Konstruowanie „swoich” i „obcych” w rosyjskim dyskursie homofobicznym
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.30.05Słowa kluczowe:
dyskurs homofobiczny, krytyczna analiza dyskursu, nowy faszyzm, RosjaAbstrakt
Niniejszy tekst koncentruje się na zbadaniu, w jaki sposób zjawisko homofobii jest wykorzystywane w Rosji jako narzędzie polityczne. Artykuł powstał na podstawie przeprowadzonej wcześniej jakościowej, krytycznie zorientowanej analizy dyskursu, wykorzystującej wybrane kategorie HAD (traktowane jako kategorie uwrażliwiające). Jest on formą skondensowanego podsumowania wyników tej analizy. Omówienie wyników badania zostało dokładnie opisane na podstawie trzech wybranych materiałów badawczych. Wypowiedzi analizowane w ramach badania pochodzą z różnych momentów rozwoju rosyjskiej polityki homofobicznej. Na zakończenie Autorka proponuje, aby rosyjską homofobię badać nie jako osobne zjawisko społeczne charakterystyczne dla regionu, ale jako jeden z elementów złożonego, globalnego zjawiska – opisanego przez Jacka Kochanowskiego jako fala nowego faszyzmu.
Pobrania
Bibliografia
Datta, N. (2018). TIP OF THE ICEBERG Funding Religious Extremists Against Human Rights. [Źródło: European Powerlifting Federation] https://www.epfweb.org/sites/default/files/202204/EPF_EN_TOTI_30AUG%20DEF_v2%20kopia.pdf [dostęp: 01.04.2026].
De Kerf, J. (2017). Anti-Gay Propaganda Laws: Time for the European Court of Human Rights to Overcome Her Fear of Commitment, DiGeSt. Journal of Diversity and Gender Studies, 4(1), ss. 35–48. doi: 10.11116/digest.4.1.2.
Desperak, I. (2019). Nowa żelazna kurtyna czy nowe średniowiecze? Ruchy antyaborcyjne, anty gender anty-LGBT+ w Polsce i innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, Władza Sądzenia nr 17, ss. 21–35.
Edenborg, E. (2023). Anti-gender politics as discourse coalitions: Russia’s domestic and international promotion of “traditional values”, Problems of Post-communism, 70(2), 175–184.
Healey, D. (2017). Russian homophobia from Stalin to Sochi. London: Bloomsbury Academy.
Human Rights Watch, (2014). Russia: Sochi Games Highlight Homophobic Violence. Pobrane z: https://www.hrw.org/news/2014/02/03/russia-sochi-games-highlight-homophobic-violence [dostęp: 15.01.25].
Kochanowski, J. (2022). Homofobia z perspektywy queer. W: Równouprawnienie. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 555–571.
Kochanowski, J. (2025). Brunatna fala. Socjologia nowego faszyzmu w Polsce. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.
Mierzyńska, A. (2023). Gdzie naprawdę mogą być rosyjskie wpływy w Polsce? Wskazujemy 10 obszarów! [Lista OKO.press, cz. I] [Źródło: OKO.press]. https://oko.press/rosyjskie-wplywy-w-polsce-10-obszarow-lex-tusk [dostęp: 29.03.2026].
Riabov, O.; Riabova, T. (2014) The Remasculinization of Russia? Gender, Nationalism, and the Legitimation of Power Under Vladimir Putin, Problems of Post-Communism, 61(2), ss. 23–35. doi: 10.2753/PPC1075–8216610202.
Shekhovtsov, A. (2017). Russia and the Western far right: Tango Noir. London-New York: Routledge.
Sleptcov, N. (2018). Political homophobia as a state strategy in Russia, Journal of Global Initiatives: Policy, Pedagogy, Perspective, 12(1), s. 9.
Suchanow, K. (2018). Religijni radykałowie ćwiczą w Polsce [Źródło: POLITYKA]. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1756232,1,religijni-radykalowie-cwicza-w-polsce.read [dostęp: 29.03.2026].
Suchanow, K. (2019). Konfederacja jak koń trojański. Antyaborcyjny nacjonalizm chce zniszczyć UE [Źródło: OKO.press]. https://oko.press/konfederacja-jak-kon-trojanski-antyaborcyjny-nacjonalizm-chce-zniszczyc-ue [dostęp: 29.03.2026].
Suchanow, K. (2024). Antyaborcyjna międzynarodówka pod kuratelą Kremla. Ujawniamy e-maile grupy, w której działa Ordo Iuris [Źródło: Onet.pl]. https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/antyaborcyjna-miedzynarodowka-ujawniamy-e-maile-grupy-w-ktorej-dziala-ordo-iuris/0f1j2ln [dostęp: 29.03.2026].
Wodak, R. (2008). Dyskurs Populistyczny: Retoryka Wykluczenia a Gatunki Języka Pisanego. W: Duszak, A., Fairclough, N. (red.), Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków: Universitas.
Patriarcha Cyryl nazwał uznanie małżeństw osób tej samej płci zwiastunem końca świata (21.07.2013) – Forbes Russia: https://www.forbes.ru/news/242452-patriarh-kirill-nazval-priznanie-odnopolyh-brakov-predvestiem-kontsa-sveta [dostęp 10.02.2025].
Spotkanie Putina z wolontariuszami Igrzysk Olimpijskich (17.01.2014) – Oficjalna strona internetowa prezydenta Rosji: http://kremlin.ru/events/president/news/20076 [dostęp 10.02.2025].
Duma Państwowa zaapelowała do Sbierbanku o zaprzestanie wydawania kart z tęczowym jednorożcem (11.07.2024) – PosrNews: https://postnews.ru/n/29490 [dostęp: 08.08.2025].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
