Pojęcie teologii w pismach Platona i Arystotelesa
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6107.26.01Abstract
The article puts forward the following question: do we, although the late Neoplatonic antique tradition perceived both Plato and Aristotle as the theologists par excellence, have to do with a justified historical judgement or the two authors in question, while searching for a long and authoritative philosophical tradition to their reasoning, do not even hesitate to make a move towards mystification. In the process of analyzing the Plato's and Aristotle's writings it was found out that in case of Plato, we are exposed to theology in terms of 'talking about gods'. Additionally, Plato himself formulated the term 'theology'. The philosopher still remains only on the level of the 'theology of poets' or, at most, 'political theology' but not 'philosophical theology'. In case of Aristotle, however, we can refer to 'philosophical theology' in the full meaning of the term.Literaturhinweise
A Greek-English Lexicon, compiled by H. G. Liddell and R. Scott, Oxford 19969 (w skrócie: LS).
Astius F., Lexicon Platonicum sive vocum Platonicarum Index, vol. I-III, Lipsiae 1835-1838 [reprint: Bonn 1956] (w skrócie: Ast).
Index Aristotelicus, ed. H. Bonitz [w:] Aristotelis opera, ex recensione Immanuelis Bekkeri, vol. V, Berolini 1961 [editio altera quam curavit Olof Gigon] (w skrócie: Bonitz).
Kappes M., Aristoteles - Lexikon. Erklärung der philosophischen termini technici des Aristoteles in alphabetischer Reihenfolge, Paderborn 1894.
Słownik terminów Arystotelesowych, ułożył K. Narecki [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, tom VII, Warszawa 1994 (w skrócie SA).
Beierwaltes W. (2003), Platonizm w chrześcijaństwie, przeł. P. Domański, Kęty.
Beutler R. (1939), Olympiodoros (13) [w:] Paulys Realencyclopädie der klassischen Altertumswissenschaft, Neue Bearbeitung begonnen von G. Wissowa, fortgefürht von W. Kroll und K. Mittelhaus, Stuttgart-München, XVIII, 1., s. 207-227.
Bolton R. (1994), Aristotle’s Conception of Metaphysics as a Science [w:] Unity, Identity, and Explanation in Aristotle’s Metaphysics, ed. by T. Scaltsas, D. Charles, and M. L. Gill, Oxford, s. 321-354.
Danek Z. (2000), Dialog Platona „Teajtet” a platońska „krytyka pisma” [w:] Ruch Filozoficzny, 1/LVII, s.57-68.
Dembiński B. (1999 2), Teoria Idei. Ewolucja myśli Platońskiej, Katowice.
Dembiński B. (2003), Późna nauka Platona, Katowice.
Dembiński B. (2004), Teologia Platońskiego Timajosa i Fileba i jej kontynuacja w naukach niepisanych [w:] Kolokwia Platońskie. TIMAIOΣ, red. A. Olejarczyk i M. Manikowski, Wrocław, s. 67-71.
Dembiński B. (red.) (2000), W kręgu filozofii klasycznej, Katowice.
Dłubacz W. (1992), Problem Absolutu w filozofii Arystotelesa, Lublin.
Dłubacz W. (2003), U źródeł koncepcji absolutu od Homera do Platona, Lublin.
Elders L. (1972), Aristotle’s Theology. A Commentary on Book of the Metaphysics, Assen.
Gadamer H.G. (2002), Idea dobra w dyskusji między Platonem i Arystotelesem, przeł. Z. Nerczuk, Kęty.
Gaiser K. (1963), Platons ungeschriebene Lehre. Studien zur systematischen und geschichtlichen Begründung der Wissenschaften in der Platonischen Schule, Stuttgart.
Gaiser K. (1997), Enigmatyczny wykład Platona O Dobru, przeł. K. Środa [w:] Przegląd Filozoficzny, 3, s. 187-218.
Gajda - Krynicka J. (2003), Pismo/tekst a dialektyka w filozofii platońskiej [w:] Roczniki Humanistyczne 3/LI, s. 29-48.
Gajda J. (1993), Platońska droga do idei, Wrocław.
Gajda-Krynicka J. (1999), Teologie starożytne. Teologia filozoficzna jako filozofia pierwsza, [w:] Na skrzydłach wiary i rozumu ku prawdzie, pod red. I. Deca, Wrocław, s.105-128.
Gajda-Krynicka J. (2004), Timajos pitagorejski. Koncepcja Demiurga w filozofii pitagorejskiej [w:] Kolokwia Platońskie TIMAIOΣ, red. A. Olejarczyk i M. Manikowski, Wrocław, 15-31.
Irwin T.H. (1998), Aristotle [w:] Routledge Encyclopedia of Philosophy, ed. by Edward Craig, London and New York, vols. I-X., vol. I, s. 414-435.
Jaeger W. (1947), Theology of the Early Greek Philosophers, trans. by E.S. Robinson, Oxford (reprint w 1960).
Jaeger W. (2001), Paideia. Formowanie człowieka greckiego, przeł. M. Plezia i H. Bednarek, Warszawa.
Kijewska A., Zieliński E. I. (red.) (1993), Platon. Nowa interpretacja, Lublin.
Komorowski M. (2004[a]), Platon i materia [w:] Kolokwia Platońskie. TIMAIOΣ, red. A. Olejarczyk i M. Manikowski, Wrocław, s. 43-65.
Komorowski M. (2004[b]), Proklos jako komentator Platona [w:] Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica 16, s. 23-42. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6107.16.02
Krämer H. (1987), Ku nowej interpretacji Platona [w:] Studia Filozoficzne, 8,s. 3-18.
Krąpiec M.A. (1996), Wprowadzenie [w:] Arystoteles, Metafizyka, Tekst polski opracowali M. A. Krąpiec i A. Maryniarczyk na podstawie tłumaczenia T. Żeleźnika, tom I, Lublin.
Kurdziałek M. (1991-1992), Wokół Arystotelesowego określenia filozofii pierwszej jako teologii [w:] Roczniki Filozoficzne KUL, tom XXXIX-XL, zeszyt 1, s. 57-64.
Leśniak K. (1990), Wstęp [w:] Arystoteles, Metafizyka, przeł. K. Leśniak [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, tom II, Warszawa.
Manikowski M. (2003), Wstęp. Czytanie Platona dziś [w:] Kolokwia Platońskie. ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ • ΣΟΦΙΣΤΗΣ, Studia pod redakcją Macieja Manikowskiego, Wrocław, s. 5-7.
Przełęcki M. (1990), Rola mitu w argumentacji Platońskiej [w:] Studia Filozoficzne, 1, s. 3-17.
Saffrey H.D., Segonds A-.P. (2001), Notes complémentaires [w:] Marinus, Proclus ou Sur le bonheur, texte établi traduit et annoté par H.D. Saffrey et A-.P. Segonds, Paris.
Saffrey H.D., Westerink L.G. (1968), Introduction [w:] Proclus, Théologie platonicienne, texte établi et traduit par H. D. Saffrey et L. G. Westerink, vol. I, Paris.
Solmsen F. (1942), Plato’s Theology, New York.
Szlezák Th. A. (1997), Czytanie Platona, przeł. P. Domański, Warszawa.
Tigerstedt E. N. (1974), The Decline and Fall of the Neoplatonic Interpretation of Plato. An Outline and Some Observations, Helsinki.
Tigerstedt E. N. (1977), Interpreting Plato, Uppsala.
Vogel C. J. de, Greek Philosophy. A Collection of Texts with Notes and Explanation, Leiden, vol. I – 19633, vol. II – 1953, vol. III – 1959.
Wesoły M. (1984[a]), Świadectwa niespisanej nauki Platona (I), Traktat Arystotelesa „O dobru” [w:] Meander, 4, s. 169-183.
Wesoły M. (1984[b]), Świadectwa niespisanej nauki Platona (II), Pryncypia a typy ontologiczne [w:] Meander, 6, s. 281-292.
Wesoły M. (1988[a]), Świadectwa niespisanej nauki Platona (III), Argumenty przeciwko pismu [w:] Meander, 2-3, s. 79-93.
Wesoły M. (1988[b]), Świadectwa niespisanej nauki Platona (IV), Odsyłacze w dialogach do dialektyki pryncypiów [w:] Meander, 7-8, s. 287-306.
Wolicka E. (1994), Mimetyka i mitologia Platona. U początków hermeneutyki filozoficznej, Lublin.
Woszczyk A. (2003), Problematyka Platońskiego Sofisty według Jamblicha z Chalkis na tle interpretacji neoplatońskich [w:] Kolokwia Platońskie. ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ • ΣΟΦΙΣΤΗΣ, Studia pod redakcją Macieja Manikowskiego, Wrocław, s. 233-246.
Downloads
Veröffentlicht
Ausgabe
Rubrik
Lizenz
Dieses Werk steht unter einer Creative Commons Namensnennung - Nicht-kommerziell - Keine Bearbeitung 3.0 International -Lizenz.
Zitationsvorschlag
