Wybrane aspekty współpracy przedsiębiorstw rodzinnych z bankami. Analiza porównawcza na przykładzie Polski i Austrii

Jerzy Węcławski

doi:10.18778/0208-6018.338.06

Autor

Jerzy Węcławski Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Ekonomiczny, Katedra Bankowości

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6018.338.06

Słowa kluczowe:

przedsiębiorstwa rodzinne, relacje bank–przedsiębiorstwo, bankowość relacyjna, liczba banków współpracujących, długość współpracy z bankami

Abstrakt

Przedsiębiorstwa rodzinne nastawione są na długookresowe istnienie i utrzymywanie opartych na zaufaniu więzi z otoczeniem. Nastawienie to przekłada się na wybór źródeł finansowania, a przede wszystkim na korzystanie w szerokim zakresie z obsługi bankowej. Celem badań było określenie zakresu i charakteru współpracy przedsiębiorstw rodzinnych z bankami, w szczególności w odniesieniu do takich elementów składowych bankowości relacyjnej, jak: liczba banków obsługujących przedsiębiorstwo, przesłanki ich wyboru, długość współpracy, charakter relacji, zakres wykorzystywanej oferty bankowej i przesłanki jej zmiany, nastawienie do współpracy w przypadku występowania problemów finansowych w przedsiębiorstwach i sektorze bankowym. W opracowaniu przedstawiono wyniki własnych badań ilościowych i jakościowych przeprowadzonych w latach 2014–2015 w Polsce i Austrii. Pozwoliły one na stwierdzenie, że przedsiębiorstwa rodzinne prowadzą długookresową współpracę ze stosunkowo nieliczną grupą banków. Polskie firmy dokonują wyboru banku, kierując się przede wszystkim ofertą asortymentową i warunkami cenowymi, podczas gdy austriackie cenią sobie głównie dobre relacje i bliskość banku (regionalność). Zakres wykorzystywanej obsługi finansowej jest w Austrii szerszy, ale jednocześnie przedsiębiorcy z tego kraju silniej odczuwają restrykcyjność regulacji nadzorczych w dostępie do finansowania kredytem.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Becker W., Ulrich P., Botzkowski T. (2015), Finanzierung im Mittelstand, Springer, Wiesbaden.

Berger A.N., Udell G.F. (1995), Relationship Lending and Lines of Credit in Small Firm Finance, „Journal of Business”, t. 68, s. 351–381.

Berthold F. (2010), Familienunternehmen im Spannungsfeld zwischen Wachstum und Finanzierung, Josef Eul Verlag, Köln.

Boot A.W.A. (2000), Relationship Banking: What Do We Know, „The Journal of Financial Intermediation”, t. 9, s. 7–25.

Boot A.W.A., Thakor A.V. (2000), Can relationship Banking Survive Competition?, „The Journal of Finance”, t. 55, nr 2, s. 679–713.

Degryse H., Van Cayseele P. (2000), Relationship lending within a bank‑based system: Evidence from European small business data, „Journal of Financial Intermediation”, t. 9, nr 1, s. 90–109.

Detragiache E., Garella P., Guiso L. (2000), Multiple versus Single Banking Relationships: Theory and Evidence, „The Journal of Finance”, t. 55, nr 3, s. 1133–1161.

Dziawgo L. (2008), Relationship banking. Refleksje na temat polskiego rynku Private Banking, [w:] L. Dziawgo (red.), Współczesne finanse. Stan i perspektywy rozwoju bankowości, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Ferri G., Kalmi P., Kerola E. (2014), Does bank ownership affect lending behavior? Evidence from the Euro area, „Journal of Banking and Finance”, t. 48, s. 194–209.

Gajewski K., Pawłowska M., Rogowski W. (2012), Relacje firm z bankami w Polsce w świetle danych ze sprawozdawczości bankowej, „Materiały i Studia”, nr 275, s. 1–70.

Gischer H., Herz B., Menkhoff L. (2012), Geld, Kredit und Banken, Springer, Heidelberg.

Greenbaum S., Kanatas G., Venezia I. (1989), Equilibrium Loan Pricing under the Bank‑Client Relationship, „Journal of Banking and Finance”, t. 13, s. 221–235.

Guserl R., Pernsteiner H. (2011), Finanzmanagement, Gabler Verlag, Wiesbaden.

Hasan I., Jackowicz K., Kowalewski O., Kozłowski Ł. (2017), The Economic Impact of Changes in the Local Bank Presence, IESEG Working Paper, Series 2017‑ACF–01.

Heffernan S. (2007), Nowoczesna bankowość, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Hernández‑Cánovas G., Martínez‑Solano P. (2010), Relationship lending and SME financing in the continental European bank‑based system, „Small Business Economics” t. 34, nr 4, s. 465–482.

Klein S.B. (2010), Familienunternehmen. Theoretische und empirische Grundlagen, Josef Eul Verlag, Lohmar‑Köln.

Lehmann E., Neuberger D. (2001), Do lending relationships matter? Evidence from bank survey data in Germany, „Journal of Economic Behavior and Organization”, t. 45, s. 339–359.

Machauer A., Weber M. (2000), Number of Bank Relationships: An Indicator of Competition, Borrower Quality, or just Size?, CFS Working Paper, nr 06.

Memmel C., Schmieder C., Stein I. (2007), Relationship Lending – Empirical Evidence for Germany, Discussion Paper, nr 14, Deutsche Bundesbank.

Mittelstandbericht 2014 (2014), Bundesministerium fűr Wissenschaft, Forschung und Wirtschaft, Wien.

NBP (2017), Rozwój systemu finansowego w Polsce w 2016 r., Warszawa.

Nowak J. (2013), Asymetryczne relacje banku i przedsiębiorstwa wobec zagrożenia upadłością, Difin, Warszawa.

Oesterreichische Nationalbank (2016), Statistiken – Daten & Analysen Q4/16, Wien.

Ongena S., Smith D.C. (2000a), Bank relationships: A review, [in:] S.A. Zenios, P. Harker (eds.), Performance of Financial Institutions, Cambridge University Press, Cambridge.

Ongena S., Smith D.C. (2000b), What Determines the Number of Bank Relationship? Cross‑Country Evidence, „Journal of Financial Intermediation”, t. 9, s. 26–56.

Pernsteiner H., Węcławski J. (red.) (2016), Finansowanie i corporate governance w przedsiębiorstwach rodzinnych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.

Petersen M.A., Rajan R.G. (1994), The Benefits of Lending Relationships: Evidence from Small Business Data, „Journal of Finance”, t. 49, s. 3–37.

Petersen M.A., Rajan R.G. (1995), The Effects of Credit Market Competition on Lending Relationship, „The Quarterly Journal of Economics”, t. 110, nr 2, s. 407–443.

Presbitero A.F., Zazzaro A. (2010), Competition and Relationship Lending: Friends or Foes?, Working Paper, nr 3103, CESifo.

Rumiński R. (2009), Relationship banking jako element konkurencji międzybankowej, [w:] K. Brzozowska, S. Flejterski (red.), Finanse 2009 – teoria i praktyka. Bankowość, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego”, nr 548, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.

Sharpe S.A. (1990), Asymmetric Information, Bank Lending, and Implicit Contracts: A Stylized Model of Customer Relationships, „The Journal of Finance”, t. 45, s. 1069–1087.

Zalega K. (2004), Relationship banking jako struktura pośrednictwa finansowego. Związki z konkurencyjnością banków i nadzorem korporacyjnym w sektorze, „Bank i Kredyt”, nr 6, s. 94–99.