Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum Decyzją Redakcji od numeru 1 wydanego w 2014 r. czasopismo ukazuje się jako półrocznik. Problematyka artykułów publikowanych w czasopiśmie skupia się na zagadnieniach szeroko pojętego księgoznawstwa i informatologii: teoria i praktyka bibliotekoznawstwa i księgoznawstwa, prasoznawstwo, ruch wydawniczo-księgarski, biografistyka księgoznawcza, wykorzystanie technologii informacyjnych do opracowania, przetwarzania i udostępniania zasobów elektronicznych. Opracowania redakcyjnego Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum od początku podjęli się pracownicy dwu placówek naukowych Uniwersytetu: Katedry Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej oraz Biblioteki Uniwersyteckiej.
Profesor Oskar Stanisław Czarnik (27 XII 1937 – 7 II 2026)
Prawa autorskie (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Sprawozdanie z IX edycji Ogólnopolskiej Konferencji „Polski system medialny w procesie zmian” zorganizowanej przez Instytut Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej oraz Sekcję Komunikowanie Masowe Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej (Kielce, 4 grudnia 2025 r.)
EAHIL 2025 Workshop (Łódź, 9–13 czerwca 2025 r.)
Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
„Biblioterapia w szczególnej misji” Relacja z VIII Ogólnopolskiej Konferencji Biblioterapeutycznej (Opole, 26–28 września 2024 r.)
Krzysztof Walczak, Polskie podręczniki szkolne do nauki historii. Dzieje edycji w czasach zaborów (1795–1918). Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 2025. 671 ss. [Recenzja]
Spis prac licencjackich, magisterskich i doktorskich z zakresu nauki o książce, informacji naukowej i czasopiśmiennictwa wykonanych w Uniwersytecie Łódzkim w latach 2021–2025
Niniejszy spis zawiera prace licencjackie, magisterskie i doktorskie z zakresu nauki o książce, informacji naukowej i czasopiśmiennictwa wykonane w Katedrze Informatologii i Bibliologii na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego w latach 2021–2025 i jest kontynuacją wcześniej opublikowanych spisów (za lata 1950–2020) . Prace ułożono w porządku alfabetycznym nazwisk autorów, podano także nazwiska promotorów i rok ukończenia prac. Spis uzupełniają indeksy odsyłające do odpowiednich jego pozycji: chronologiczny, promotorów i przedmiotowy. Umieszczone w spisie prace przechowywane są w elektronicznym systemie Archiwum Prac Dyplomowych (APD) Uniwersytetu Łódzkiego.
Pół wieku w kręgu dyscyplin bibliologicznych
W artykule omówiono przebieg pracy naukowej i dydaktycznej autorki, związanej przez 45 lat z Uniwersytetem Łódzkim. Przedmiotem jej badań były różne obszary polskiego świata książki, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca i roli książki w kulturze Łodzi, w XIX i XX wieku. W dorobku autorki znalazły się też publikacje poświęcone funkcji i znaczeniu książek dla dzieci i młodzieży w okresie zaborów, a także problemom współczesnych instytucji (biblioteki, placówki naukowe) i organizacji (SBP) funkcjonujących w systemie książki. Równolegle z pracą naukową realizowała działalność dydaktyczną i organizacyjną, brała także udział w pracach gremiów oceniających opracowania innych autorów, z zakresu nauki o książce. Dopełnieniem części opisowej jest pełna bibliografia publikacji autorki, w układzie chronologicznym.
Analiza porównawcza komunikatorów internetowych na przykładzie: Messenger, Signal, Telegram i WhatsApp
Głównym celem badań w pracy jest porównanie komunikatorów internetowych. Cele szczegółowe obejmują przedstawienie ich historii, polityki etycznej, podobieństw i różnic poprzez porównanie polityki prywatności, możliwości personalizacji interfejsów, działania oraz zmian wprowadzanych w aktualizacjach. Przedmiotem badań są komunikatory internetowe, konkretnie Messenger, Signal, Telegram oraz WhatsApp. W toku badań, wykazano, że Messenger, Signal, Telegram oraz WhatsApp mają wiele podobieństw. Wszystkie są dostępne bezpłatnie w wersji mobilnej oraz desktopowej, dają możliwość komunikowania się indywidualnie i grupowo, komunikaty mogą przyjmować różne formy, a także każdy z nich oferuje szyfrowanie typu end-to-end. Natomiast różniące je aspekty to zakres funkcjonowania, opcje personalizacji interfejsów, klarowność polityki prywatności oraz wprowadzane aktualizacje i ich opisy. Zdaniem autorki pracy najlepszym komunikatorem internetowym jest Signal.
Poza tu i teraz, czyli alternatywne rzeczywistości w kulturze popularnej (na przykładzie uniwersum Gwiezdnych Wojen)
Chęć mentalnego przeniesienia się do fikcyjnych rzeczywistości towarzyszy ludzkości od wieków. Jednak stanowi to nie tylko formę ucieczki od problemów codzienności, ale również sposób na chwilowe ukojenie i odpoczynek. W tym procesie zasadniczą rolę odgrywa popkultura, umożliwiająca twórcom kreowanie wyobrażonych miejsc, szczególnie w dziełach fantastycznych. Przykładem jest filmowa saga Gwiezdnych Wojen, w której George Lucas stworzył kosmiczne uniwersum o cechach allotopii. Otóż świat Galaktyki jest całkowicie inny od znanej ludziom rzeczywistości i możliwy do samodzielnego poznania. Entuzjaści mogą go eksplorować poprzez liczne filmy, książki, gry czy tytuły prasowe. Celem artykułu jest omówienie problematyki kreacji fikcyjnych światów alternatywnych oraz ich funkcjonowania w kulturze popularnej. Przeprowadzone badania mogą stanowić inspirację do podjęcia kolejnych działań naukowych w tym zakresie.
Queerbaiting jako strategia budowania wizerunku produktu marki na przykładzie przemysłu filmowego
Artykuł koncentruje się na zdefiniowaniu terminu „queerbaiting” jako strategii marketingowej na przykładach trzech seriali telewizyjnych: „Wednesday”, „Killing Eve” i „Sherlock” oraz analizie postów opublikowanych na X.com, w których fani online wyrażali swoje poglądy na ten temat. Próba znalezienia kompletnej definicji jest problematyczna, ponieważ to stosunkowo nowe pojęcie, które pojawiło się w literaturze akademickiej niedawno. Praca podkreśla problem zdefiniowania terminu, ale także rozszerza go na „rainbow washing” – strategię stosowaną nie tylko w przemyśle filmowym, ale w szeroko rozumianym marketingu, mający na celu zwabienie klientów poprzez wspieranie akcji na rzecz społeczności LGBT+.
Ofiara czy oprawca? Przemiana medialnego wizerunku Izraela w tygodniku „Polityka” w czasie wojny na Bliskim Wschodzie (2023–2024)
Wojna izraelsko-palestyńska, a konkretnie najnowsza eskalacja przemocy z października 2023 r., będąc przedmiotem licznych interpretacji i sporów, stała się konfliktem szczególnie rezonującym w mediach. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie zmian w sposobie ukazywania wizerunku Izraela w kontekście wojny z Hamasem w latach 2023–2024 przez autorów polskiego tygodnika opiniotwórczego „Polityka”. Badanie prasoznawcze przeprowadzone zostało za pomocą metody analizy zawartości prasy. W publikacji wykorzystano również metody: ustalania faktów historycznych, analizy i krytyki piśmiennictwa oraz studium przypadku. Analiza wykazała, że obraz państwa żydowskiego przeszedł wyraźną ewolucję: od kraju trapionego przez wewnętrzne podziały, przez ofiarę ataku terrorystycznego, po coraz częstsze opisy sugerujące umieszczenie go w roli agresora wobec ludności palestyńskiej. Potwierdzona została także teza, iż redakcja tygodnika tworzyła swoje treści w zgodzie z przypisywanym mu profilem ideologicznym, jednocześnie spełniając standardy dziennikarskiego obiektywizmu.
Social media marketing w branży wysokościowej: analiza aktywności polskich firm w serwisie Facebook w 2024 roku
W ostatnich latach media społecznościowe stały się jednym z kluczowych kanałów komunikacji marketingowej, a ich rola w budowaniu wizerunku marek oraz relacji z odbiorcami systematycznie rośnie. Wraz z dynamicznym rozwojem narzędzi internetowych oraz w kontekście zmian w zachowaniach konsumenckich, konieczne stało się opracowywanie indywidualnych strategii dopasowanych do specyfiki określonych branż oraz oczekiwań wąsko zdefiniowanych grup docelowych. Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku firm świadczących specjalistyczne usługi techniczne, takie jak alpinizm przemysłowy, gdzie komunikacja wymaga połączenia wiedzy eksperckiej z odpowiednią formą przekazu. Celem prezentowanego artykułu jest analiza wybranych działań z zakresu social media marketingu (SMM) podejmowanych przez przedsiębiorstwa z branży prac wysokościowych w serwisie Facebook. Postawiono następujące pytanie badawcze: jakie sposoby komunikacji w mediach społecznościowych stosowały firmy z branży alpinizmu przemysłowego w 2024 roku? Aby na nie odpowiedzieć, skorzystano z metody analizy i krytyki piśmiennictwa, analizy zawartości mediów oraz studium przypadku. Przeprowadzone badania pozwoliły ocenić stopień zaawansowania przyjętych strategii, w tym określić skuteczność interakcji z odbiorcami oraz poziom zgodności działań z aktualnymi trendami w obszarze promocji online.
Ustawa karna o zbrodniach… z 1900 r. – między nauką a masowym nakładem podręcznikowym
Austriacki kodeks karny z 1852 r. doczekał się polskojęzycznych wydań. Jedno z nich miało miejsce w Krakowie w 1900 r. pod tytułem Ustawa karna o zbrodniach, występkach i przekroczeniach z dnia 27 maja 1852 r. razem z późniejszemi do niej się odnoszącemi ustawami i rozporządzeniami oraz orzeczeniami Trybunału Najwyższego wydana przez Prof. Dra Józefa Rosenblatta. Część pierwsza: O zbrodniach (dalej: Ustawa karna o zbrodniach…). Za to wydanie odpowiadał Józef Rosenblatt, prawnik i profesor UJ. Jego rola konkretnie polegała na objaśnieniu Ustawy karnej o zbrodniach… ,,na podstawie orzeczeń c.k. Trybunału Kasacyjnego”. Wydawcą była księgarnia Leona Frommera. Celem niniejszego artykułu było zbadanie charakteru Ustawy karnej o zbrodniach… i odpowiedź na pytanie czy była ona książką naukową, czy może podręcznikiem, nastawionym na duży zysk i masowy nakład. W artykule przedstawiono jej stronę edytorską, dokonano analizy bibliologicznej. Efektem badań jest konkluzja, że Ustawa karna o zbrodniach… łączyła w sobie zarówno cechy książki naukowej, jak i podręcznika z masowym nakładem, którego celem był zysk. Rosenblatt podczas swojej pracy uwzględnił wiele orzeczeń Trybunału Kasacyjnego i innych, dodał swoje uwagi i zebrał literaturę. Musiał także rozstrzygnąć ważną kwestię tłumaczenia. Nawet według dzisiejszych standardów Ustawa karna o zbrodniach… jest dziełem naukowym. Poza tym ze swoim masowym nakładem była równocześnie podręcznikiem przydatnym studentom i praktykom prawa. Spełniała więc cel komercyjny, co było ważne dla jej twórców.
Zarys problematyki ochrony i popularyzacji XIX-wiecznych źródeł rękopiśmiennych. Na przykładzie projektu „Rękopiśmienne dziedzictwo kulturowe 1791–1918 w zbiorach Biblioteki UŁ”
Artykuł przedstawia cele osiągnięte w ramach projektu „Dziedzictwo kulturowe rękopisów 1791–1918 w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego” oraz zbiór XIX-wiecznych rękopisów z Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, które były przedmiotem projektu. Zbiór zawierał rękopisy zróżnicowane pod względem formy, gatunku, języka (teksty w języku polskim, rosyjskim, francuskim, łacińskim), stylu i tematyki. Rękopisy z XIX wieku i z terenów przygranicznych utrwalają pamięć o ważnych wydarzeniach w historii Polski (Konstytucja 3 maja, Powstania Listopadowe i Styczniowe, represje po powstaniach, Wielka Emigracja, Wiosna Narodów, I wojna światowa). Są świadectwem życia codziennego, obyczajów i nastrojów społecznych, a także dokumentują działalność władz, urzędów i organizacji. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, jakie znaczenie miały działania podjęte w ramach projektu dla skutecznej i trwałej ochrony zbiorów, ich popularyzacji oraz dla Biblioteki jako instytucji gromadzącej różnego rodzaju zbiory, w tym XIX-wieczne źródła rękopiśmienne.
Stawiszyn na łamach „Kaliszanina” w latach 1870–1880. Historia, zabytki, wydarzenia
W badaniach nad historiami mniejszych społeczności ziemi kaliskiej nieocenionym materiałem źródłowym okazuje się XIX wieczna prasa kaliska. Jednym z najważniejszych pism tamtego okresu był „Kaliszanin. Gazeta miasta Kalisza i okolic”. Wśród wiadomości o Kaliszu i różnych miejscowościach znajdują się także informacje o Stawiszynie, który pod względem administracyjnym leżał w tym czasie na terenie guberni kaliskiej. W opracowaniu wykorzystano roczniki „Kaliszanina” z lat 1870–1880. Wybrano najważniejsze informacje, których treść stanowi cenne źródło do opracowania dziejów XIX wiecznego Stawiszyna.
Rola „Przeglądu Bibliotecznego” w upowszechnianiu zagadnień automatyzacji bibliotek w Polsce w latach 1989-2008
The article presents Polish libraries automation since 1989 and the role of “Library Review”, the oldest scientific periodical for librarians in Poland, in popularization of its main directions. The automation was introduced to Polish libraries in mid-sixties, first as an experiment, then as an informational, bibliographical and library tool. After 1989 librarians could compare their experiences with other libraries from abroad and find out about new library trends. The texts published in “Library Review” present opinions about implementations of MARC format, usage the integrated library systems and organization of central catalogue. The necessity of protection the most valuable items caused the interest in digitalization. Finally the on-line services and usefulness of Internet were described. The articles published in “Library Review” show main directions of changes in Polish librarianship for the last years and are a proof that editorial board of “Library Review” has been paying a great attention to the new technologies.
Prawa autorskie (c) 2009 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Książka w życiu współczesnego dziecka. Animacja czytelnictwa dziecięcego i formy działalności Biblioteki Brytyjskiej na rzecz najmłodszych odbiorców literatury
The British Council is the United Kingdom's international organisation for educational opportunities and cultural relations. Its purpose is to build mutually beneficial relationships between people in the UK and other countries and to increase appreciation of the UK's creative ideas and achievements. It is present in over 100 countries worldwide. The British Council in Poland started in 1938, when its Polish office was established in Warsaw. The organization provides access to extensive British literature and cultural resources through a countrywide network of British Libraries. The paper presets the British Library in Łódź and its projects for young readers.
Przemiany formy graficznej książki dziecięco-młodzieżowej w ii połowie xx wieku na przykładzie wybranych publikacji Ewy Nowackiej
The aim of the article is to analyze the changes in graphic design of the children and the youth’s books on the Polish publishing market during the last decades. Two periods can be distinguished here. The first one before 1989, when Polish publishing market was monopolized, but it really took care of the book`s graphic design (a high level of the Polish School of Illustration). Afterwards, many of the new publishers only took care of the book’s cover which is crucial to its success. The author presents this issue by giving the examples from Ewa Nowacka’s writings – the writer who has been publishing her books since 1967. The article is supplemented with information about Ewa Nowacka`s biography and her literary, review and journalist output.
Literatura dla dzieci i młodzieży a oferta współczesnych wydawnictw w Bułgarii
The author presents a short history of Bulgarian children’s literature and the most important poets and writers and their books, for example Iwan Wazow, Elin Pelin, Ran Bosiłek and Angeł Karaliiczew. In the second part Evelina Kristanova writes about contemporary publishing houses in Bulgaria editing books for children like Publishing House Egmont, Publishing House PAN, Publishing House Fjut, Public Publishing House Prosweta, Gold Duck, Chermes and Bard etc. The conclusion is that there are two types of publishers, these specialised only in children’s literature and these also publishing books for adults. The author analyses their market offers for children available on the Internet pages. In result E. Kristanova proves that they are many books of the most known Bulgarian writers for children on them. One of the most popular writers is for the years Angeł Karaliiczew.
Biblioteka szkolna a przygotowanie uczniów do samokształcenia w świetle aktów legislacyjnych z lat 1945-1982
The realization of a new form of education – an interdisciplinary path reading and media education – began in 1999 when for the first time this expression was used, according to the Ministry of Education (MEN) directive about basis of education programme. However, the advent of the path, which comprised such issues as a book, a library, scientific information or media, was not only the result of activities at the end of 1990s. Therefore it would be inadequate to assume 1999 as the beginning of education of a given period and so other facts which contributed to its appearance have to be mentioned. Many years before, librarian circles had taken initiatives owing to which legal acts concerning libraries and qualification requirements of school librarians were changed. This, on the other hand, had an impact on librarians' involvement in pupils' preparation for self-education. After the WW II there were no separate rooms which could function as libraries and the modest collection of books constituted one or two bookshelves either in a corridor or in a classroom. Therefore there was no poin in creating a post for a librarian and so one of the teachers – a teacher of Polish language, a teacher of history or another one – was responsible for lending books. In the Decree from 1946 it is mentioned that the library personnel should be well prepared to work with books and readers, though no details referring to librarians' qualifications were stated. Although the library was recognized as an institution whose aim was to prepare teachers and pupils for self-education, didactic activity of librarians in the form of separate lessons was out of question. The librarian was simply seen as a person lending books. The article focuses on the analysis of legislative acts, which described the role of school librarians in education. The analysis already began in 1945, which was briefly justified above. The year 1982 was assumed as the upper time limit – and it was after this year when Work programme of a school library came into force – a document which imposed an obligation on librarians to conduct lessons as part of reading and information preparation. The years to come, starting from 1983, mark a new stage in the history of school library science.
Formowanie się księgozbiorów i bibliotek dla dzieci w II połowie XIX i początku XX wieku na przykładzie Łodzi
The aim of this dissertation was to present the trends and forms of development of information about books and literature for children in 19th and the beginning of 20th century on Polish territory. The author took into consideration different conditions: pedagogical, cultural and socio-political. Throughout the whole period magazines publishing book reviews and bibliographic specifications and also publishing houses and booksellers with their announcements and advertisements played a significant role in creation of the information about books for children. As the years went on and with the development of publishing market the system of information was extended by different sorts of folders, publishers’ and bookshops’ catalogues and printed librarian catalogues. On the turn of the centuries reference catalogues (of a hand-book character) became popular. Their aim was to shape the reading habit among children and youth.
Społeczności wirtualne bibliotekarzy w Polsce
The article discusses how librarians are using social networking sites in Poland. It describes the largest polish librarian’s virtual communities and shows them as a tool that can be helpful in librarian’s work. Librarian comprise a special professional group that is evolving very fast. The reason is the fast progress of technology and internet network that have reached the polish libraries. Virtual communities are the source of professional knowledge where librarians can discuss their professional matters and integrate. This professional virtual communities are expanding and concentrate more users every day. Internet is now one of the most important communication platform for polish library workers.
Elektroniczny warsztat informacyjny w bibliotekach akademickich na przykładzie Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego i Biblioteki Politechniki Łódzkiej – organizacja i obszary współpracy
The areas of cooperation of two biggest Lodz academic libraries – University of Lodz Library (BUŁ) and Technical University of Lodz Library (BPŁ) are discussed in the article. The two libraries have cooperated unofficially since the moment of coming into existence, especially in the field of user services. The University of Lodz Library offers the 2 million book collection and electronic reference resources in humanities and arts. The Technical University of Lodz Library makes information in science, technique and technology available; in a print form and as abstract and full text electronic services. Nowadays the cooperation of the two libraries is based on the electronic reference resources, further detailed information included in the article. The authors discussed the characteristic features of information resources of each library and the role of librarians in electronic reference resources promotion.
Przyczynek do badań nad czasopiśmiennictwem romskim w Polsce
The article outlines the issue of Romani periodical press in Poland, as a new phenomenon on Polish press market. It also briefly discusses the origin, development as well as various aims and functions of such periodicals as: „Rrom p-o drom”, „Dialog=pheniben”, „Romano Atmo” and „Studia Romologica”. In addition, the article drops a hint about the existence and the role of the following ephemerides: “Taboreska”, “Romani Dźipen” and “Usłyszcie nas”.
Rola polskich serii książkowych na przykładzie serii Państwowego Wydawnictwa „Iskry” w latach 1956-1992
The author of the text presents various thematic book series published by the National Publishing House “Iskry”, existing in Poland from 1952 to 1992. It used to publish literature for young people at the age of 16 to 18, first of all books of contemporary writers, future writers, reporters and popularizers of science. In the activity of “Iskry”, different series and cycles became the most important. They were introduced on the publishing market in 1956. The wide range of series was very rich and covered social-political literature, ideological literature, and travel, memory, report, adventure, sensational, science-fiction and satirical literature. The important role of book series in popularization of reading among young generations is also discussed in this article. The role of book series in molding of reading habits between children and youth seems to be important and essential. Deciding for publishing of book series, “Iskry” became responsible for the best choice of titles connected with them. It is very useful for an unexperienced reader because it helps doing choice of the best literature.
Dorobek naukowo-badawczy i wydawniczy Biblioteki Głównej Politechniki Łódzkiej w latach 1945-2005
60 years of scientific and research activity as well as the publishing one of the Library of Technical University of Lodz are presented in the following article. The author invokes law regulations concerning academic libraries. She discusses the research activity in the range of drawing up the library subject files, preparing projects of library computerization and collection digitization. She also mentions publications issued by the Library of the Technical University of Lodz, written by the librarians.
Od Biblioteki Towarzystwa Tatrzańskiego do Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie – 135 lat historii
The article describes history and the tradition of the Central Mountain Library of Polish Tourist Country-Lovers' Society in Cracow during the 135 year period of activity. It presents a formation of the library, her transformations, sets and distinguished librarians. The origins of the Central Mountain Library can be traced to the founding of the Tatra Society in 1874. There are many outstanding work concerning tourisms, geography, geology, ethnography, archaeology, architecture and mountain issues from 18th century, and ending on 21st century. The Central Mountain Library has great collection of works specialized on such subjects as ecology, geology, hill-walking and the place of mountains in art and literature are also purchased. It has became an important centre for the study of mountains, mountaineering and associated topics. This library constitutes unusually valuable and endless source up till today to the research on history and the development of Podhale, Tatras and other mountain ranges.
Twórczość Juliusza Słowackiego w ukraińskich czasopismach i drukach zwartych końca XIX i początku XX wieku (1876-1910)
The publication history of early Juliusz Słowacki’s texts translations is analysed in this article. Translations were made by Ukrainian literature representatives: Olena Pchilka, Vasyl Shchurat, Mykhajlo Starytsky, Ivan Verkhratsky, Volodymyr Kalbo, Volodymyr Stebnytsky, Sydor Tverdokhlib and Mykhajlo Pavlyk. These translations were published in Ukrainian journals of the second half of XIX and beginning of XX century: "Drug", "Dennitsa", "Dilo", "Literaturno-Naukovyj Vistnyk", "Ridnyj Kraj" and in almanacs "Moloda Muza" and "Sich".
Losy biblioteki prywatnej Wacława Aleksandra Maciejowskiego w świetle rodzinnej korespondencji
Der Artikel ist dem Schicksal der privaten Bibliothek von Wacław Aleksander Maciejowski (1792-1883) gewidmet, dem Kultur – und Rechtshistoriker, einem der berühmtesten polnischen Gelehrten im neunzehnten Jahrhundert. Innerhalb von einigen zehn Jahren der Forschungsarbeit hat er eine wertvolle, von Zeitgenossen bewunderte Büchersammlug geschaffen. Er starb, ohne seine Vermögensangelegenheiten durch Testament geordnet zu haben, so dass die Erben, zwischen denen es zu keiner Verständigung kommen konnte, haben die Sammlung der Polnischen Bank übertragen, wo sie fast dreißig Jahre lang gelegen hat, weil die Deponenten die Verwahrungsgebühren nicht bezahlt haben. Der Autor hat die Hintergründe dieser Angelegenheit ausführlich dargestellt, dadurch dass es ihm gelungen ist, zum den Forschern unbekannten Familienbriefwechsel Zugang zu finden. Die Korrespondenz befindet sich heutzutage in der Sammlung, die Michał Rawita-Witanowski (1859-1943), Petrikauer Heimatforscher und Regionalist, Urenkel des berühmten Historikers, hinterlassen hat. Es hat sich herausgestellt, dass Witanowski sich an der Familiendebatte über das Schicksal der nachgelassenen Bibliothek des Vorfahren aktiv beteiligt hat; da er die Sammlung retten wollte, hat er sich intensiv jahrelang bemüht, sie anzuschaffen. Leider vergebens, weil die Rechtsnachfolger unverantwortlich waren; es ist der Familie nicht gelungen, die Bücher bei sich zu behalten; 1912 hat sie Hieronim Wilder, Warschauer Antiquar, gekauft und weiterverkauft. Die Bibliothek von Wacław Aleksander Maciejowski ereilte auf diese Weise das gleiche traurige Schicksal wie andere Hinterlassenschaften, die in Händen entweder leichtsinniger oder wenig interessierter oder zu viel erwartender Erben in Verlust geraten sind.