Ocena funkcjonowania wybranych elementów systemu transportowego gminy Dobra (Szczecińska)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-3180.36.08Słowa kluczowe:
system transportowy, dostępność transportowa, sieć drogowa, transport publiczny, Dobra (Szczecińska)Abstrakt
Przedmiotem pracy jest ocena systemu transportowego gminy Dobra (Szczecińska), zlokalizowanej w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie Szczecina i Niemiec, ze szczególnym uwzględnieniem jej suburbialnego i przygranicznego położenia. W tym celu, wykorzystując techniki wizualizacji kartograficznej, dane z rozkładów jazdy oraz cyfrowe metody planowania podróży, dokonano szczegółowej charakterystyki infrastruktury drogowej oraz funkcjonowania transportu publicznego na terenie gminy. Badania przeprowadzono na poziomie obrębów ewidencyjnych. Sporządzono analizy m.in. gęstości sieci drogowej i dostępności ośrodków centralnych, uwzględniając lokalny kontekst geograficzny. Końcowa część pracy przedstawia najważniejsze wnioski oraz rekomendacje, które mogłyby usprawnić działanie systemu transportowego w granicach badanej jednostki podziału administracyjnego, przy wzięciu pod uwagę przede wszystkim funkcjonalnych związków gminy ze Szczecinem oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych.
Pobrania
Bibliografia
Bański J., 2014, Współczesne typologie obszarów wiejskich w Polsce – przegląd podejść metodologicznych, „Przegląd Geograficzny”, 86 (4): 441–470. https://doi.org/10.7163/PrzG.2014.4.1
Beim M., Błażeczek A., Dąbrowska A., Dębiak P., Olczyk A., 2019, Badania dostępności publicznego transportu zbiorowego w podregionie pilskim, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 22(4): 95–118. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.19.021.11542
Bocheński T., 2016, Przemiany towarowego transportu kolejowego w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin. https://doi.org/10.18276/978-83-7972-184-9
Borowska-Stefańska M., Wiśniewski S., 2019, Mobilność codzienna osób starszych w Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. https://doi.org/10.18778/8142-352-6
Chmiel B., Żukowska S., Połom M., 2024, Development of public transport in rural areas in Poland: the example of the Slupsk district, „Transport Problems”, 19(1): 185–198.
Ciechański A., 2020, Bariery w przemieszczaniu się osób dorosłych na obszarach wykluczonych transportowo – przykład rejonu Komańczy, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 23(5): 34–52. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.20.030.13247
Ciechański A., 2021, Zbigniew Taylor – wybitny polski geograf transportu – portret w 75-lecie urodzin, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 24(2): 7–17. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.21.008.14951
Ciechański A., 2023, Regres sieci transportu publicznego w powiatach Beskidu Niskiego i Bieszczad a wykluczenie transportowe młodzieży uczącej się, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Fiedeń Ł., 2018, Dostępność transportu publicznego w gminie Brzozów, „Współczesne problemy i kierunki badawcze w geografii”, 6: 11–40.
Fiedeń Ł., 2025, Strategie mobilności i zachowania społeczne mieszkańców pozametropolitalnych obszarów wiejskich o słabej dostępności transportu publicznego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Figlus T., 2019, Przemiany struktur przestrzennych osadnictwa wiejskiego, [w:] M. Halamska, M. Stanny, J. Wilkin (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 2, Scholar, Warszawa: 709–740.
Gadziński J., 2012, Dostępność transportu publicznego w aglomeracji poznańskiej, [w:] P. Rosik, R. Wiśniewski (red.), Dostępność i mobilność w przestrzeni, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa: 177–186.
Górny J., 2013, Kolejowe regionalne przewozy pasażerskie w Polsce w świetle polityki transportowej Unii Europejskiej, „Studia i Prace z Geografii i Geologii”, 32, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Guzik R., 2003, Przestrzenna dostępność szkolnictwa ponadpodstawowego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Gwosdz K., Biernacki W., Działek J., Kocaj A., Panecka-Niepsuj M., Wiedermann K., 2016, Dostępność, relacje i powiązania przestrzenne w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Olsztyna, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2020, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie pomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021a, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie zachodniopomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021b, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie warmińsko-mazurskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021c, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie kujawsko-pomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021d, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie łódzkim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2022, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie małopolskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Kelman D., 2025, Są decyzje ZRID dla zachodniej obwodnicy Szczecina, Rynek Infrastruktury, 14 marca, https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/sa-decyzje-zrid-dla-zachodniej-obwodnicy-szczecina-94618.html (dostęp: 7.07.2025).
Komornicki T., Śleszyński P., Rosik P., Pomianowski W., 2009, Dostępność przestrzenna jako przesłanka kształtowania polskiej polityki transportowej, „Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk”, 241.
Król M., Taczanowski J., 2016, Regionalne przewozy kolejowe w Polsce, Czechach i na Słowacji, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
Lijewski T., 1977, Geografia transportu Polski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Nowy przebieg DK 10 – podpisano umowę na projekt obwodnicy Mierzyna, 2022, Infoludek, 12 sierpnia, https://infoludek.pl/inwestycje/nowy-przebieg-dk-10-podpisano-umowe-na-projekt-obwodnicy-mierzyna/ (dostęp: 7.07.2025).
Parol A.R., 2021, Dostępność transportowa wybranych ośrodków miejskich Pomorza Środkowego z uwzględnieniem zjawiska wykluczenia komunikacyjnego, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 24(3): 19–35. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.21.016.15043
Parol A.R., 2022, Ocena funkcjonowania systemu transportowego gminy Smołdzino, „Słupskie Prace Geograficzne”, 19: 103–131.
Parol A.R., 2024, Organizacja transportu zbiorowego w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Słupska – stan obecny i perspektywy, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Potrykowski M., Taylor Z., 1982, Geografia transportu: zarys problemów, modeli i metod badawczych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Przeniosło G., Taczanowski J., 2017, Ocena systemu transportowego gminy suburbialnej na przykładzie Konopisk (powiat częstochowski), „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 20(3): 31–43.
Raport o stanie gminy Dobra za rok 2022, 26 maja 2023, Urząd Gminy Dobra, https://bip.dobraszczecinska.pl/artykul/raport-o-stanie-gminy-dobra-za-rok-2022 (dostęp: 7.07.2025).
Rosik P., Pomianowski W., Goliszek S., Stępniak M., Kowalczyk K., Guzik R., Kołoś A., Komornicki T., 2017, Multimodalna dostępność gmin transportem publicznym w Polsce, „Prace Geograficzne”, 258, Instytut Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Rosik P., Pomianowski W., Kołoś A., Guzik R., Goliszek S., Stępniak M., Komornicki T., 2018, Dostępność gmin transportem autobusowym, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 21(1): 54–64. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.18.005.9185
Rosner A., Stanny M., 2017, Socio-economic development of rural areas in Poland, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Rydz E., 2008, Przemiany przestrzeni wiejskiej na Pomorzu Środkowym, [w:] Lokalna Agenda 21 dla Pomorza Środkowego. Pomorze Środkowe – społeczeństwo, wieś, gospodarka. Wybrane problemy, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział w Koszalinie, Koszalin.
Solon J., Borzyszkowski J., Bidłasik M., Richling A., Badora K., Balon J., Brzezińska-Wójcik T., Chabudziński Ł., Dobrowolski R., Grzegorczyk I., Jodłowski M., Kistowski M., Kot R., Krąż P., Lechnio J., Macias A., Majchrowska A., Malinowska E., Migoń P., Myga-Piątek U., Nita J., Papińska E., Rodzik J., Strzyż M., Terpiłowski S., Ziaja W., 2018, Physico-geographical mesoregions of Poland: verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data, „Geographia Polonica”, 91(2): 143–170.
Sydorów M., 2022, Poziom dostępności transportowej w małych miejscowościach w Polsce na przykładzie powiatu bydgoskiego. Płynące zagrożenia, możliwe rozwiązania, „Progress”, 11: 175–188. https://doi.org/10.26881/prog.2022.11.14
Śleszyński P., Komornicki T., 2016, Klasyfikacja funkcjonalna gmin Polski na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego, „Przegląd Geograficzny”, 88(4): 469–488. https://doi.org/10.7163/PrzG.2016.4.3
Taylor Z., Ciechański A., 2017, Deregulacja i przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw transportu lądowego w Polsce na tle polityki spójności UE, „Prace Geograficzne”, 257, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Wendt J., 2000, Dostępność komunikacyjna ośrodków władzy wojewódzkiej, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 6: 183–203.
Więcław-Michniewska J., 2006, Krakowskie suburbia i ich społeczność, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Żukowska S., Chmiel B., Połom M., 2023, The smart village concept and transport exclusion of rural areas – a case study of a village in Northern Poland, „Land”, 12(1). https://doi.org/10.3390/land12010260
https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start (dostęp: 7.07.2025).
https://gis-support.pl/baza-wiedzy-2/dane-do-pobrania/granice-administracyjne/ (dostęp: 7.07.2025).
https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=mapa#11/ (dostęp: 10.07.2025).
https://www.zditm.szczecin.pl/pl (dostęp: 7.07.2025).
https://vvg-bus.de/ (dostęp: 7.07.2025).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
