Rozpad świata i podmiotu – czyli o pewnej (po-)nowoczesnej opowieści

Autor

  • Łukasz Musielak Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Filozofii image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6107.21.08

Abstrakt

The aim of this article is attempt to reconstruct the model of Western Culture, which appears on field of contemporary philosophy of culture. This view basis on the division of the culture into 3 periods: pre-modernity, modernity and post-modernity. Modernity is initiated with intensive increase of rationalization, disenchantment of the world, as well as with faith in reason and improvement. Post-modernity stems from disappointment of reason and fear of consequences of technical progress. Reason and Progress are treated as substitute for traditional myth and religions. Pre-modernity are background for those analyses. Nowadays this is the model of interpretation for social and intellectual events observed in Western culture. That model deals with general and permanent crisis of culture. The essence of this crisis is fragmentation of the human world (break-up of fundamentals of philosophical and scientific inquiry as well as everyday morality) and 'myself'.

Bibliografia

[Bauman 1] Z. Bauman, Kultura jako spółdzielnia spożywców, w: J. Sójka (red.), Perspektywy refleksji kulturoznawczej, Poznań 1995.

[Bauman 2] Z. Bauman, Życie na przemiał, przeł. T. Kunz, Kraków 2004.

[Bauman 3] Z. Bauman, Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2000.

[Bauman 4] Z. Bauman, Śmierć i nieśmiertelność. O wielości strategii życia, przeł. N. Leśniewski, Warszawa 1998.

[Bohme] G. Bohme, Antropologia filozoficzna, przeł. P. Domański, Warszawa 1998.

[Capra] F. Capra, Punkt zwrotny, przeł. E. Woydylło, Warszawa 1987.

[Czarnocka] M. Czarnocka, Nowożytne pojęcie podmiotu a jego współczesne erozje, w: A. Motycka (red.), Wiedza a podmiotowość, Warszawa 1998.

[Czerniak] S. Czerniak, Spory wokół „śmierci podmiotu", w: A. Motycka (red.), Wiedza a podmiotowość, Warszawa 1998.

[Eliade] M. Eliade, Aspekty mitu, przeł. P. Mrówczyński, Warszawa 1998.

[Gehlen] A. Gehlen, W kręgu antropologii i psychologii społecznej, przeł. K. Krzemieniowa, Warszawa 2001.

[Adorno Horkheimer] T. Adorno, M. Horkheimer, Dialektyka oświecenia, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 1994.

[Holon] M. Holon, Max Weber i jego dzieło, w: M. Weber, Racjonalność, władza, odczarowanie, Poznań 2004.

[Huizinga] J. Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 1974.

[Jedlicki] J. Jedlicki, Świat zwyrodniały. Lęki i wyroki krytyków nowoczesności, Warszawa 2000. [Kołakowski] L. Kołakowski, Obecność mitu, Warszawa 2003.

[Kotowa] B. Kotowa, Postmodernistyczna demityzacja poznania, w: Z. Drozdowicz (red.), Mity. Historia i struktura mistyfikacji, Poznań 1997.

[Krasnodębski 1] Z. Krasnodębski, Postmodernistyczne rozterki kultury, Warszawa 1996.

[Krasnodębski 2] Z. Krasnodębski, M. Weber, Warszawa 1999.

[Kurowicki] J. Kurowicki, Piękno jako wyraz dystansu. Wykład estetyki z perspektywy filozofii kultury, Warszawa 2000.

[Lepenies] W. Lepenies, Niebezpieczne powinowactwa z wyboru. Eseje na temat historii nauki, przeł. A. Zeidler-Janiszewska, Warszawa 1996.

[Majcherek] J. Majcherek, Źródła relatywizmu w nauce i kulturze XX wieku, Kraków 2004. [Marquard] O. Marquard, Rozstanie z filozofią pierwszych zasad, przeł. K. Krzemieniowa, Warszawa 1994.

[Mikołajewska] B. Mikołajewska, Zjawisko wspólnoty ( wybór tekstów), New Haven 1999.

[Morawski 2] S. Morawski, Niewdzięczne rysowanie mapy ... O postmodernie(izmie) i kryzysie kultury, Toruń 1999.

[Morawski 1] S. Morawski, Andrzej Szahaj, Anna Zeidler-Janiszewska, O filozofowaniu, perypetiach dzisiejszej kultury i rebus publicis, Toruń 1995.

[Ortega y Gasset 1] J. Ortega y Gasset, Wokół Galileusza, prze!. E. Burska, Warszawa 1993. [Ortega y Gasset 2] J. Ortega y Gasset, Trzy obrazy z winem, w: tenże, Dehumanizacja sztuki i inne eseje, prze!. P. Niklewicz, Warszawa 1980.

[Piłat] R. Piłat, Podmiot doświadczenia w fenomenologii i w cognitive science, w: A. Motycka (red.), Wiedza a podmiotowość, Warszawa 1998.

[Renaut] A. Renaut, Era jednostki. Przyczynek do historii podmiotowości, przeł. D. Leszczyński, Wrocław 2001.

[Schiller] F. Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka i inne rozprawy, przeł. I. Krońska, J. Prokopiuk, Warszawa 1972.

[Sheppard] R. Sheppard, Problematyka modernizmu europejskiego, przeł. P. Wawrzyszko, w: R. Nycz (red.), Odkrywanie modernizmu, Kraków 1998.

[Schnädelbach] H. Schnädelbach, Rozum i historia, przeł. K. Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2001.

[Schulz] B. Schulz, Bruno Schulz do St. I. Witkiewicza, w: tenże, Opowiadania. Wybór esejów i listów, Wrocław 1998.

[Siemek 1] M. Siemek, Autodestrukcja mitu nauki, w: tenże, W kręgu filozofów, Warszawa 1984.

[Siemek 2] M. Siemek, Najstarszy historyk .świata, w: tenże, W kręgu filozofów, Warszawa 1984.

[Siemek 3] M. Siemek, Wolność, rozum, intersubiektywność, Warszawa 2002.

[Weber 1] M. Weber, Nauka jako zawód i powołanie, przeł. P. Dybel, w: Z. Krasnodębski, M. Weber, Warszawa 1999.

[Weber 2] M. Weber, Racjonalność, władza, odczarowanie, prze!. M. Holon, Poznań 2004.

[Welsch] W. Welsch, Nasza postmodernistyczna moderna, przeł. R. Kubicki, A. Zeidler-Janiszewska, Warszawa 1998.

[Wielecki] K. Wielecki, Podmiotowość w dobie kryzysu postindustrializmu, Warszawa 2003.

[Zieliński] W. Zieliński, Status etyki w kulturze ponowoczesnej. Analiza propozycji Zygmunta Baumana, Toruń 2001.

Pobrania

Opublikowane

2008-01-01

Jak cytować

Musielak, Łukasz. 2008. “Rozpad świata I Podmiotu – Czyli O Pewnej (po-)nowoczesnej opowieści”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica-Aesthetica-Practica, no. 21 (January): 85-106. https://doi.org/10.18778/0208-6107.21.08.