The Problem of Secularity of the State and the Challenges of Modernity. On the Fringes of Religion and State Neutrality by Ryszard Panasiuk
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6107.42.01Keywords:
Modernity, secularity of the state, crisisAbstract
The reference point of my text is Panasiuk’s essay devoted to the idea of secularity of the state, which I treat as a component of modernity. In the context of the crisis caused by the development of modernity, I pose the question of the possibility of preventive measures. I maintain that their effectiveness depends on whether it is possible to look at the current situation from the perspective of externality (transgression), to which worldviews that are often in conflict with each other refer. I argue that a secular state provides an opportunity for a fruitful dialogue between these worldviews by creating an opportunity for the implementation of preventive action.
References
Bauman, Z. (2018). Retrotopia. Jak rządzi nami przeszłość. Tłum. K. Lebek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Berman, M. (2006). „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”. Rzecz o doświadczeniu nowoczesności. Przełożył M. Szuster. Kraków: Universitas.
Bobako, M. (2010). Demokracja wobec różnicy. Multikulturalizm i feminizm w perspektywie polityki uznania. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Bogusławski, M.M. (2020). Wariacje (post)humanistyczne. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8142-653-4 DOI: https://doi.org/10.18778/8142-653-4
Chrzanowski, W. (1998). Państwo demokratyczne a neutralne światopoglądowo. W: Nowicka-Włodarczyk, E. (red.), Neutralność światopoglądowa państwa. Kraków: Fundacja „Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji”, s. 9–18.
Chutorański, M. (2020). Nie(tylko)ludzkie wymiary edukacji. W stronę pedagogiki nieantropocentrycznej. Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.
Daniel, K. (1998). Słabość argumentu większościowego. W: Nowicka-Włodarczyk, E. (red.), Neutralność światopoglądowa państwa. Kraków: Fundacja „Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji”, s. 55–62.
Dąbrowski, J. i Demenko, A. (2014). Cenzura w sztuce polskiej po 1989 roku. Tomy 1 i 2. Warszawa: Fundacja Kultura Miejsca.
Deleuze, G. (2017). Immanencja: życie. Tłum. K.M. Jaksender. Kraków: Eperons/Ostrogi.
Derrida, J. (2016). Widma Marksa. Tłum. T. Załuski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Engels, F. (1979). Dialektyka przyrody. Tłum. T. Zabłudowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Fukuyama, F. (2009). Koniec historii. Tłum. T. Bieroń, M. Wichrowski. Kraków: ZNAK.
Guldi, J. i Armitage D. (2014). The History Manifesto. https://doi.org/10.1017/9781139923880 DOI: https://doi.org/10.1017/9781139923880
Heller, Á. (2012a). Trzy logiki nowoczesności i podwójne związanie wyobraźni. Tłum. W. Bulira. W: Heller, Á., Eseje o nowoczesności. Red. J.P. Hudzik. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 169–191.
Heller, Á. (2012b). Złożoność sprawiedliwości – wyzwanie dla XXI wieku. Tłum. J. P. Hudzik. W: Heller, Á., Eseje o nowoczesności. Red. J.P. Hudzik. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 193–212.
Kardaś, A. et al. (2021). Redaktorzy Nauki o Klimacie: Gadomski kwestionuje wiedzę naukową, 8 czerwca. Online: https://wyborcza.pl/7,75968,27177152,redaktorzy-nauki-o-klimacie-gadomski-kwestionuje-wiedze-naukowa.html [dostęp: 10.07.2021].
Kowalska, M. (2005). Demokracja w kole krytyki. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Kowalska, M. (2021). O sprawiedliwości innymi słowy. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Latour, B. (2009). Czy nie-ludzie zostaną zbawieni? Argument ekologiczny. Tłum. M. Bokiniec. W: Ekologia. Przewodnik Krytyki Politycznej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, s. 18–52.
Legutko, R. (1998). Różne aspekty neutralności światopoglądowej. W: Nowicka-Włodarczyk, E. (red.), Neutralność światopoglądowa państwa. Kraków: Fundacja „Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji”, s. 63–69.
Panasiuk, R. (1998). Religia i neutralność światopoglądowa państwa. W: Nowicka-Włodarczyk, E. (red.), Neutralność światopoglądowa państwa. Kraków: Fundacja „Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji”, s. 19–31.
Pieniążek, P. (2006). Suwerenność a nowoczesność. Z dziejów poststrukturalistycznej recepcji myśli Nietzschego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Pietrzak, M. (2012). Państwo prawne, państwo świeckie. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Schillebeeckx, E. (2018a). The search for the living God. W: Schillebeeckx, E., The Collected Works of Edward Schillebeeckx, vol. XI: Essays. Ongoing Theological Quest. Red. T.M. Schoof, C. Sterkens, E. Borgman, R.J. Schreiter. London–New York–Oxford–New Dehli–Sydney: T&T Clark, s. 35–50.
Schillebeeckx, E. (2018b). „Theological interpretation of faith in 1983”. W: Schillebeeckx, E., The Collected Works of Edward Schillebeeckx, vol. XI: Essays. Ongoing Theological Quest. Red. T. M. Schoof, C. Sterkens, E. Borgman, R. J. Schreiter. London–New York–Oxford–New Dehli–Sydney: T&T Clark, s. 51–68.
Schillebeeckx, E. (2018c). „Liberating theology”. W: Schillebeeckx, E., The Collected Works of Edward Schillebeeckx, vol. XI: Essays. Ongoing Theological Quest. Red. T.M. Schoof, C. Sterkens, E. Borgman, R.J. Schreiter. London–New York–Oxford–New Dehli–Sydney: T&T Clark, s. 69–84.
Stengers, I. (2013). Une autre science est possible! Manifeste pour un ralentissement des sciences. Paris: La Découverte.
Touraine, A. (1992). Critique de la modernité. Paris: Fayard.
Widła, B. (2018). Denializm ponad podziałami. Magazyn Kontakt, 19 grudnia. Online: https://magazynkontakt.pl/denializm-ponad-podzialami/ [dostęp: 10.07.2021].
Downloads
Published
Versions
- 2023-12-04 (2)
- 2023-07-21 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
