Practice of Self-Dehumanization

Krzysztof Maliszewski

doi:10.18778/2450-4491.22.02

Auteurs

Krzysztof Maliszewski University of Silesia in Katowice https://orcid.org/0000-0001-9044-8156

DOI :

https://doi.org/10.18778/2450-4491.22.02

Mots-clés :

dehumanization, self-imposed dehumanisation, revolt of the masses, cynicism, ingratitude, mental certainty, resentment

Résumé

This article examines a context that is critical for understanding contemporary transformations in socio-cultural reality, with a particular focus on broadly understood educational practice. Specifically, it addresses dehumanization, and more precisely, the variant which may be called self-dehumanization. The analysis proceeds in two stages. First, the phenomenon of self-imposed dehumanisation is conceptualized using selected themes from the humanist tradition of mass society analysis (Znaniecki, Ortega y Gasset, Oakeshott, Sloterdijk). Second, the article poses a series of questions regarding the relationship between contemporary education and the core elements of self-dehumanization: the culture of cynicism, the ontology of ingratitude, intellectual-ethical inertia, and resentment. The discussion seeks to invite further examination of education as a potential environment for dehumanization and, above all, the tendency among educational actors toward self-degradation, a topic that remains underexplored in pedagogical theory and is often overlooked in educational practice.

Biographie de l'auteur

Krzysztof Maliszewski, University of Silesia in Katowice

Krzysztof Maliszewski – Professor, works at the Institute of Pedagogy (University of Silesia in Katowice). Author of the books: Teoria wychowania moralnego w pedagogice kultury II Rzeczypospolitej (Katowice 2004), Ciemne iskry. Problem aktualizacji pedagogiki kultury (Toruń 2013), Pedagogika na pograniczu światów. Eseje z cyklu „Medium Mundi” (Katowice 2015), Istota, sens i uwarunkowania (wy)kształcenia (co-authors: D. Stępkowski, B. Śliwerski, Kraków 2019), Bez-silna edukacja. O kształceniu kruchego (Katowice 2021), Wyobraźnia pedagogiczna w Babel. Wprowadzenie do filozofii edukacji (2025). Editor of the book: Pedagogika kultury – wehikuł przebudzeń. O edukacji nie-obojętnej (Katowice 2021). His research interests focus on the issues of cultural pedagogy, philosophical pedagogy, the history of pedagogical thought and the hermeneutical foundations of the humanities.

Références

Arendt H. (1963) Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil, New York, Viking Press.

Bauman Z. (1996) Etyka ponowoczesna, trans. J. Bauman, J. Tokarska-Bakir, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bauman Z. (2009) Nowoczesność i Zagłada, trans. T. Kunz, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Bauman Z. (2016) Obcy u naszych drzwi, trans. W. Mincer, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Foucault M. (2010) The Government of Self and Others: Lectures at the Collège de France, 1982–1983, trans. G. Burchell, London – New York, Palgrave Macmillan, https://doi.org/10.1057/9780230274730

Han B. Ch. (2017) In the Swarm: Digital Prospects, trans. Erik Butler, Cambridge, MA – London, MIT Press.

Kant I. (1996) [1784] An Answer to the Question: What is Enlightenment? in: (1996) What is Enlightenment?: Eighteenth-Century Answers and Twentieth-Century Questions. Philosophical Traditions, vol. 7, J. Schmidt (ed.), Berkeley, University of California Press, pp. 58–64, https://doi.org/10.1525/9780520916890-005

Kołakowski L. (2000) Etyka bez kodeksu in: L. Kołakowski Kultura i fetysze. Eseje, Warszawa, Wiedza Powszechna PWN, pp. 137–173.

Kołakowski L. (2002) Pochwała niekonsekwencji. Pisma rozproszone sprzed roku 1968, vol. 2, Londyn, Wydawnictwo Puls.

Kwaśnica R. (2014) Dyskurs edukacyjny po inwazji rozumu instrumentalnego. O potrzebie refleksyjności, Wrocław, Dolnośląska Szkoła Wyższa.

Leys S. (2013) The Hall of Uselessness: Collected Essays, New York, New York Review of Books.

Liiceanu G. (2018) O granicy, trans. A. Zawadzki, Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.

Oakeshott M. (1961) The Masses in Representative Democracy in: Freedom and Serfdom: An Anthology of Western Thought, A. Hunold (ed.), Dordrecht, D. Reidel Publishing Company, https://doi.org/10.1007/978-94-010-3665-8_9

Ortega y Gasset J. (1985) The Revolt of the Masses, trans. A. Kerrigan. University of Notre Dame Press.

Rorty R. (1998) Achieving Our Country: Leftist Thought in Twentieth-Century America, Cambridge, MA, Harvard University Press.

Sloterdijk P. (1987) Critique of Cynical Reason, trans. Michael Eldred, Minneapolis, University of Minnesota Press.

Sloterdijk P. (2012) Pogarda mas. Szkic o walkach kulturowych we współczesnym społeczeństwie, trans. B. Baran, Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.

Sławek T. (2020) Śladem zwierząt. O dochodzeniu do siebie, Gdańsk, Fundacja Terytoria Książki.

Taylor Ch. (1992) The Ethics of Authenticity, Cambridge, MA, Harvard University Press, https://doi.org/10.4159/9780674237117

Tischner J. (1992) Świat ludzkiej nadziei. Wybór szkiców filozoficznych 1966–1975, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Whitehead A. N. (1967) The Aims of Education. And Other Essays, New York – London, The Free Press.

Witkowski L. (2009) Wyzwania autorytetu w praktyce społecznej i kulturze symbolicznej (przechadzki krytyczne w poszukiwaniu dyskursu dla teorii), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2011) Historie autorytetu wobec kultury i edukacji, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Znaniecki F. (1991) Upadek cywilizacji zachodniej in: „Humanizm i poznanie” i inne pisma filozoficzne, F. Znaniecki, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 929–1108.