.), Postmodern Picturebooks. Play, Parody, and Self–Referentiality (pp. 9–21). New York–London: Routledge Taylor & Francis Group.

Lurker, Manfred (1994). Przesłanie symboli w mitach, kulturach i religiach. Kraków: Znak.

Marjańska-Czernik, Maria & Lipka-Sztarbałło, Krystyna (2008). Nic. Warszawa: Stentor.

Moyeart, Bart, Erlbruch, Wolf. (2005). Stworzenie. Warszawa: Wydaw. Hokus–Pokus.

Murawski, Roman. (2001). Filozofia matematyki: zarys dziejów. Warszawa: Wydaw. Naukowe UAM.

Nikolajeva, Maria & Scott, Carole. (2006). How picturebooks work. New York–London: Routledge Taylor & Francis Group.

Nodelman, Perry. (1988). Words about pictures: The narrative art of children’s picture books. Athens, Georgia: The University of Georgia Press.

Oesterreicher-Mollwo, Marianne. (1992). Leksykon symboli. Warszawa: Wydaw. ROK Corporations SA.

Schuster, Eva. (2002). Taniec śmierci od późnego średniowiecza do końca XX wieku. Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich.

Tomaszkiewicz, Teresa. (2009). Tłumaczenie piktogramów i ikon. W: A. Kwiatkowska, J. Jarniewicz (red.), Między obrazem a tekstem (s. 49–64). Łódź: Wydaw. Uniwersytetu Łódzkiego.

Wittgenstein, Ludwig. (2016). Traktat logiczno-filozoficzny. Warszawa: PWN.