Główne założenia koncepcji edukacji Gerta Biesty a kwestia zaufania

Marta Krasuska-Betiuk

doi:10.18778/2450-4491.22.06

Authors

Marta Krasuska-Betiuk Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie https://orcid.org/0000-0002-8743-1481

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.22.06

Keywords:

education and risk, learning and teaching, trust

Abstract

The article attempts to examine Gert Biesta’s key concepts of the fundamental tasks of general education and the role of educational actors, considering them in the context of trust and distrust. Biesta’s key concepts – education as risk and learning and teaching world-centred education, defined as the contemporary orientation of education towards the world – continue to inspire researchers from a variety of cultural backgrounds. This text summarises these concepts in order to propose the hypothesis that the Dutch scholar’s educational approach necessitates an attitude of trust towards the world and other people. The text identifies attempts to trace the issue of trust/distrust in Biesta’s thinking, seeking analogies and references to other texts – mainly those of the philosopher Karol Tarnowski and the social psychologist Ivana Marková.

Author Biography

Marta Krasuska-Betiuk, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie

Marta Krasuska-Betiuk – PhD in Humanities (Pedagogy) and Assistant Professor at the Institute for Human Development and Education at the Maria Grzegorzewska Academy of Special Education in Warsaw. Member of the Elementary Education Team at the Centre for Pedagogical Research of the Polish Academy of Sciences (KNP PAN) and the School Lab research team. Her research interests include mother tongue teaching, literary culture among children and young people, school pedagogy, and social representations of trust in education and the early professionalisation of teachers. Author of 40 articles and book chapters on educational issues. Co-author of the books: W odpowiedzi na Listy Marii Grzegorzewskiej. Portrety nauczycieli w studenckich narracjach (2022); Społeczne konstruowanie roli ucznia w edukacji wczesnoszkolnej. Dyskursy, oczekiwania, praktyki (2021), Kreatywność jako wymiar profesjonalizacji przyszłych nauczycieli wczesnej edukacji (2017).

References

Biesta G. J. J. (2006) Beyond Learning: Democratic Education for a Human Future, London – New York, Paradigm Publishers.

Biesta G. J. J. (2012) No Education Without Hesitation: Exploring the Limits of Educational Relations. Keynote Address to the Society for the Philosophy of Education, „Philosophy of Education”, nr 62, s. 1–13, https://doi.org/10.47925/2012.001

Biesta G. J. J. (2013) The Beautiful Risk of Education, London–New York, Paradigm Publishers Boulder.

Biesta G. J. J. (2017) The Rediscovery of Teaching, New York, Routledge, Taylor Francis Group, https://doi.org/10.4324/9781315617497

Biesta G. (2022) World-Centred Education. A View for the Present, Routledge, London – New York, https://doi.org/10.4324/9781003098331

Bobiński W. (2019) Obserwacja – refleksja – działanie. O pożytkach z modelowania w kształceniu nauczycieli w: Kształcenie nauczycieli: Wyzwanie i zaangażowanie, W. Bobiński, J. Sujecka-Zając (red.), Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, s. 67–85.

Bobiński W. (2023) Uczyć po ludzku: Literatura w świetle ekologii edukacji, Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.

Bormann I., Niedlich S., Würbel I. (2022) Trust in Educational Settings: Insights and Emerging Research Questions, „European Education”, nr 53(3–4), s. 246–259, https://doi.org/10.1080/10564934.2022.2080565

Eliasz A., Skarżyńska K. (red.) (2023) Nieufność: źródła i konsekwencje, Warszawa, Instytut Problemów Współczesnej Cywilizacji im. Marka Dietricha.

Górzyńska-Herbich K. (2024) Gerta Biesty światocentryczna koncepcja edukacji a czytanie literatury w szkole podstawowej w epoce antropocenu, „Paidia i Literatura”, nr 6, s. 1–13, https://doi.org/10.31261/PiL.2024.06.10

McKinnon A. (1993) Kierkegaard and “The Leap of Faith”, „Kierkegaardiana”, nr 16, s. 107–125, https://doi.org/10.7146/kga.v16i0.31284

Maliszewski K. (2021) Bez-silna edukacja: O kształceniu kruchego, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, https://doi.org/10.31261/PN.4057

Maliszewski K. (2025) Wyobraźnia pedagogiczna w Babel: wprowadzenie do filozofii edukacji, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Marková I. (2016) The Dialogical Mind: Common Sense and Ethics, Cambridge, Cambridge University Press, https://doi.org/10.1017/CBO9780511753602

Sołtys E. (2021) Gesty rąk w Biblii, „Teologia i Człowiek”, nr 53(1), s. 95–114, https://doi.org/10.12775/TiCz.2021.005

Starego K. (2017) Ryzyko nieoczekiwanego. W stronę pedagogiki wydarzenia w: Ryzyko jako warunek rozwoju. Transformatywne aspekty edukacji, K. Węc, A. Wierciński (red.), Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 107–134.

Sztompka P. (2007) Zaufanie: Fundament społeczeństwa, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

Sztompka P. (2023) Wiarygodność: Sekret dobrych relacji, Kraków, Wydawnictwo Znak Horyzont.

Tarnowski K. (2017) Pragnienie metafizyczne, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

Zamojski P. (2021) Immanentna ontologia nauczania – zarys projektu, „Filozofia Edukacji”, nr 3(1), s. 27–43.

Bosio E. (2025) Gert Biesta. Global Citizenship Education Interview, https://www.youtube.com/watch?v=XaFXOHnqVag (dostęp: 10.03.2026).

Edelman Trust Institute (2026) Edelman Trust Barometer: Trust Amid Insularity, https://www.edelman.com/trust/2026/trust-barometer (dostęp: 1.06.2026).

Edelman R. (2026) Insularity – The Next Crisis of Trust, https://www.edelman.com/newsroom/richard-edelmans-6am-blog/insularity-next-crisis-trust (dostęp: 1.06.2026).