Krótko‑ i długoterminowe determinanty międzynarodowej pozycji inwestycyjnej netto w krajach EMU, wynikające z ich bilansów płatniczych

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza zmian w międzynarodowej pozycji inwestycyjnej netto (NIIP) oraz czynników determinujących te zmiany w grupie krajów należących do tzw. strefy euro. Mimo że poprawa NIIP w strefie euro w okresie od drugiego kwartału 2012 do drugiego kwartału 2016 roku była spowodowana głównie nadwyżkami w obrotach bieżących w 13 z 19 krajów, widoczna jest różnica między zmianami NIIP a poszczególnymi składnikami rachunku obrotów bieżących w krajach charakteryzujących się dodatnią i ujemną NIIP. Grupa krajów nadwyżkowych zwiększyła swoją pozycję głównie przez zwiększenie nadwyżki na rachunku obrotów bieżących, która jest głównie rezultatem dodatnich sald towarowych i na małą skalę dodatnich sald pierwotny. NIIP w grupie państw deficytowych pogarszała się mimo dodatnich, skumulowanych w tej grupie, rachunków bieżących w analizowanym okresie. Poprawa sytuacji na rachunku bieżącym była tutaj w dużej mierze wynikiem pozytywnego salda usług, a nie towarów (w przeciwieństwie do grupy krajów nadwyżkowych). Z kolei skumulowane salda pierwotne wpływały negatywnie na skumulowane rachunki bieżące. Analiza statystyczna, mająca na celu oszacowanie czynników odpowiedzialnych za zmiany w NIIP w kolejnych kwartałach, pokazuje, że w krótkim terminie zmiany NIIP były spowodowane w dużej mierze zmianami wycen aktywów i zobowiązań zagranicznych. Było to następstwem zmian ich cen rynkowych oraz zmian kursów walutowych. Wpływ efektu wyceny na zmiany NIIP, chociaż dalej negatywny, zmniejszał się jednak w dłuższym okresie, z uwagi na neutralizowanie się w dużym stopniu wahań cen wraz z upływem czasu. Z drugiej strony skumulowane nadwyżki na rachunkach obrotów bieżących w krajach strefy euro były powtarzalne i trwałe, co było głównym czynnikiem wpływającym na poprawę zmian w NIIP.