Od dydaktyki tekstów specjalistycznych do dydaktyzacji potrzeb i działań komunikacyjnych. Kierunki i koncepcje glottodydaktyki specjalistycznej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.23.02Słowa kluczowe:
glottodydaktyka specjalistyczna, nauczanie języka dla potrzeb zawodowych, profile kompetencji językowych, badania potrzeb językowych i komunikacyjnychAbstrakt
Nauczanie języków obcych dla potrzeb zawodowych podlega ciągłym przemianom, podążając za zmieniającymi się standardami kształcenia językowego i nowymi technikami nauczania ukierunkowanymi na podejmowanie działań językowych. W ciągu ostatnich dziesięcioleci przeszło ewolucję od zorientowanej leksykalnie dydaktyki tekstów specjalistycznych do otwartych form nauczania, uwzględniających realne potrzeby komunikacyjne i działaniowe wynikające z realizacji konkretnych zadań zawodowych. Coraz częstsze uwzględnianie w programach kursów wymagań określonych w profilach kompetencyjnych dla poszczególnych zawodów wpływa na jeszcze szerszą integrację wiedzy i kompetencji merytorycznych z podejmowaniem działań językowych w kontekście społecznym.
Artykuł stanowi przegląd rozwoju myśli glottodydaktycznej na polu dydaktyki języków zawodowych. Omawia także wybrane wyniki badań potrzeb językowych, przeprowadzonych w ramach europejskiego projektu JASNE-Alles klar! w ponad 330 firmach regionu środkowoeuropejskiego oraz prezentuje opracowane na ich podstawie profile kompetencji językowych dla wybranych grup zawodowych.
Bibliografia
Danecka-Chwals A., Pukas-Palimąka D., Chłopicka M., 1979, Z zagadnień nauczania odmiany specjalistycznej języków obcych (na przykładzie nauczania języka medycznego studentów polonijnych), „Przegląd Polonijny” V, z. 4, s. 73–82.
Danecka-Chwals A., Pukas-Palimąka D., Chłopicka M., 1981, Założenia metodyczne i lingwistyczne podręcznika języka medycznego dla studentów polonijnych, „Przegląd Polonijny” VII, z. 1, s. 57–67.
Fluck, H.-R., 1992, Didaktik der Fachsprachen, Aufgaben und Arbeitsfelder Konzepte und Perspektiven im Sprachbereich Deutsch, Tübingen.
Gajewska E., Sowa M., 2014, LSP, FOS, Fachsprache … Dydaktyka języków specjalistycznych, Lublin.
Gębal P.E., 2014, Krakowska szkoła glottodydaktyki porównawczej na tle rozwoju glottodydaktyki ogólnej i polonistycznej, Kraków.
Grucza F., 2012, Antropocentryczna a paradygmatyczna (tradycyjna) lingwistyka (stosowana) i kulturologia (stosowana), w: „Lingwistyka stosowana” 6, s. 5–43.
Grucza S., 2007, Glottodydaktyka specjalistyczna. Część I. Założenia lingwistyczne dydaktyki tekstów specjalistycznych, w: „Przegląd glottodydaktyczny” 23, s. 7–20.
Grucza S., 2010, Nowe platformy dydaktyczne: Lingwistycznie Inteligentne Systemy Translo- i Glottodydaktyczne (LISTiG), w: „Lingwistyka stosowana” nr 3, s. 167–178.
Kita M., 1996, Funkcja metalingwistyczna „na co dzień”, w: „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 7/8, Łódź, s. 31–40.
Ostromęcka-Frączak B. (red.), 1996, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 7/8, Łódź.
Ligara B., 2002, Les fondements linguistiques de l’enseignement du polonais économique et juridique, w: M. Delaperrière i H. Wlodarczyk (red.), L’enseignement du polonais en France, Paris, s. 65–72.
Ligara B., Szupelak W., 2012, Lingwistyka i glottodydaktyka języków specjalistycznych na przykładzie języka biznesu. Podejście porównawcze, Kraków.
Martyniuk W., 1996, Praca z tekstem autentycznym w nauczaniu języków, w: „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 7/8, Łódź, s. 41–46.
Maurer E., 2010, Deutsch für den Arbeitsmarkt. Rahmenkonzept für Projektverantwortliche und Lehrpersonen, Zug.
Mazur J., 1996, Rola kształcenia specjalistycznego w przygotowaniu merytorycznym i komunikacyjnym cudzoziemców, w: „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 7/8, Łódź, s. 5–12.
Michowicz J., 1980, Problemy doboru i zakresu treści nauczania wiedzy o Polsce w Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Okoniowa, J., Synonimia i antonimia w nauczaniu języka polskiego jako obcego, w: „Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 7/8, Łódź, s. 23–30.
Ostromęcka-Frączak B., 1996, Funkcja pytań w procesie glottodydaktycznym, w: „Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 7/8, Łódź, s. 13–22.
Ostromęcka-Frączak B., 2010, Wkład pracowników Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ w rozwój polskiej glottodydaktyki, w: G. Zarzycka, G. Rudziński (red.) Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego – 2. Jubileusz 50-lecia Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ, Łódź, s.19–27.
Rubaj S., 1979, Kierunki i metody doskonalenia procesu nauczania fizyki w Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Rudziński G., 1996, Badanie tekstów naukowych w kontekście kształcenia specjalistycznego cudzoziemców, w: „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 7/8, Łódź, s. 47–52.
Rudziński G., 2001, Charakterystyka językowa tekstów naukowych z dziedziny ochrony środowiska, Łódź.
Schöne K., Gębal P.E., Kołsut S., 2015, Berufsspezifische Sprachkompetenzprofile. Profile kompetencji językowych w komunikacji zawodowej, Dresden.
Szerszeń P., 2014, Platformy (glotto)dydaktyczne. Ich implementacja w uczeniu specjalistycznych języków obcych, Warszawa.
Śliwiński W., 1985, Podstawy metodologiczne i dydaktyczne podręcznika języka polskiego dla humanistów, „Przegląd Polonijny” XI, z. 4, s. 107–118.
Vogt K., 2011, Fremdsprachliche Kompetenzprofile. Entwicklung und Abgleichung von GeR-Deskriptoren für Fremdsprachenlernen mit einer beruflichen Anwendungsorientierung, Tübingen.
Wielkiewicz-Jałmużna D., 2008, Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego w latach 1952-2002, Uniwersytet Łódzki, Łódź.
Butcher A., Dunin-Dudkowska A., 1998, Polski język biznesu dla cudzoziemców, Lublin.
Chłopicka M., Pukas-Palimąka D., Turek-Fornelska K., 1991, Co panu dolega? Komunikacyjny podręcznik języka medycznego dla obcokrajowców, Kraków.
Chłopicka-Wielgos M., Pukas-Palimąka D., Turek-Fornelska K., 2015, Co panu dolega?, Kraków.
Danecka-Chwals A., Pukas-Palimąka D., Chłopicka M., 1989, O człowieku po polsku. Podręcznik języka medycznego dla obcokrajowców, Kraków.
Dębski R., Gałdyn E., Szelc-Mays M., 1993, A jednak się kręci. Podręcznik języka naukowo-technicznego dla obcokrajowców, Kraków.
Jasińska A., Szymkiewicz A., Małolepsza M., 2010, Polski w pracy, Berlin.
Kowalska M., 2008, O biznesie po polsku. Wprowadzenie do języka biznesu, Kraków.
Ligara B., 1990, Rendez-vous z kulturą polską. Podręcznik języka polskiego dla humanistów. Kurs dla zaawansowanych, cz. II, Kraków.
Śliwiński W. (1986), To właśnie Polska. Podręcznik języka polskiego dla humanistów, cz. I, Kraków.

