Książka w kulturze Greków w Rzeczypospolitej w XVI–XIX wieku. Rekonesans

Marcin Mikołajczyk

doi:10.18778/0860-7435.26.04

Autor

Marcin Mikołajczyk Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Książnica Pedagogiczna im. A. Parczewskiego w Kaliszu

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-7435.26.04

Słowa kluczowe:

Grecy, księgozbiory, biblioteki cerkiewne, Jan Konstanty Żupański

Abstrakt

Celem artykułu jest zebranie i zasygnalizowanie dotychczasowych informacji na temat książki wśród Greków zamieszkujących Rzeczpospolitą. Na podstawie literatury przedmiotu oraz materiałów archiwalnych przedstawiono działalność Greków w szkole ostrogskiej, Bractwie lwowskim, biblioteki cerkiewne oraz prywatne księgozbiory przedstawicieli nacji greckiej.

Bibliografia

Archiwum Państwowe w Kaliszu (APK): Akta notariusza Stanisława Kobyłeckiego, sygn. 3, dok 47

Archiwum Państwowe w Kaliszu (APK): Akta notariusza Franciszka Nowosielskiego, sygn. 29, dok. nr 145

Pamiętnik Dziejów Polskich. Z aktów urzędowych lwowskich i z rękopismów zebrał X. Sadok Barącz. (1855). Lwów.

Paszkiewicz, Urszula (2015). Cathalogus cathalogorum. Inwentarze i katalogi bibliotek z ziem wschodnich Rzeczypospolitej od XVI wieku do 1939 roku. Spis scalony, poprawiony i uzupełniony. T. 1–2. Warszawa: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Skoczek, Józef (1939). Lwowskie inwentarze biblioteczne w epoce renesansu. Lwów: Towarzystwo Naukowe.

Abramowicz, Ludwik (1925). Cztery wieki drukarstwa w Wilnie. Zarys historyczny (1525–1925). Wilno: Nakładem i drukiem Ludwika Chomińskiego, Tłocznia "LUX".

A. S. (1935). Arumuni w Poznaniu. Kurier Poznański, 123, 8.

Bieńkowska, Barbara (1976). Staropolski świat książek. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Borkowski, Andrzej (2010). Związki egzarchy patriarszego Nicefora Paraschesa Kantakuzena z Akademią Ostrogską. W: H. Hałupczak, J. Misiągiewicz, E. Balashor (red.), Akademia Zamojska i Akademia Ostrogska w perspektywie historyczno-kulturowej (s. 249–260). Zamość: Państwowa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu, Wydawnictwo Officina Simonidis.

Chadzinikolau, Elżbieta (2000). Działalność wydawnicza Jana Konstantego Żupańskiego. W: B. Kosmanowa (red.), Rola książki w integracji ziem polskich w XIX w. (s. 73–111). Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego.

Chodyński, Adam (1891). Grecy w Kaliszu. Kaliszanin, 42, 3.

Chwalewik, Edward (1991). Zbiory polskie. Archiwa, biblioteki, gabinety, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w Ojczyźnie i na Obczyźnie. T. II: N–Ż. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza.

Deluga, Waldemar (2003). Grecka wspólnota religijna w Rzeczypospolitej. Uwagi na marginesie książki Ihora Lylo: Ігор Лильо. Нариси з історії грецької громади Львова XVІ – XVІІ століть. – Львів, 2002, Випуск, 9, 44–58.

Deluga, Waldemar (2013). Greek patronage of the arts in Lviv in the sixteenth and seventeenth centuries. In: D. Dumitran, V. Moga (ed.), Economy and Society in Central and Eastern Europe. Territory, Population, Consumption (p. 289–297). Zürich-Berlin: LIT Verlag.

Foć, Mirosław & Romanowska, Monika (1996). Jan Konstanty Żupański. Życie i dzieło. Poznań: Nakładem Antykwariatu Naukowego im. Jana Konstantego Żupańskiego.

Fritz, Józef (1928). Księgi lekarskie w lwowskich zbiorach XVI/XVII wieku. Lwów: Nakładem i drukiem "Drukarni Polskiej".

Gudziak, Borys A. (2008). Kryzys i Reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Iorga, Nicolae (1924). Note Polone. Bucureşti.

Jaroszewicz-Pieresławcew, Zoja (2010). Księgozbiory z Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej. Stan badań i postulaty badawcze. W: W. Walczak, K. Łopatecki (red.), Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. II (s. 75–84). Białystok: Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy.

Jazdon, Artur (2003). Jak na rynku książką handlowano. Kronika Miasta Poznania, 372–388.

Kempa, Tomasz (2002). Akademia Ostrogska. W: A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik (red.), Szkolnictwo prawosławne w Rzeczypospolitej (s. 55–79). Białystok: Zakład Historii Kultur Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku.

Kempa, Tomasz (2010). Akademia Ostrogska i jej fundator – wojewoda kijowski Konstanty Wasyl Ostrogski. W: H. Hałupczak, J. Misiągiewicz, E. Balashor (red.), Akademia Zamojska i Akademia Ostrogska w perspektywie historyczno-kulturowej (s. 185–204). Zamość: Państwowa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu, Wydawnictwo Officina Simonidis.

Kijas, Artur (1977). Jan Konstanty Żupański zasłużony księgarz i wydawca polski XIX wieku. Księgarz, 2.

Korzon, Tadeusz (1897). Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta (1764–1794). Badania historyczne ze stanowiska ekonomicznego i administracyjnego. T. I. Kraków–Warszawa.

Kuczara, Konrad (2012). Grecy w Kościołach wschodnich w Rzeczypospolitej (1585–1621). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Lylo, Ihor (2002). Narysy z istoriji hrećkoji hromady mista Lvova XVI–XVII stolit. Lviv: Wydawnyctwo Lvivskoji Polityechniky.

Lylo, Ihor (2012). Grecy we Lwowie: zapomniani obywatele. Orientalia Christiana Cracoviensia, 4, 49–58. DOI: https://doi.org/10.15633/ochc.1030

Lylo, Ihor (2016). Miejsce Greków w kulturze materialnej Rzeczypospolitej w XVI–XVII wieku. Przegląd Nauk Historycznych, 1, 189–211. DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.15.01.07

Łoziński, Władysław (1902). Patrycyat i mieszczaństwo lwowskie w XVI i XVII wieku. Lwów: Księgarnia H. Altenberga.

Maciejewski, Jarosław (1959). Jan Konstanty Żupański 1804–1883. W: W. Jakóbczyk (red.), Wybitni Wielkopolanie XIX wieku (s. 129–153). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Maciejewski, Jarosław (1981). Żupański Jan Konstanty (1804–1883). W: A. Gąsiorowski, J. Topolski (red.), Wielkopolski słownik biograficzny (s. 888). Warszawa–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Malinowski, Gościwit (2015). Dimitrios Mawros, adiutant "Wieszatiela". Pobrane 10 stycznia 2018, z: http:// hellenopolonica.blogspot.com/

Mikołajczyk, Marcin (2014). Grecka diaspora w Poznaniu w XVIII i XIX wieku. Przegląd Archiwalno-Historyczny, 1, 89–109.

Mikołajczyk, Marcin (2015). Greckie diaspory na terytorium Rzeczypospolitej w XVI–XIX wieku – rekonesans. Cerkiewny Wiestnik. Kwartalnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, 3, 35–45.

Mikołajczyk, Marcin (2017). Księgarnia rodzeństwa Rajko-Grabowskich w Kaliszu. Bliżej Biblioteki. Pismo bibliotekarzy Wielkopolski południowo-wschodniej, 1/2, 8–13.

Mironowicz, Antoni (2010). Wykładowcy Akademii Ostrogskiej na tle dziejów szkolnictwa prawosławnego w XVI-wiecznej Rzeczypospolitej. W: H. Hałupczak, J. Misiągiewicz, E. Balashor (red.), Akademia Zamojska i Akademia Ostrogska w perspektywie historyczno-kulturowej (s. 205–222). Zamość: Państwowa Szkoła Zawodowa im. Szymona Szymonowica w Zamościu, Wydawnictwo Officina Simonidis.

Motty, Marceli (1957). Przechadzki po mieście. T. 1. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Papahagi, Pericle (1909). Scriitori Aromâni in secolul al XVIII (Cavalioti, Ucuta, Baniil). Bucureşti.

Papahagi, Pericle (1925). Numiri etnice la Aromâni. Bucureşti.

Pawluczuk, Urszula (2011). Wykładowcy greccy w szkołach bractw cerkiewnych we Lwowie i w Wilnie. Latopisy Akademii Supraskiej, 2, 59–69.

Popiel, Tadeusz (1972). Żupański Jan Konstanty (czerwiec 1804 Poznań – 30 XII 1883 tamże). W: I. Treichel (red.), Słownik pracowników książki polskiej (s. 1035–1036). Warszawa–Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Przygodzki, Sławomir (2006). Społeczność emigrantów macedońskich w Kaliszu w XIX wieku. W: K. Walczak, E. Andrysiak (red.), Kalisz – miasto otwarte. Mniejszości narodowe i religijne w dziejach Kalisza i ziemi kaliskiej (s. 56–69). Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Różycki, Edward (1991). Z dziejów książki we Lwowie w XVII wieku. Studia nad introligatorstwem i handlem książką. Katowice: Muzeum Śląskie.

Różycki, Edward (1994). Książka polska i księgozbiory we Lwowie w epoce renesansu i baroku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Różycki, Edward (2001). Alembekowie i ich księgozbiory. Z dziejów kultury umysłowej mieszczaństwa lwowskiego okresu renesansu i baroku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Sakowicz, Eugeniusz (1935). Kościół prawosławny w Polsce w epoce Sejmu Wielkiego 1788–1792. Warszawa: Nakładem Warszawskiej Metropolji Prawosławnej.

Sławiński, Piotr (2006). Parafie prawosławne w Opatowie w latach 1778–1915. Sandomierz: Wydawnictwo Mandragora.

Topolska, Maria B. (1984). Czytelnik i książka w Wielkim Księstwie Litewskim w dobie Renesansu i Baroku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Wicherkiewiczowa, Maria (2002). Grecy w Poznaniu. W: Obrazki z przeszłości Poznania (s. 50–61). Poznań: Wydawnictwo Miejskie.

Zagórski W. (1893). O szkole grecko-słowiańskiej we Lwowie. Przyczynek do historii oświaty na Rusi w w. XVI. Muzeum. Czasopismo Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, 11–12, 935–949.

Zubrzycki, Dionizy (1836). Historyczne badania o drukarniach rusko-słowiańskich w Galicyi. Lwów: Drukarnia Instytutu Stauropigiańskiego.