The Specifics of Home Practice of Social Work in the Works of Alice Masaryková and Helena Radlińska

Marie Špiláčková; Veronika Mia Zegzulková

doi:10.18778/2450-4491.15.12

Autor

Marie Špiláčková University of Ostrava https://orcid.org/0000-0001-6252-9688
Veronika Mia Zegzulková University of Ostrava https://orcid.org/0000-0002-7122-0305

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.15.12

Słowa kluczowe:

Alice Masaryková, Helena Radlińska, historia, praca społeczna, pedagogika społeczna

Abstrakt

Współpraca międzynarodowa była uważana za istotny element w rozwoju profesjonalnej pracy społecznej i edukacji od jej początku na przełomie późnego wieku dziewiętnastego i wczesnego dwudziestego. Wielu pionierów pracy społecznej promowało ideały związane z pokojem, pomocą wojenną, prawami człowieka oraz międzynarodową współpracą w mierzeniu się z problemami społecznymi. W Europie Środkowej z jednej strony akceptowano różnorodność i odmienne tradycje narodowe, a z drugiej strony podejmowano szereg integrujących aktywności w celu wytworzenia ponadnarodowych standardów w tej dziedzinie. Od początku dwudziestego wieku zarówno Alice Masaryková z Czechosłowacji, jak i Helena Radlińska z Polski, postrzegane były jako centralne figury w procesie profesjonalizacji pracy społecznej i pedagogii społecznej w Europie Środkowej. Podczas gdy Alice opierała swoją pracę społeczną przede wszystkim na socjologii, Helena opierała ją na pedagogice społecznej. Celem artykułu jest rozpoznanie i odnalezienie specyfiki i różnorodności w historycznym rozwoju, jak i międzynarodowym rozpowszechnieniu, idei i praktyk związanych z profesjonalną pracą społeczną i pedagogiką społeczną w twórczości i aktywności Alice Masarykovej i Heleny Radlińskiej.

Biogramy autorów

Marie Špiláčková - University of Ostrava

Marie Špiláčková – doktor habilitowany w zakresie pracy socjalnej, docent na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu w Ostrawie. Jej zainteresowania badawcze dotyczą teorii i metodologii pracy socjalnej, badań historycznych w pracy socjalnej i urbanistyce. Ostatnio ukazała się jej książka: Enterprise Social Policy as a Means of Development of Social Work [Polityka społeczna przedsiębiorstw jako środek rozwoju pracy socjalnej] (2020).
Veronika Mia Zegzulková - University of Ostrava

Veronika Mia Zegzulková – doktor w zakresie pracy socjalnej, adiunkt na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu w Ostrawie. Jej zainteresowania badawcze dotyczą: międzynarodowych i globalnych aspektów pracy socjalnej, edukacji przedszkolnej. W ramach działalności pedagogicznej skupia się głównie na przygotowaniu studentów do wejścia w pole praktyki pracy socjalnej.

Bibliografia

Baková, D. (2015) Osobnosti sociálnej práce, Sládkovičovo, Vysoká škola Danubius.

Booth, C. (1902) Life and Labour of the People of London, London, Macmillan.

Brągiel J. (2001) Miejsce pracy socjalnej w polskiej pedagogice społecznej In: Socialia 2001, Univerzita Hradec Králové, Socialia 2001, Sociální práce a ostatní společenskovědní discipliny, Hradec Králové, Gaudeamus, pp. 9–12.

Brainerd M. D. (2001) Helena Radlińska, “International Social Work”, 44(1), pp. 19–30, https://doi.org/10.1177/002087280104400103 DOI: https://doi.org/10.1177/002087280104400103

Brenk M. (2017) Social work in the local environment in the theoretical thought of Helena Radlińska, Banská Bystrica, Faculty of Education University of Matej Bel.

Bulletin (2001) Historical Portraits of Important European Leaders in Social Work, “European Journal of Social Work”, no. 4(2), pp. 191–210, https://doi.org/10.1080/714052868 DOI: https://doi.org/10.1080/714052868

Chytil O. (2006) Czech Republic: Is Social Work a Science or Is It Just a Profession?, “Social Work & Society”, no. 6(4), pp. 330–340.

Constable R., K. Frysztacki K. (1994) The Context for Practice and Education in Polish Social Work: Foundations for the International Consultation Process In: Constable R., Mehta V. (Eds.), Education for Social Work Practice in Eastern Europe, Chicago, IL, Lyceum Books, pp. 19–34.

Crawford R. (1921) Pathfinding in Prague, “The Survey”, no. 46(11), pp. 327–332.

Deegan M. J. (2010) Jane Addams on Citizenship in a Democracy, “Journal of Classical Sociology”, no. 10(3), pp. 217–238, https://doi.org/10.1177/1468795X10371714 DOI: https://doi.org/10.1177/1468795X10371714

Deegan M. J. (2002) The Feminist Pragmatism of Jane Addams In: Romano M. A. (Ed.), Lost sociologists rediscovered, Lewiston, Edwin Mellen Press, pp. 1–19.

Feustel A. (2006) The Significance of International Relations and Cooperation in the Works of Alice Salomon, “Ariadne Forum für Frauenund Geschlechtergeschichte“, no. 49(6), pp. 24–29.

Haering V. (1939) Dr. A. G. Masaryk čestnou členkou Společnosti Čs. Červeného kříže, „Sociální pracovnice”, no. 8(2), pp. 8–29.

Hegar R. L. (2013) The Masaryks of Czechoslovakia: Contributions in Sociology, Social Welfare and Politics, “The Journal of Sociology & Social Welfare”, no. 40(2), article 4.

Hegar R. L. (2008) Transatlantic Transfers in Social Work: Contributions of Three Pioneers, “British Journal of Social Work”, no. 38(4), pp. 716–733, https://doi.org/10.1093/bjsw/bcn014 DOI: https://doi.org/10.1093/bjsw/bcn014

Hering S. (2004) Die Geschichte der Sozialen Arbeit in Osteuropa 1900–1960 – Forschungsstand, Befunde und komparative Aspekte In: Homfeldt H., Brandhorst K. (Eds.), International Vergleichende Soziale Arbeit, Hohengehren, Schneider Verlag, pp. 122–136.

Hering S., Waaldijk B. (Eds.) (2003) History of Social Work in Europe (1900–1960). Female Pioneers and their Influence on the Development of International Organizations, Opladen, Leske und Budrich, https://doi.org/10.1007/978-3-322-80895-0 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-322-80895-0

Hessen S. (1936) H. Radlińska. Stosunek wychowawcy do środowiska społecznego. Szkice z pedagogiki społecznej [Review], „Chowanna”, pp. 37–44.

Keith B. (1991) Alice Masaryk (1879–1966) In: Women in sociology, M. J. Deegan (Ed.), New York, Greenwood Press, pp. 298–305.

Kendall K. (2005) Book Review: History of Social Work in Europe (1900–1960), “Affilia”, no. 20(4), pp. 497–499, https://doi.org/10.1177/0886109905279812 DOI: https://doi.org/10.1177/0886109905279812

Klimentová E. (2009) Marie Krakešová and her psychological educational social therapy, “European Journal of Social Work”, no. 12(4), pp. 523–533, https://doi.org/10.1080/13691450902981459 DOI: https://doi.org/10.1080/13691450902981459

Kniephoff-Knebel A., Seibel F. W. (2008) Establishing international cooperation in social work education, “International Social Work”, no. 51(6), pp. 790–812, https://doi.org/10.1177/0020872808095251 DOI: https://doi.org/10.1177/0020872808095251

Kotek J. (1928) Mezinárodní sjezdy, pořádané v rámci „Čtrnáct dní mezinárodní sociální péče“ v Paříži v r. 1928, „Sociální revue”, no. IX, pp. 368–376.

Kováčiková D. (2002) Vybrané kapitoly z dejin sociálnej práce In: Tokárová A. a kol. Sociálna práca. Kapitoly z dějin, teorie a metodiky sociálnej práce, Prešov, Filozofická fakulta Prešovskej univerzity, pp. 80–154.

Krakeš J. (1932) II. Mezinárodní konference sociální práce ve Frankfurtu nad Mohanem 11.–14. července 1932, „Sociální revue”, no. VIII, pp. 374–375.

Krakešová M. (1973a) Výchovná sociální terapie, 1. Díl, Organizační a tiskové oddělení Ministerstva práce a sociálních věcí ČSR.

Krakešová M. (1973b) Výchovná sociální terapie, 2. Díl, Organizační a tiskové oddělení Ministerstva práce a sociálních věcí ČSR.

Krakešová M., Kodymová P., Brnula P. (2018) Sociální kliniky: z dějin sociální práce a sociálního školství, Praha, Univerzita Karlova, nakladatelství Karolinum.

Kraus B., Hoferková S. (2016) The Relationship of Social Pedagogy and Social Work, “Sociální pedagogika / Social Education”, no. 4(1), pp. 57–71, https://doi.org/10.7441/soced.2016.04.01.04 DOI: https://doi.org/10.7441/soced.2016.04.01.04

Kubíčková N. (2001) Historical Portraits of Important European Leaders in Social Work: Alice Masaryk (1879–1966) – Czechoslovakia, “European Journal of Social Work”, no. 4(3) pp. 303–311, https://doi.org/10.1080/714889974 DOI: https://doi.org/10.1080/714889974

Lepalczyk I., Marynowicz-Hetka E. (2003) Helena Radlińska: A Portrait of the Person, Researcher, Teacher and Social Activist In: History of Social Work in Europe (1900–1960), Hering S., Waaldijk B. (Eds.), VS Verlag für Sozialwissenschaften, pp. 71–77, https://doi.org/10.1007/978-3-322-80895-0_8 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-322-80895-0_8

Lorenz W. (1994) Social Work in a Changing Europe, London and New York, Routledge.

Lovčí R. (2008) Alice Garrigue Masaryková, Život ve stínu slavného otce, Praha, TOGGA.

Marynowicz-Hetka E. (2020) Social Pedagogy. Comprehending Activity in the Field of Practice, Berlin, LAMBERT Academic Publishing.

Mencwel A. (2009) Etos lewicy. Esej o narodzinach kulturalizmu polskiego, Warszawa, Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Mitchell R. C. (Ed.) (1980) Alice Garrigue Masaryk, 1879–1966: Her Life as Recorded in her own Words and by her Friends, Pittsburgh, PA, University of Pittsburg Press.

Pilch T., Lepalczyk I. (Eds.) (1995) Pedagogika społeczna, Warszawa, Wydawnictwo Żak.

Radlińska H. (1927) Kształcenie Pracowników Społecznych, Warszawa, Skarb Pracy Oświatowo-Kulturalnej, odb. z: „Praca i Opieka Społeczna” 1927, r. VII, z. 1.

Radlińska H. (1961) Egzamin z pedagogiki społecznej. Przegląd treści wykładów w: Pisma pedagogiczne, t. 1: Pedagogika społeczna, wstęp R. Wroczyński i A. Kamiński, opracowanie tekstu i komentarze W. Wyrobkowa-Delawska, Wrocław–Warszawa, Ossolineum.

Radlińska H. (2018) Self Biography, „Pedagogika Społeczna”, nr 2(68), s. 61–67.

Romano M. A. (2002) Lost Sociologists Rediscovered, Lewiston, Edwin Mellen Press.

Salomon A. (1937) Education for Social Work. A Sociological Interpretation based on an International Survey, Zurich, Verlag für Recht und Gesellschaft.

Špiláčková M. (2014) Soziale Arbeit im Sozialismus: Ein Beispiel aus der Tschechoslowakei (1968–1989), Wiesbaden, Springer VS, https://doi.org/10.1007/978-3-658-04722-1 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-658-04722-1

Stelmaszuk Z. W. (1994) Helena Radlinska and the School of Adult Education and Social Work at the Free University of Poland In: Cultural and Intercultural Experiences in European Adult Education, Marriott S., Hake B. J. (Eds), Leeds Studies in Continuing Education, Leeds University, pp. 224–246.

Suin de Boutemard B. (1990) Reflections on the Creation of a Science of Social Work, “International Social Work”, no. 33(3), pp. 255–267, https://doi.org/10.1177/002087289003300308 DOI: https://doi.org/10.1177/002087289003300308

Theiss W. (1996) What is Social Pedagogics? The Polish Perspective [unpublished].

Tůma L. (1919) Česko-americký kurs sociální péče, „Sociální revue” Věstník ministerstva sociální péče, no. I(3–4), pp. 41–42.

Young Women’s Christian Association (YWCA) (1933) Sociální pracovnice, „Organizace sociálních pracovnic”, no. II(5), pp. 28–29.

Zprávy (1921) Sociální revue, „Věstník ministerstva sociální péče”, no. II(2), pp. 179–183.