Astrologia jako praktyka samorozwoju jednostki oraz społeczna rama dla wspólnoty poszukujących

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-1690.29.03

Słowa kluczowe:

astrologia, duchowość, New Age, samorozwój, wspólnota poszukujących, Polskie Towarzystwo Astrologiczne

Abstrakt

Astrologia wyłania się dziś jako interesujące pole obserwacji przemian wiedzy, duchowości i tożsamości w późnej nowoczesności, często opatrywanych wspólną nazwą New Age. Jej społeczna żywotność, mimo utraty – po wiekach intelektualnej świetności – naukowego prestiżu, wskazuje, że potrzeba symbolicznego porządku i narracji sensu nie została wyparta przez racjonalność. Astrologia funkcjonuje jako praktyka refleksyjna, w której jednostki konstruują biografie, a wspólnoty poszukujących tworzą alternatywne ramy epistemiczne. Z perspektywy socjologicznej stanowi ona laboratorium dla badań nad samopraktykowaniem wiedzy, nadawaniem znaczenia w warunkach niepewności oraz procesami komunitaryzacji duchowości. Pokazuje, że współczesne formy „alternatywnej racjonalności” mogą być rozumiane nie jako opór wobec nauki, lecz jako próba jej kulturowego uzupełnienia. Empiryczny wymiar badania ilustruje te procesy na przykładzie Polskiego Towarzystwa Astrologicznego, podkreślając trwającą instytucjonalizację i kulturową legitymizację astrologii w Polsce.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Agnieszka Dziedziczak-Foltyn - Uniwersytet Łódzki

    Agnieszka Dziedziczak-Foltyn – dr hab., prof. UŁ. Pracuje w Katedrze Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej w Instytucie Socjologii na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Od ponad ćwierć wieku naukowo zajmuje się problematyką szkolnictwa wyższego i nauki. Od ponad dekady zajmuje się praktycznie i naukowo tutoringiem akademickim jako formą edukacji/dydaktyki spersonalizowanej. Jej obecne zainteresowania naukowe ewoluują w stronę badań nad uniwersytetami z perspektywy trzeciej misji uniwersytetu i społecznej odpowiedzialności uczelni w czasach polikryzysu. Od ponad 35 lat interesuje się astrologią i zamierza opisywać ją z perspektywy socjologicznej wracając tym samym do swoich zainteresowań z pracy magisterskiej pt. „New Age we współczesnym świecie jako obszar refleksji socjologicznej” (1997).

Bibliografia

Allum, N. (2011). What makes some people think astrology is scientific? Science communication, 33(3), 341–366, https://doi.org/10.1177/1075547010389819. DOI: https://doi.org/10.1177/1075547010389819

Bauer, M., & Durant, J. (1997). Belief in astrology: a social-psychological analysis, Culture and Cosmos: A Journal of the History of Astrology and Cultural astronomy, 1(1), 55–71. DOI: https://doi.org/10.46472/CC.0101.0211

Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258). New York, NY: Greenwood Press.

Buck, S. (2018). Hiding in plain sight: Jung, astrology, and the psychology of the unconscious, Journal of Analytical Psychology, 63(2), 207–227. https://doi.org/10.1111/1468-5922.12394 DOI: https://doi.org/10.1111/1468-5922.12394

Campion, N. (2009). A history of Western astrology. Vol. II: The medieval and modern worlds. London–New York: Continuum. (pp. 322–330).

Campion, N. (2016). Astrology and Popular Religion in the Modern West: Prophecy, Cosmology and the New Age Movement. London–New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315568188

Clements, P. (2022). Astrology, modernity and the project of self-identity, Culture and Religion, 23(4), 389–408.

Curry, P. (2010). Astrology as Symbolic Language, Culture and Cosmos, t. 14, nr 1–2, s. 7–24.

Feher, S. (1992). Who looks to the stars? Astrology and its constituency, Journal for the Scientific Study of Religion, 31(1), 88–93. DOI: https://doi.org/10.2307/1386834

Forer, B. R. (1949). The Fallacy of Personal Validation: A Classroom Demonstration of Gullibility, Journal of Abnormal and Social Psychology, t. 44, nr 1, s. 118–123. DOI: https://doi.org/10.1037/h0059240

Giddens, A. (1991). Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Stanford: Stanford University Press.

Gieryn, T. F. (1999). Cultural boundaries of science: Credibility on the line. Chicago: University of Chicago Press. (pp. 199–205). DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226824420.001.0001

Goshu, B. S., & Ridwan, M. (2024). The Enduring Influence of Celestial Bodies in Modern Astrological Practices, Konfrontasi: Jurnal Kultural, Ekonomi dan Perubahan Sosial, 11(2), 106–122.

Haas, P. M. (1992). Introduction: Epistemic communities and international policy coordination. International Organization, 46(1), 1–35. DOI: https://doi.org/10.1017/S0020818300001442

Heelas, P. (1996). The New Age Movement: Religion, Culture and Society in the Age of Postmodernity. Oxford: Blackwell.

Heelas, P., & Woodhead, L. (2005). The spiritual revolution: Why religion is giving way to spirituality. Oxford – Malden, MA: Blackwell Publishing.

Jung, C.G (1952/1997). Synchronicity: An Acausal Connecting Principle. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Kreiner, J. (1980). Współczesne spojrzenie na astrologię. Wrocław: Polska Akademia Nauk.

Krippendorff, K. (2018). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781071878781

Lillqvist, O., & Lindeman, M. (1998). Belief in astrology as a strategy for self-verification and coping with negative life-events, European Psychologist, 3(3), 202–208. DOI: https://doi.org/10.1027/1016-9040.3.3.202

Noy, S., Siefke, A., Corcoran, K. E., & Scheitle, C. P. (2025). Contemporary Views and Uses of Astrology in the United States: A Descriptive, Mixed-Methods Analysis, Social Currents, 12(5), 456–471, https://doi.org/10.1177/23294965251360016 DOI: https://doi.org/10.1177/23294965251360016

Pfeffer, M. (2023). Reassessing the marginalization of astrology in the early modern world, The Historical Journal, 66(5), 1152–1176. DOI: https://doi.org/10.1017/S0018246X23000328

Piotrowski, P. (2002). Jung i astrologia. Białystok: Studio Astropsychologii.

Płonka-Syroka, B. (2001). Dwa dyskursy - jedna doktryna : rozważania na marginesie sprawozdania z konferencji pt. „Fenomen Junga”, Warszawa 23–24 lutego 2001 r., Medycyna Nowożytna: studia nad historią medycyny, 2001 / Tom 8 / Numer 1, s. 239 - 258

Possamaï, A. (2000). A profile of New Agers: Social and spiritual aspects, Journal of Sociology, 36(3), 364–377. https://doi.org/10.1177/144078330003600306 DOI: https://doi.org/10.1177/144078330003600306

Prinke, R. T., & Weres, L. (1982). Mandala życia. Astrologia–mity i rzeczywistość. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza.

Rodzeń, J. (2014). Astrologia i naturphilosophie – casus Johanna Wilhelma Andreasa Pfaffa (1774–1835), Roczniki Filozoficzne, 62(4), 63–84.

Rossi, S., Le Grice, K. (red.) (2017). Jung on Astrology. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Rutkin H. (2006). Why Isaac Newton Rejected Astrology: A Preliminary Reconstruction or “Newton’s Comets and the Transformation of Astrology”: 20 Years Later, in: Cronos Cuadernos Valencianos de Historia de la Medicina y de la Ciencia, Serie D: Revista Sumario del Volumen 9, (2006) (pp. 85–98).

Schreier, M. (2012). Qualitative Content Analysis in Practice. London: SAGE Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781529682571

Snow, C. P. (1999). The two cultures. Cambridge: Cambridge University Press.

Stelter, R. (2009). Coaching as a reflective space in a society of growing diversity-towards a narrative, postmodern paradigm, International Coaching Psychology Review, 4(2), 207–217. DOI: https://doi.org/10.53841/bpsicpr.2009.4.2.209

Tester, S. J. (1987). A history of Western astrology. Woodbridge: Boydell Press.

Warburg, M. (2001). Seeking the seekers in the sociology of religion, Social Compass, 48(1), 91–101. https://doi.org/10.1177/003776801048001008 DOI: https://doi.org/10.1177/003776801048001008

Włodarczyk, J. (2012). Astrologia: historia, mity, tajemnice. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Okladka

Pobrania

Opublikowane

2025-12-12

Numer

Nr 29 (2025): W poszukiwaniu sensu i tożsamości: rozwój duchowy, terapia i samorozwój w perspektywie indywidualnej i społecznej

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Dziedziczak-Foltyn, Agnieszka. 2025. “Astrologia Jako Praktyka Samorozwoju Jednostki Oraz społeczna Rama Dla wspólnoty poszukujących”. Władza Sądzenia, no. 29 (December): 43-57. https://doi.org/10.18778/2300-1690.29.03.