Heideggerowski zwrot: jedność bycia i nieantropocentryczna filozofia człowieka
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6107.26.06Abstrakt
The article aims to show that one of the most important manifestations of Turn in the philosophy of Martin Heidegger is a change of the ontological status of beings other than human. Transformation of Dasein into Da-sein (which takes place in Heidegger's works written between year 1930 and 1936) is accompanied by the recognition of being of other beings, "things" (concrete individuals, animate and non-animated). While in Being and Time, other entities are considered "lower" than the man, and unlike him, not "are", but only "are-handy" or "mere-live", What is a Thing? (and even already Introduction to the Metaphysics) indicates the unity of being. This does not mean the rejection of the specificity of the human being as Da-sein. Only thanks to human being – not just his own, but also of other beings – is no longer hidden. The specific nature of man according to Heidegger, however, does not entitle him to dominate other beings and treated as a subordinate. Thus I consider late philosophy of Heidegger as non-anthropocentric.
Bibliografia
[BC] Bycie i czas, tłum. B. Baran, Wyd. PWN, Warszawa, 2005.
[BS] Besinnung, Vittorio Klostermann GmbH, Frankfurt am Main 1997.
[CZM] Co zwie się myśleniem?, tłum. J. Mizera, Wyd. PWN, Warszawa 2000.
[DI] Der Deutsche Idealismus (Fichte, Schelling, Hegel) und die philosophische Problemlage der Gegenwart, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main 1997.
[LH] List o humanizmie, tłum. J. Tischner, [w:] Tegoż, Znaki drogi, tłum. różni, Wyd. Aletheia, Warszawa 1999.
[N II] Nietzsche, t. II, tłum. pod red. C. Wodzińskiego, Wyd. PWN, Warszawa1999.
[PDF] Przyczynki do filozofii. Z wydarzania, tłum. B. Baran, J. Mizera, Wyd. Baran i Suszczyński, Kraków 1996.
[PR] Pytanie o rzecz. Przyczynek do Kantowskiej nauki o zasadach transcendentalnych, tłum. J. Mizera, Wyd. KR, Warszawa 2001.
[PT] Pytanie o technikę, tłum. J. Mizera, [w:] Tegoż, Technika i zwrot, tłum. J. Mizera, Kraków 2002.
[RZ] Rzecz, tłum. J. Mizera, [w:] Tegoż, Odczyty i rozprawy, Wyd. Baran i Suszczyński, Kraków 2002.
[W] Wyzwolenie, tłum. J. Mizera, Wyd. Baran i Suszczyński, Kraków 2001.
[ŹDS] Źródło dzieła sztuki, tłum. J. Mizera, [w:] Drogi lasu, tłum. różni, Wyd. Aletheia, Warszawa 1997.
Baran B. 1999, Saga Heideggera, Wyd. PAT, Kraków.
Biemel W. 1980, The Development of Heidegger's Concept of the Thing, “Southwestern Journal of Philosophy” 11 (3), s. 47-66. DOI: https://doi.org/10.5840/swjphil198011338
Boddice R. 2011, The End of Anthropocentrism, [w:] Anthropocentrism. Humans, Animals, Environments, ed. by Boddice Rob, Brill, Leiden-Boston, s. 1-18. DOI: https://doi.org/10.1163/ej.9789004187948.i-348.8
Buczyńska-Garewicz H. 2006, Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do fenomenologii przestrzeni, Kraków.
Davis B. W. 2007, Heidegger and the Will. On the Way to Gelassenheit, Enanston Illinois, Northwestern University Press. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv47w2wg
De Jonge E. 2011, An Alternative to Anthropocentrism: Deep Ecology and the Metaphysical Turn, [w:] Anthropocentrism. Humans, Animals, Environments, ed. by Boddice Rob, Brill, Leiden-Boston, s. 307-319. DOI: https://doi.org/10.1163/ej.9789004187948.i-348.73
Domańska E. 2008, Humanistyka nie-antropocentryczna a studia nad rzeczami, „Kultura Współczesna” 3, s. 8-21.
Dombrowski D.A. 1994, Heidegger’s Anti-Antropocentrism?, “Between the Species”, Winter& Spring 1994, s. 26-38.
Gray G. J. 1975, Heidegger’s Course: From Human Existence to Nature, “Journal of Philosophy”, no. 54, s. 197-207. DOI: https://doi.org/10.2307/2021841
Harman G. 2007, Heidegger Explained. From Phenomenon to Thing, Open Court, Chicago.
Hoły-Łuczaj M. 2012, Bycie, czyli Nic. Przyczynek do lektury Heideggera, Księgarnia Akademicka, Kraków.
Howe L. W. 1993, Heidegger’s Discussion of «The Thing». A Theme for Deep Ecology, “Between The Species”, Spring, s. 93-96. DOI: https://doi.org/10.15368/bts.1993v9n2.9
Kettering E. 1987, Nähe. Das Denken Martin Heideggers, Verlag Günter Neske, Pfullingen.
Kisner W. 2008, The Fourfold Revisited: Heideggerian Ecological Practice and the Ontology of Things, “The Trumpeter”, vol. 24, no. 3, s. 2-41.
Kołoczek Ł. 2006, Dasein i Da-sein w Przyczynkach do filozofii Martina Heideggera, „Kwartalnik Filozoficzny, t. XXXIV, Z. 3, s. 61-80.
Kwietniewska M. 2009, Res. Studium transformacji pojęcia rzeczy od Hegla do dekonstrukcji filozoficznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Kwietniewska M. 2007, Zwrot w myśli Heideggera, „Analiza i egzystencja”, nr 6.
Michalski K. 2011, Heidegger [w:] Tegoż, Zrozumieć przemijanie, Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego, Warszawa.
Michalski K. 1978, Heidegger i filozofia współczesna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978.
Mizera J. 2006, W stronę filozofii niemetafizycznej. Martina Heidegger droga do innego myślenia, Wydawnictwo UJ, Kraków.
Piątek Z. 1988, Aspekty antropocentryzmu, Wydawnictwo UJ, Kraków.
Pöggeler O. 2002, Droga myślowa Martina Heideggera, Wyd. Czytelnik, tłum. B. Baran, Warszawa.
Richardson W. J. 2003, Heidegger. Through Phenomenology to Thought, Fordham University Press, New York.
Seed J. 1994, Antropocentryzm, [w:] Devall B. i Sessions, G. Ekologia głęboka. Żyć w przekonaniu, iż Natura coś znaczy, tłum. E. Margielewicz, Pusty Obłok, Warszawa, s. 316-319.
Szabała H. 2000, O filozofii sprzeciwu, czyli antropocentryzmie w dziejach filozofii, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Tonner P. 2011, Are Animals poor in the World? A Critique of Heidegger’s Anthropocentrism, [w:] Anthropocentrism. Humans, Animals, Environments, ed. by Boddice Rob, Brill, Leiden-Boston, s. 203-221. DOI: https://doi.org/10.1163/ej.9789004187948.i-348.50
Zimmerman M. 2003, Heidegger’s Phenomenology and Contemporary Environmentalism, [w:] Eco-Phenomenology. Back to The Earth Itself, ed. by Charles S. Brown and Ted Toadvine, New York.
Zimmerman M. 1993, Re-thinking The Heidegger-Deep Ecology Relationship, “Environmental Ethics”, 15 (3), s. 195-224. DOI: https://doi.org/10.5840/enviroethics199315316
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 Unported License.
Jak cytować
