Zaburzenia głosu a trema przed występem. Skala samopoczucia dzieci i młodzieży przed występem – walidacja narzędzia badawczego

Kamil Jaros

doi:10.18778/2544-7238.06.06

Autor

Kamil Jaros Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji, Zakład Logopedii i Lingwistyki Edukacyjnej, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa https://orcid.org/0000-0002-4056-4068

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.06.06

Słowa kluczowe:

trema, wystąpienia publiczne, emisja głosu, psychogenne zaburzenia głosu

Abstrakt

Trema to jedno z najczęstszych zjawisk odczuwanych przed wystąpieniami publicznymi. Istotnym powodem pomiaru tremy jest jej negatywny wpływ na zdrowie i emisję głosu dzieci i młodzieży. W literaturze światowej istnieją teorie, które opisują zjawisko tremy i jej implikacje dla emisji głosu. Niestety, brakuje narzędzi do badania tremy przed występem, które byłyby przeznaczone dla dzieci i młodzieży oraz zawierałyby jednocześnie kontekst pracy głosem. Celem tego artykułu jest krótka charakterystyka tremy i zaburzeń głosu o podłożu psychogennym oraz przedstawienie autorskiego narzędzia stworzonego na podstawie trójczynnikowej teorii konstruktu tremy. W tekście opisane są kolejne etapy powstawania kwestionariusza, analiza czynnikowa i wyłanianie skal. Wyniki analiz potwierdziły trójczynnikową konstrukcję narzędzia i sugerują, że skala może okazać się trafnym kwestionariuszem do badania tremy.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bascomb J.S., 2019, Performing Arts and Performance Anxiety, „Theses, Dissertations and Capstones”, 1184.

Curyło‑Sikora P., 2017, Radzenie sobie z tremą a zdrowie młodzieży uzdolnionej muzycznie, rozprawa doktorska, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katowice.

Curyło‑Sikora P., Wrona‑Polańska H., 2018, Zdrowie młodzieży uzdolnionej muzycznie w kontekście radzenia sobie z tremą, „Psychologia Rozwojowa”, t. XXIII, nr 1, s. 89–101.

Deary I.J., Webb A., MacKenzie K., Wilson J.A., Carding P.N., 2004, Short, self‑report voice symptom scales: psychometric characteristics of the voice handicap index–10 and the vocal performance questionnaire, „Otolaryngology – Head and Neck Surgery”, vol. CXXXI, No. 3, s. 232–235. DOI: https://doi.org/10.1016/j.otohns.2004.02.048

Fernández‑Sogorb A., Sanmartín R., Vicent M., Gonzálvez C., 2021, Identifying profiles of anxiety in late childhood and exploring their relationship with school‑based distress, „International Journal of Environmental Research and Public Health”, vol. XVIII, No. 3, 948. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph18030948

Fernholz I., Mumm J.L.M., Plag J., Noeres K., Rotter G., Willich S.N., Ströhle A., Berghöfer A., Schmidt A., 2019, Performance anxiety in professional musicians: a systematic review on prevalence, risk factors and clinical treatment effects, „Psychological Medicine”, vol. XLIX, No. 14, s. 2287–2306. DOI: https://doi.org/10.1017/S0033291719001910

Gębska M., Weber‑Nowakowska K., Żyżniewska‑Banaszak E., 2014, Zastosowanie techniki fonacyjno‑oddechowo‑artykulacyjnej jako formy profilaktyki i rehabilitacji zaburzeń emisji głosu u nauczycieli, „Hygeia Public Health”, t. XLIX, nr 2, s. 209–214.

Hansen A.G., Zhang C., Loven J.Ø., Berdal‑Sørensen H., TarAngen M., Haye R., 2018, A questionnaire using vocal symptoms in quality control of phonosurgery: vocal surgical questionnaire, „BMC Ear, Nose and Throat Disorders”, vol. XVIII, No. 1, s. 1–7. DOI: https://doi.org/10.1186/s12901-018-0057-0

Jaros K., 2022, Ryzyko i konsekwencje zaburzeń głosu występujących po chorobie COVID–19 oraz ich wpływ na pracę nauczyciela, [w:] K. Białożyt‑Wielonek (red.), Wybrane aspekty funkcjonowania rynku pracy w czasie pandemii COVID–19. Inspiracje dla pedagogiki, Kraków: Wydawnictwo Scriptum, s. 51–66.

Kaźmierczak M., 2018, Wpływ zaburzeń głosu na jakość interakcji komunikacyjnej w ocenie studentów kierunków filologicznych. „Otorynolaryngologia – Przegląd Kliniczny”, t. XVII, nr 1, s. 29–35.

Kępińska‑Welbel J., 1991, Trema u muzyków. Materiały z I Międzynarodowej Konferencji Psychologii Muzyki, Radziejowice, maszynopis.

Lewandowska‑Tarasiuk E., 2001, Sztuka wystąpień publicznych, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Lewczuk J., 2004, Zjawisko konwersji w ujęciu psychoanalitycznym, „Nowiny Psychologiczne”, nr 2, s. 39–54.

Maniecka‑Aleksandrowicz B., Domeracka‑Kołodziej A., 2004, Dysfonia i chrypka, „Magazyn Otolaryngologiczny”, t. I, nr 9, s. 17–25.

Nagel J.J., Himle D.P., Papsdorf J.D., 1989, Cognitive‑behavioural treatment of musical performance anxiety, „Psychology of Music”, vol. XVII, No. 1, s. 12–21. DOI: https://doi.org/10.1177/0305735689171002

Osborne M.S., Kenny D.T., Holsomback R., 2005, Assessment of music performance anxiety in late childhood: A validation study of the Music Performance Anxiety Inventory for Adolescents, „International Journal of Stress Management”, vol. XII, No. 4, s. 312–330. DOI: https://doi.org/10.1037/1072-5245.12.4.312

Papageorgi I., 2022, Prevalence and predictors of music performance anxiety in adolescent learners: contributions of individual, task‑related and environmental factors, „Musicae Scientiae”, vol. XVI, No. 1, s. 101–122. DOI: https://doi.org/10.1177/1029864920923128

Raducanu C.A., 2010, Performance anxiety in piano playing, [w:] V. Munteanu, R. Raducanu, G. Dutica, A. Croitoru, V.E. Balas (red.), AMTA’10 Proceedings of the 11th WSEAS International conference Acoustics & Music: theory & applications, Wisconsin: World Scientific and Engineering Academy and Society (WSEAS) Stevens Point, s. 186–189.

Ricci‑Maccarini A., De Maio V., Murry T., Schindler A., 2013, Development and validation of the children’s voice handicap index–10 (CVHI–10), „Journal of Voice”, vol. XVII, No. 2, s. 258.e23–258.e28. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jvoice.2012.10.006

Rubin J.S., Greenberg M., 2002, Psychogenic voice disorders in performers: a psychodynamic model, „Journal of Voice”, vol. XVI, No. 4, s. 544–548. DOI: https://doi.org/10.1016/S0892-1997(02)00129-7

Ryan C., 2005, Experience of musical performance anxiety in elementary school children, „International Journal of Stress Management”, vol. XII, No. 4, s. 331–342. DOI: https://doi.org/10.1037/1072-5245.12.4.331

Salmon P.G., 1990, A psychological perspective on musical performance anxiety: a review of the literature, „Medical Problems of Performing Artists”, vol. V, No. 1, s. 2–11.

Scech M., 2021, Emotional stress as a risk factor of voice disorders in professional singers, „Pomeranian Journal of Life Sciences”, vol. LXVII, No. 2, s. 55–62.

Shyam S.S., Elizabeth Joy I., 2016, Public speaking skills, Kochi: ICAR‑Central Marine Fisheries Research Institute.

Silvers J.A., McRae K., Gabrieli J.D., Gross J.J., Remy K.A., Ochsner K.N., 2012, Age‑related differences in emotional reactivity, regulation, and rejection sensitivity in adolescence, „Emotion”, vol. XII, No. 6, s. 1235–1247. DOI: https://doi.org/10.1037/a0028297

Szulc M., Olszak A., 2012, Wybrane psychologiczne wyznaczniki tremy koncertujących muzyków profesjonalistów i amatorów, „Estetyka i Krytyka”, t. XXV, nr 2, s. 201–230.

Tokarz A., Kaleńska J., 2005, Skala Samopoczucia Muzyka przed Występem Andrew Steptoe’a, Helen Fidler – wstępne opracowanie wersji polskiej, „Psychologia Rozwojowa”, t. X, nr 1, s. 125–134.

Tuz‑Hrycyna N., Sielska‑Badurek E., 2017, Adaptacja i walidacja polskiej wersji językowej testów CVHI–10 oraz CVHI–10‑P, „Otorynolaryngologia – Przegląd Kliniczny”, t. XVI, nr 1, s. 19–25.

Winkler R., 2006, Wystąpienie jako forma komunikowania, „Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie”, nr 715, s. 49–63.

Zalewska S., 2002–2003, Psychopedagogiczne uwarunkowania rozwoju mowy u dziecka, „Studia Gdańskie”, t. XV–XVI, s. 173–179.