Digital archiving of heritage: Selected terminology

Authors

  • Stanisława Kurek vel Kokocińska Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Julita Bartos Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Justyna Biesiacka Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Antoni Figlewicz Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Karolina Graczyk Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Nina Janikowska Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Kamila Koperska Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Kacper Kubicki Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Karolina Lewandowska Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Miłosz Moszumański Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Krzysztof Pakrzywa Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Karolina Róg Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Julia Sobczak Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Marcin Szymański Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Dominik Wawrzyńczyk Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Karolina Witczak Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml
  • Weronika Woicka Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-7435.37.05

Keywords:

digital archiving, written heritage, digital heritage, digitization process, preservation and access to heritage

Abstract

The study contains selected terminology in the field of heritage archiving, with particular emphasis on digital archiving issues. As materials for the subject dictionary, it includes entries in the following groups: (1) written heritage recorded on a traditional medium, (2) state of preservation of written heritage: research and counteracting threats, (3) types of heritage and its protection, (4) archives: types, features, goals, (5) digital heritage: new challenges, (6) systems, standards, file recording/description formats. The basis for preparing the entries was scientific literature (studies), content posted on the websites of im-portant institutions and official documents. The contributing study was created as a collective work during conversation classes, carried out in accordance with the program assumptions and learning outcomes presented in the syllabus of the Digital Archiving Methods subject.

References

Abdelaziz, Abid (1992). Program UNESCO ,,Pamięć Świata’’ [offline, archiwum wykładowcy].

Adamus-Kowalska, Justyna (2011). System informacji archiwalnej w Polsce Historia, infrastruktura, standardy i metody. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Archiwa społeczne w Polsce (stan obecny i perspektywy) (2016). Karta.org [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://karta.org.pl/sites/default/files/archiwa_spoleczne_w_polsce.stan_obecny_i_perspektywy.pdf

Archiwum dokumentów elektronicznych. W: archiwa.gov [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://archiwa.gov.pl

Biblioteka cyfrowa jako repozytorium OAI-PMH [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://docs.psnc.pl/display/KB/Biblioteka+cyfrowa+jako+repozytorium+OAI-PMH

Derfert-Wolf, Lidia (2017). Archiwizacja Internetu. Biuletyn EBIB, 172 [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://ebibojs.pl/index.php/ebib/article/view/145/147

Digitalizacja. W: Narodowe Archiwum Cyfrowe [online]. Pobrano 8 stycznia 2023 r., z: https://www.nac.gov.pl/archiwum-cyfrowe/digitalizacja/

Dudek, Paulina & Kowalska, Anna (red.) (2010). Narodowe Archiwum Cyfrowe, wizja, projekt ludzie [online]. Warszawa: Narodowe Archiwum Cyfrowe. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://www.nac.gov.pl/wp-content/uploads/2015/05/NAC_wizja_projekt_ludzie_WWW.pdf

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (2019). W: EUR-LEX Baza aktów Unii Europejskiej [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32019L1024

General Guidelines of the Memory of the World (MoW) Programme (2021). W: en.unesco.org [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://en.unesco.org/sites/default/files/mow_general_guidelines_en.pdf

Górska, Dominika (2018). Identyfikator DOI dla czasopisma naukowego. Głos Akademicki, 2 (263), 38 [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://www.bg.wat.edu.pl/images/pliki/glos_akademicki/2018/doi.pdf

Januszko-Szakiel, Aneta (2018). Długoterminowa archiwizacja Polskich zasobów cyfrowych w teorii i praktyce. W: Biblioteki i archiwa na jednolitym rynku cyfrowym (s. 75–96). Poznań: Silva Rerum.

Karta UNESCO w sprawie zachowania dziedzictwa cyfrowego (2003). W: Archiwa Państwowe [online]. Pobrano 29 listopada 2022 r., z: https://www.archiwa.gov.pl/wp-content/uploads/2022/02/Karta_UNESCO.pdf

Katalog dobrych praktyk digitalizacyjnych dla obiektów bibliotecznych. W: Biblioteka Narodowa [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://bn.org.pl/download/document/1529562992.pdf

Kompresja. W: drukowalnia.pl [online]. Pobrano 10 grudnia 2022 r., z: https://www.drukowalnia.pl/pomoc/kompresja-rozdzielczosc/

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu ekonomiczno-społecznego oraz Komitetu Regionów, (2005). W: EUR-LEX Baza aktów Unii Europejskiej [online]. Pobrano 8 lutego 2023 r., z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:52005DC0465

Konopa, Bartłomiej (2018). Archiwa Internetu jako nowe bazy źródłowe. Archiwa, Kancelarie, Zbiory. 9 (11), 49–62 [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://apcz.umk.pl/AKZ/article/view/AKZ.2018.003 DOI: https://doi.org/10.12775/AKZ.2018.003

Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (2003). W: Polski Komitet ds. UNESCO [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Konwencja_o_ochronie_dz._niemater_2003.pdf

Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego przyjęta w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. przez Konferencję Generalną Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury na jej siedemnastej sesji w 1972 r. (1972). Dz.U. 1976 nr 32 poz. 190.

Kowalska, Małgorzata (2007). Dygitalizacja zbiorów bibliotek polskich. Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Międzynarodowa Lista Programu UNESCO „Pamięć świata”. W: Polski Komitet ds. UNESCO [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://www.unesco.pl/komunikacja-i-informacja/lista-swiatowa/

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2009). Program digitalizacji dóbr kultury oraz gromadzenia, przechowywania i udostępniania obiektów cyfrowych w Polsce 2009–2020. Warszawa: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Odkażanie zbiorów. W: Biblioteka UŁ [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://www.uni.lodz.pl/oferta-biblioteki-ul

Otwarty System Archiwizacji. Panel OSA [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://panel.osa.archiwa.org/

Paradowski, Dariusz (2010). Digitalizacja piśmiennictwa. Warszawa: Biblioteka Narodowa.

Parchańska-Puczek, Zofia (2014). Trwały papier i bezpieczne opakowania. Wymagania stawiane opakowaniom do długotrwałego przechowywania zbiorów papierowych w świetle norm ISO 9706 i ISO 16245 [online]. Pobrano 30 października 2022 r., z: https://beskidplus.com/public/upload/source/E-book%20Trwa%C5%82y%20papier%20i%20bezpieczne%20opakowania.pdf

Płoszajski, Grzegorz (red.) (2008). Standardy w procesie digitalizacji obiektów dziedzictwa kulturowego. Warszawa: Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej.

Program digitalizacji dóbr kultury oraz gromadzenia przechowywania i udostępnienia obiektów cyfrowych w Polsce 2009–2020 (2009). W: Narodowe Archiwum Cyfrowe [online]. Pobrano 8 lutego 2023 r., z: https://www.nac.gov.pl/wp-content/uploads/2015/05/Program-digitalizacji-2009-2020-1.pdf

Przygotowanie materiałów archiwalnych do przekazania do Archiwum. W: Archiwum Narodowe w Krakowie [online]. Pobrano 25 października 2022 r., z: https://ank.gov.pl/co-robimy/konserwacja-i-zabezpieczanie-materialow/przygotowanie-materialow-archiwalnych-do-przekazania-do-archiwum/

Rozporządzenie RM w sprawie krajowych ram interoperacyjności (2016). Dz.U. 2016 poz. 1744 [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160001744

Skoczyńska, Barbara (2006). Niebezpieczna książka. W: Biblioteka Uniwersytecka KUL [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: http://www.bu.kul.pl/niebezpieczna-ksiazka,art_10734.html

Sobucki, Władysław (2006). Stan zachowania księgozbiorów powstałych po 1800 roku. W: Drewniewska-Idziak, B. (red.), Stan zachowania polskich zbiorów bibliotecznych i archiwalnych z XIX i XX wieku. Warszawa: Biblioteka Narodowa.

Sobucki, Władysław (2008). Problematyka ochrony zbiorów z XIX i XX w. o podłożu z papieru. Ochrona Zabytków, 56/3 (242), 65–74.

Sobucki, Władysław & Czajka, Anna (2006). Stan zachowania archiwaliów z XIX i XX wieku. W: Drewniewska-Idziak, B. (red.), Stan zachowania polskich zbiorów bibliotecznych i archiwalnych z XIX i XX wieku. Warszawa: Biblioteka Narodowa. Pobrano 15 października 2022 r., z: https://docplayer.pl/7492452-Stan-zachowania-archiwaliow-z-xix-i-xx-wieku.html

Spectrum. Strona NIMOZ [online]. Pobrano 20 stycznia 2023 r., z: https://www.nimoz.pl/

Standard w zakresie archiwizacji publikacji elektronicznych. Open Archival Information System OAIS [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://docplayer.pl/65964093-Open-archival-information-system-oais-standard-w-zakresie-archiwizacji-publikacji-elektronicznych.html

Szukaj w archiwach to zbiory archiwalne on-line. W: Szukaj w Archiwach [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/

Trembowiecki, Aleksander (2014). Digitalizacja dla początkujących. Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (2021) Dz.U. 2021 poz. 1641 [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20210001641/T/D20211641L.pdf

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (1997). Dz.U. 1997 nr 5 poz. 24 [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970050024

Wasilewska, Jolanta (2004a). Chora książka: destrukcyjne czynniki biologiczne. W: Biblioteka Uniwersytecka KUL [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: http://www.bu.kul.pl/chora-ksiazka-destrukcyjne-czynniki-biologiczne,art_10737.html

Wasilewska, Jolanta (2004b). Chora książka: starzenie się papierów. W: Biblioteka Uniwersytecka KUL [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: http://www.bu.kul.pl/chora-ksiazka-starzenie-sie-papierow,art_10735.html

Wilkowski, Marcin (2018). Archiwa WEB’u otwarte na współpracę z użytkownikami. Biuletyn EBIB, 183 [online]. Pobrano 7 lutego 2023 r., z: https://ebibojs.pl/index.php/ebib/article/view/39/40

Wytyczne dotyczące pracy z obiektami dziedzictwa kulturowego w zakresie digitalizacji. Strona NIMOZ [online]. Pobrano 20 stycznia 2023 r., z: https://www.nimoz.pl/

Zalecenie Komisji Europejskiej w sprawie digitalizacji i udostępniania w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych (2011). W: EUR-LEX Baza aktów Unii Europejskiej [online]. Pobrano 8 lutego 2023 r., z: https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:283:0039:0045:PL:PDF

Zalecenie Komisji (UE) 2021/1970 w sprawie wspólnej europejskiej przestrzeni danych na potrzeby dziedzictwa kulturowego (2021). W: EUR-LEX Baza aktów Unii Europejskiej [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32021H1970

Zalecenie UNESCO w sprawie zachowania i dostępu do dziedzictwa dokumentacyjnego, w tym dziedzictwa cyfrowego (2015). W: Archiwa Państwowe [online]. Pobrano 29 listopada 2022 r., z: https://pamiecpolski.archiwa.gov.pl/wp-content/uploads/2013/09/broszura_ZALECENIA_UNESCO.pdf

Zarządzenie Nr 14 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w sprawie digitalizacji zasobu archiwalnego archiwów państwowych (2015). [online]. Pobrano 10 stycznia 2023 r., z: https://wbh.wp.mil.pl/c/pages/atts/2022/2/bzaacznik_nr_3_zarzadzenie_nr_14_Naczelnego_Dyrektora_Archiwow_Panstwowych_z_dnia_31_sierpnia_2015.pdf

Ziętal, Katarzyna (red.) (2012). Archiwistyka społeczna. Poradnik. Warszawa: Ośrodek KARTA.

Downloads

Published

2023-12-30

Issue

Section

Other

How to Cite

Kurek vel Kokocińska, Stanisława, Julita Bartos, Justyna Biesiacka, Antoni Figlewicz, Karolina Graczyk, Nina Janikowska, Kamila Koperska, et al. 2023. “Digital Archiving of Heritage: Selected Terminology”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum 2 (37): 97-123. https://doi.org/10.18778/0860-7435.37.05.