„Kobiece spojrzenie” w serii Women’s Tales – między strategią brandingową a feministyczną autorefleksją

Autor/innen

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6107.2024.05

Schlagwörter:

„kobiece spojrzenie”, feminizm, kino kobiet, poetyka filmu, „Women’s Tales”

Abstract

Tekst jest poświęcony analizie serii filmów krótkometrażowych Women’s Tales pod kątem ich reprezentatywności dla teorii „kobiecego spojrzenia”. Punktem wyjściowym dla rozważań jest problem angażowania się firm w ruch na rzecz równości płci oraz w przemysł kulturowy wyłącz­nie w celach marketingowych, co prowadzi do spożytkowania przez marki dyskursu feministycz­nego oraz kapitału symbolicznego zaproszonych autorek, przy znikomym znaczeniu projektów dla sztuki i społeczeństwa. Dlatego pytaniem artykułu jest, w jakim stopniu inicjatywa domu mody Miu Miu, która ma na celu wsparcie kobiet w branży filmowej, wykorzystuje poetykę „female gaze” oraz umożliwia jej rozwój i rozpowszechnienie. Pierwsza część tekstu – teoretyczna – omawia pojęcie „kobiecego spojrzenia” oraz na podstawie czterech koncepcji „female gaze” określa jego cechy charakterystyczne. Druga część – analityczna – składa się z przekrojowej analizy filmów z serii Women’s Tales, które podzielono na cztery kategorie w zależności od dominującego wyznacznika „kobiecego spojrzenia”. Przegląd krótkich metraży pozwala powiązać je z różnymi aspektami „female gaze”, potwierdzając feministyczny i krytyczny wobec wizual­nego fetyszyzmu wymiar serii. Niemniej, sam projekt Miu Miu i realizowane w jego ramach utwory ze względu na uwarunkowania instytucjonalne mają ograniczony wpływ na sztukę głównego nurtu i pozostają domeną kultury elitarnej.

Literaturhinweise

Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja: społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. Piotr Biłos, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Brey, I. (2020). Le regard féminin – Une révolution à l’écran. Paris: Oliver. DOI: https://doi.org/10.3917/espri.2013.0151

Caoduro, E. (2017), ‘Women’s tales’: postfeminist adventures into consumerville. Comunicazioni Sociali, 1, s. 37-42.

Cervulle, M. (2023). Blinded by the “male gaze”. Critical genealogy of a controversial concept. Études de communication, 61(2), s. 189-212. DOI: https://doi.org/10.4000/edc.16351

Corbett, A. (2023). In Search of The Female Gaze: The Evolving Possibilities of Postfeminist Aesthetics in Contemporary Film and Literature.

French, L. (2021). The ‘Female Gaze’. W: French, L., The Female Gaze in Documentary Film. London: Palgrave Macmillan, s. 53–70. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-68094-7_3

Helman, A. (2007). Koncepcje feministyczne. W: Helman A. i Ostaszewski, J., Historia myśli filmowej. Podręcznik. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, s. 279–293.

Hooks, B. (1992). The Oppositional Gaze: Black Female Spectators. W: Hooks, B. Black Looks: Race and Representation. Boston: MA: South End Press, s. 115–131.

Kaplan, E. A. (1990). Is the Gaze Male?. In: Kaplan, E. A., Women and Film Both Sides of the Camera. Routledge, s. 23–35.

Miller, N. K. (2007). Arachnologie: kobieta, tekst i krytyka. W: Burzyńska, A. i Markowski, M.P. (red.), Teorie literatury XX wieku. Antologia. Kraków: Znak, s. 487–513.

Mulvey, L. (2001). Unmasking the Gaze: Some Thoughts on New Feminist Film Theory and History. Lectora, 7, s. 5–14.

Mulvey, L. (2010). Kino, feminizm i awangarda, tłum. J. Murczyńska. W: Kuc, K. i Thompson, L. (red.), Do utraty wzroku: wybór tekstów. Kraków; –Warszawa: Korporacja Ha!art: Międzynarodowy Festiwal Filmowy Era Nowe Horyzonty, s. 60–79.

Mulvey, L. (2010). Ponowne refleksje nad Przyjemnością wzrokową a kinem narracyjnym, zinspirowane Pojedynkiem w słońcu Kinga Vidora (1946), tłum. J.Majmurek. W: Kuc, K. i Thompson, L. (red.), Do utraty wzroku: wybór tekstów. Kraków. Warszawa: Korporacja Ha!art: Międzynarodowy Festiwal Filmowy Era Nowe Horyzonty, s. 79–90.

Mulvey, L. (2010). Przyjemność wzrokowa a kino narracyjne, tłum. J. Mach. W: Kuc, K. i Thompson, L. (red.), Do utraty wzroku: wybór tekstów. Kraków; Warszawa: Korporacja Ha!art: Międzynarodowy Festiwal Filmowy Era Nowe Horyzonty, s. 33–48.

Radkiewicz, M. (2010). „Władczynie spojrzenia”. Teoria filmu a praktyka reżyserek i artystek. Kraków: Korporacja Ha!art.

Radkiewicz, M. (2022) Laura Mulvey o władzy spojrzenia, kinie i sztuce kobiet. W: Radkiewicz, M.. Refleksje zza kamery. Reżyserki o kinie i formie filmowej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 125–175.

Snow, E. (1989). Theorizing the Male Gaze: Some Problems. Representations, 25, s. 30–41. DOI: https://doi.org/10.2307/2928465

Tobin, E. Ch. (2010). Toward a Queer Gaze: Cinematic Representations of Queer Female Sexuality in Experimental/avant-garde and Narrative Film. Floriada: University of Florida.

Balsom, E. (2020). In Search of the Female Gaze, Cinema-Scope.com. Online: https://cinema-scope.com/features/in-search-of-the-female-gaze/ [dostęp: 31.10.2024].

Bell, V. i Gunaratnam, Y. (2017). How John Berger Changed Our Ways of Seeing Art, Theconversation.com. Online: https://theconversation.com/how-john-berger-changed-our-way-of-seeing-art-70831 [dostęp: 01.11.2024].

Day, E. (2018). Haifaa Al Mansour Brings a New Tale Set in Saudi to Venice, En.vogue.me. Online: https://en.vogue.me/culture/lifestyle-and-travel/haifaa-al-mansour-miu-miu-womens-tales-venice-film-festival/ [dostęp: 11.11.2024].

Giornate degli Autori. Comunicato stampa / press release (2024). A whirl through the numbers. Giornatedegliautori.com. Online: https://www.giornatedegliautori.com/en/news-2024-en/a-whirl-through-the-numbers-eng/ [dostęp: 18.11.2024].

Loreck, J. (2016). Explainer: what does the ‘male gaze’ mean, and what about a female gaze? Theconversation.com. Online: https://theconversation.com/explainer-what-does-the-male-gaze-mean-and-what-about-a-female-gaze-52486 [dostęp: 31.10.2024].

Morse, N. i Herold, L. (2021). Beyond the gaze: seeing and being seen in contemporary queer media, Jumpcut.org. Online: https://www.ejumpcut.org/archive/jc60.2021/MorseHerold-BeyondGaze/index.html [dostęp: 31.10.2024].

Papier Tiger Television. Sisterhood™: Hyping The Female Market, Online: https://papertiger.org/sisterhood-hyping-the-female-market/ [dostęp: 03.11.2024].

Prada Group Media (2017). Miu Miu Women’s Tales Conversations. Pradagroup.com. Online: https://www.pradagroup.com/en/news-media/press-releases-documents/2017/17-08-00-mmwt-conversations.html [dostęp: 12.11.2024].

Prada Group. Perspectives / special projects. The Prada Group and Cinema (2024). Miu Miu and Cinema. Pradagroup.com. Online: https://www.pradagroup.com/en/perspectives/stories/sezione-progetti-speciali/prada-group-cinema.html [dostęp: 16.11.2024].

Soloway, J. (2017). The Female Gaze, Artchoolportal.com. Online: https://artschoolportal.com/2017/12/jill-soloway-on-the-female-gaze-2016/ [dostęp: 31.10.2024].

Tefler, T. (2018). How Do We Define the Female Gaze in 2018?, Vulture.com. Online: https://www.vulture.com/2018/08/how-do-we-define-the-female-gaze-in-2018.html [dostęp: 31.10.2024].

Żmigrodzki, P. (2024). Skopofilia, W: Wielki Słownik Języka Polskiego. Online: https://wsjp.pl/haslo/podglad/105894/skopofilia [dostęp: 14.01.2024].

XXI Giornate degli Autori. Giornate degli Autori, a quick presentation. Giornatedegliautori.com. Online: https://www.giornatedegliautori.com/en/about-us/ [dostęp: 16.11.2024].

YouTube Miu Miu playlist (2024). Miu Miu Women’s Tales | Short-Film Series. YouTube.com. Online: https://www.youtube.com/playlist?list=PLQ7gl-oZXKwVqbXzhsnqHmzIIMd4jL13I [dostęp: 16.11.2024].

YouTube TIFF Originals (2016). Soloway Jill on The Female Gaze | MASTER CLASS | TIFF 2016, Online: https://www.youtube.com/watch?v=pnBvppooD9I [dostępu: 31.10.2024].

Brigitte, 2019, reż. Lynne Ramsay. Włochy–Wielka Brytania: Somesuch, Hi! Production.

Carmen, 2017, reż. Chloë Sevigny. USA: Miu Miu, Hi! Production.

De Djess, 2015, reż. Alice Rohrwacher. Włochy: Miu Miu, Tempesta, Hi! Production.

El Affaire Miu Miu, 2024, reż. Laura Citarella. Argentina: El Pampero Cine, Hi! Production.

Eye Two Times Mouth, 2023, reż. Lila Avilés. Meksyk: Cine Canibal, Limerencia Films, Hi! Production.

Hello Apartment, 2018, reż. Dakota Fanning. USA: a Next Wednesday, Ghost Robot, Hi! Production.

House Comes with a Bird, 2022, reż. Janicza Bravo. USA: Prettybird, Hi! Production.

I Am The Beauty Of Your Beauty, I Am The Fear Of Your Fear, 2024, reż. Chui Mui Tan. Malezja–Włochy: Da Huang Pictures, Miu Miu, Hi! Production.

I and the Stupid Boy, 2021, reż. Kaouther Ben Hania. Francja–Włochy: Tanit Films, Hi! Production.

In my room, 2020, reż. Mati Diop, Francja, Włochy: Miu Miu, Hi! Production.

It’s Getting Late, 2012, reż. Massy Tadjedin. Włochy–USA: Miu Miu, Hi! Production.

Le donne della Vucciria, 2013, reż. Hiam Abbass, Włochy: Miu Miu, Hi! Production.

Les 3 Boutons, 2015, reż. Agnès Varda. Francja: Miu Miu, Hi! Production.

Letter to My Mother for My Son, 2022, reż. Carla Simón. Hiszpania: Elástica Films, Kino Produzioni, Hi! Production.

Muta, 2011, reż. Lucrecia Martel, Włochy, Argentina: Miu Miu, Hi Production.

Nightwalk, 2020, reż. Małgorzata Szumowska. Włochy, Polska: Miu Miu, Hi! Production.

Seed, 2016, reż. Naomi Kawase. Japonia: Miu Miu, Hi! Production.

Shako Mako, 2019, reż. Hailey Gates, Włochy, Stany Zjednoczone: Ways & Means, Hi! Production.

Shangri-La, 2021, reż. Isabel Sandoval. USA: Team 713 Entertainment, Hi! Production.

Sisterhood™: Hyping the Female Market, 1993. USA: Paper Tiger SouthWest.

Somebody, 2014, reż. Miranda July, Stany Zjednoczone: Ways & Means, Miu Miu, Hi! Production.

Spark and Light, 2014, reż. So Yong Kim. Włochy: Miu Miu, Hi! Production.

Stane, 2023, reż. Antoneta Alamat Kusijanović. Chorwacja–Włochy: Eclectica, Ellectrica,Hi! Production.

That one day, 2016, reż. Crystal Moselle. USA: Miu Miu, Somesuch, Hi! Production.

(The [End) of History Illusion], 2017, reż. Celia Rowlson-Hall. USA: Hi! Production.

The Door, 2013, reż. Ava DuVernay. USA. Włochy: Miu Miu, Hi! Production.

The Powder Room, 2011, reż. Zoe Cassavetes, Włochy: Miu Miu, Hi! Production.

The Wedding Singer’s Daughter, 2019, reż. Haifaa Al-Mansour. Stany Zjednoczone–Włochy: Anonymous Content, Hi! Production.

The Woman Dress, 2012, reż. Giada Colagrande. Włochy–USA: BRW, Hi! Production.

Veröffentlicht

2025-02-28

Zitationsvorschlag

Tkachova, Hanna. 2025. “„Kobiece spojrzenie” W Serii Women’s Tales – między Strategią Brandingową a Feministyczną Autorefleksją”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica-Aesthetica-Practica, no. 44 (February): 117-41. https://doi.org/10.18778/0208-6107.2024.05.