Umiejętności narracyjne dzieci i młodzieży z padaczką.  Badania własne

Marlena Kurowska

doi:10.18778/2544-7238.06.09

Autor

Marlena Kurowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Instytut Polonistyki Stosowanej, Zakład Logopedii i Emisji Głosu, 00-927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 https://orcid.org/0000-0001-7582-108X

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.06.09

Słowa kluczowe:

narracja, makrostruktura narracji, dzieci i młodzież z padaczką, badania własne

Abstrakt

W artykule zaprezentowano fragment prowadzonych od 2017 roku badań własnych na temat zaburzeń mowy i języka rejestrowanych u dzieci i młodzieży z anatomicznymi i/lub funkcjonalnymi zmianami w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Opracowanie zawiera analizę wypowiedzi narracyjnych dziesięciorga dzieci w wieku od siódmego do siedemnastego roku życia. Przedmiotem oceny była makrostruktura opowiadań zrealizowanych przez uczestników badania.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Aitchison J., 1991, Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Bishop D.V.M., Donlan C., 2005, The role of syntaxin encoding and recall of pictorial narratives: Evidence from specific language impairment, „British Journal of Developmental Psychology”, No. 23, s. 25–46. DOI: https://doi.org/10.1348/026151004X20685

Bokus B., 1991, Tworzenie opowiadań przez dzieci. O linii i polu narracji, Kielce: Wydawnictwo Energia.

Dobrzyńska T., 2001, Tekst, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 293–314.

Drewniak‑Wołosz E., Paluch A., 2018, Karty oceny języka dziecka – AFA. KOJD‑AFA. Narzędzie do badania dzieci i młodzieży z zaburzonym rozwojem językowym, Gliwice: Wydawnictwo Komlogo.

Emiluta‑Rozya D., 2013, Całościowe badanie logopedyczne z materiałem obrazkowym, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Głowiński M., Okopień‑Sławińska A., Sławiński J., 1975, Zarys teorii literatury, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Hailmann J., Miller J., Nockerts A., Dunaway C., 2010, Properties of the narrative scoring scheme using narrative retells in young school‑age children, „American Journal of Speech‑Language Pathology”, No. 19, s. 154–166. DOI: https://doi.org/10.1044/1058-0360(2009/08-0024)

Kielar‑Turska M., 1989, Mowa dziecka. Słowo i tekst, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kozłowska M., Chrościńska‑Krawczuk M., 2012, Padaczka. Zaburzenia językowe u dzieci z padaczką, [w:] S. Grabias, M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 397–411.

Krauz M., Litwin J., 1996, Deliminanty początku opisu, [w:] T. Dobrzyńska (red.), Tekst i jego odmiany, Warszawa: Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, s. 31–39.

Kulawik A., 1994, Poetyka, Kraków: Wydawnictwo Antykwa.

Kurowska M., 2009, Umiejętność tworzenia opisu i opowiadania przez dzieci z dysfunkcjami ośrodkowego układu nerwowego, „Poradnik Językowy”, z. 8, s. 68–82.

Kurowska M., 2015, Rokowania dotyczące rozwoju mowy i języka u dzieci z zaburzeniami uwarunkowanymi uszkodzeniami i/lub dysfunkcjami ośrodkowego układu nerwowego, „Poradnik Językowy”, z. 5, s. 18–31.

Kurowska M., 2016, Kształtowanie się zachowań komunikacyjnych u dzieci z uszkodzeniami i/lub dysfunkcjami ośrodkowego układu nerwowego, Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.

Kurowska M., 2018, Logopedyczne badania dzieci i młodzieży z zburzeniami mowy i języka uwarunkowanymi korowo. Projekt badań własnych, [w:] E. Gacka, M. Kaźmierczak (red.), Teoria i praktyka logopedyczna. Wybrane zagadnienia, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 151–161.

Kurowska M., 2020, Zaburzenia mowy u dzieci i młodzieży z uszkodzeniami mózgu udokumentowanymi neuroobrazowaniem – wstępny opis procedury badań, [w:] I. Więcek‑Poborczyk, J. Żulewska‑Wrzosek (red.), Interdyscyplinarność w logopedii – konieczność czy nadmiar?, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, s. 235–250.

Kurowska M., 2021, Tworzenie narracji jako próba diagnostyczna u dzieci z uszkodzeniami i/lub dysfunkcjami OUN, [w:] A. Maciejewska (red.), Narracja w diagnozie i terapii logopedycznej, Siedlce: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo‑Humanistycznego w Siedlcach, s. 139–154.

Majkowski J., 2001, Patomechanizm napadów padaczkowych i etiopatogeneza padaczki, [w:] R. Michałowicz (red.), Padaczka i inne stany napadowe u dzieci, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 15–29.

Michałowicz R., Jóźwiak S., 2001a, Klasyfikacja napadów padaczkowych u dzieci, [w:] R. Michałowicz (red.), Padaczka i inne stany napadowe u dzieci, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 63–68.

Michałowicz R., Jóźwiak S., 2001b, Zespoły padaczkowe i inne stany napadowe u dzieci w zależności od wieku, [w:] R. Michałowicz (red.), Padaczka i inne stany napadowe u dzieci Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 69–140.

Norbury C.F., Bishop D.V.M., 2003, Narrative skills of children with communication impairments, „International Journal of Language & Communication Disorders”, No. 38, s. 287–313. DOI: https://doi.org/10.1080/136820310000108133

Paluch A., Drewniak‑Wołosz E., Mikosza L., 2003, Afa‑Skala. Jak badać mowę dziecka afatycznego?, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Panasiuk J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, „Logopedia”, nr 37, s. 69–88.

Panasiuk J., 2018, Padaczka w diagnozie i terapii logopedycznej. Studium przypadku, „Logopedia Silesiana”, t. 7, s. 105–137, https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2018.07.06 DOI: https://doi.org/10.31261/LOGOPEDIASILESIANA.2018.07.06

Pawłowska‑Jaroń H., 2014, Padaczka w relacji: pacjent–rodzic–terapeuta, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.

Porayski‑Pomsta J., 2015, O rozwoju mowy dziecka. Dwa studia, Warszawa: Wydawnictwo Elipsa.

Prusiński A., 1998, Neurologia praktyczna, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowywania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1578).

Sidor K., 1997, Wybrane zagadnienia z neurologii dziecięcej, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Służewski W., Służewska‑Niedźwiedź M., 2010, Uwarunkowania diagnostyczno‑terapeutyczne w padaczce wieku rozwojowego, „Polski Przegląd Neurologiczny”, t. 6, nr 3, s. 121–130.

Smoczyńska M., Haman E., Czaplewska E., Maryniak A., Krajewski G., Banasik N., Kochańska M., Łuniewska M., 2015, Test Rozwoju Językowego TRJ, Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.

Wątorek A., 2014, Kompetencja językowa uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.