A controversial and independent figure of Polish culture in exile – journalist, writer, editor Stefania Kossowska
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-7435.31.05Keywords:
Stefania Kossowska, Polish emigration, Great Britain, XX-XXI century, journalist, writerAbstract
The article presents a journalist, writer and colorful figure of Polish émigré culture in Great Britain, a woman of two eras – Stefania Kossowska. Educated in the interwar period, she collaborated with pre-war Warsaw magazines, such as: “Bluszcz”, “ABC”, “Wieczór Warszawski”, “Prosto z Mostu”. War and post-war fate – it is France briefly, then Great Britain; first work for the Polish Government-in-Exile, then active co-creation of the so-called “Polish London”. She was a permanent author and editor of the émigré periodicals: “Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza”, “Tydzień Polski”, “Wiadomości”, “Orzeł Biały”, “Puls”, “Pamiętnik Literacki”, and the Paris-based “Kultura”. She collaborated with Radio Free Europe and the BBC. After the transformation period in Poland in 1989 – also with many national magazines. She is the author of esteemed publications: Jak cię widzę, tak cię piszę [How I see You, that's how I write You] (1973), Galeria przodków. Sylwetki emigracyjne [Ancestors Gallery. Emigration Profiles] (1991), Mieszkam w Londynie [I live in London] (1994), Przyjaciele i znajomi [Friends and acquaintances] (1998).
References
Bielicka, Maria (2006). Niedzielne spotkania. Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 274–275. Pobrane 21 września 2014 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Bujnowski, Józef (1964). Esej. W: Terlecki, T. (red.), Literatura polska na obczyźnie 1940–1960, T. 1 (s. 209–264). Londyn: B. Świderski.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2003). „Bluszcz” w latach 1918–1939. Tematyka społeczna oraz problemy kultury i literatury. Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2004). Reportaż w „Bluszczu” w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W: Stępnik, K. & Piechota, M. (red.), Reportaż w dwudziestoleciu międzywojennym (s. 345–355). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2005). Problemy kultury Krakowa na łamach „Bluszczu” w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W: Kosętka, H. (red.), Kraków – Lwów. Książki-czasopisma-biblioteki (s. 444–456). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2008). Londyński „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” 1944–1989. Gazeta codzienna jako środek przekazu komunikatów kulturowych. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2009a). Uniwersalny język twórczości polskich artystów plastyków na obczyźnie. W: Komza, M. (red.), Świat w obrazach. Zbiory graficzne w instytucjach kultury: ich typologia, organizacja i funkcje (s. 115–129). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2009b). Świat bez granic… Twórczość Polaków na obczyźnie w świetle prasy emigracyjnej. W: Ilciów, A. & Potocki, R. (red.), W kręgu polityki (s. 154–165). Zielona Góra–Częstochowa: Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych, Instytut Politologii UZ.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2010). Świat bez granic… Rocznik Bibliologiczno-Prasoznawczy, 2/13, 221–244.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2014). Obraz edukacji Polaków na obczyźnie na łamach czasopism emigracyjnych. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2016). Dziennikarka polskiej przestrzeni publicznej na emigracji w Londynie – Stefania Kossowska. Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych, 1, 9–23. DOI: https://doi.org/10.15290/cnisk.2016.01.01.01
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2019a). Dziennikarka polskiej przestrzeni publicznej na emigracji w Londynie – Stefania Kossowska. Zeszyty Naukowe PUNO Seria trzecia [Londyn], 7, 51–64.
Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta (2019b). Londyński „Pamiętnik Literacki” – organ Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie w latach 1976–2018. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Cybulska, Maja E. (1986). Komentarz do „Pierwszych kroków”. Tydzień Polski [Londyn], 30, 14.
Cybulska, Maja E. (1999). Romans. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 151–157). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Danilewicz-Zielińska, Maria (1992). Szkice o literaturze emigracyjnej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Działalność Fundacji Laskiego (1986). Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 228, 2.
Frajlich, Anna (1999). Właśnie Londyn. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 158–164). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Garliński, Józef (1986). Pierwsze kroki. Pamiętnik Literacki, 10, 36–47.
Gierat-Bieroń, Bożena (1999). Lunch w „Sugo”. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 182–185). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Goll, Edmund (1999). Mistrzyni pióra, narracji znakomitość. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 165–172). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Habielski, Rafał (1991). Niezłomni i nieprzejednani. Emigracyjne „Wiadomości” i ich krąg 1940–1981. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Habielski, Rafał (1999). Zamiast wstępu. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 5–9). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Habielski, Rafał, Muszkowski, Krzysztof & Kądziela, Paweł (red.) (1999). Pani Stefa. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Hemar, Marian (1994). Awantury w rodzinie: książki, książki, książki. Aktorzy. Przedstawienia w teatrze. Przemówienia. Zagajenia. Pożegnania z przyjaciółmi. Wspomnienia. Notatki. Kable z Ameryki. Świstki z podróży. Kłótnie. Dąsy. Spory. Pretensje. Przeprosiny przez 25 lat. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
k. (1956). Dzieci i literatura. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 92, 3.
Klimaszewski, Bolesław (red.) (1992). Mały słownik pisarzy polskich na obczyźnie 1939–1980. Warszawa: „Interpress”.
Kossowska, Stefania (1953). Zuzanna na morzu. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 195–209, 3.
Kossowska, Stefania (1954). Lokatorzy. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 195–209, 2.
Kossowska, Stefania (1964). Mieszkam w Londynie. Londyn: B. Świderski.
Kossowska, Stefania (red.) (1968). „Wiadomości” na emigracji. Antologia prozy 1940–1967. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kossowska, Stefania (1973). Jak cię widzę, tak cię piszę. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna
Kossowska, Stefania (1982). Nagrody „Wiadomości”. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 276 [nr 47 „Tydzień Polski”], 6.
Kossowska, Stefania (1985). „Wiadomości” – Nagroda za książkę wydaną na emigracji w 1984 roku. Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 291 [nr 49 „Tydzień Polski”], 9–11.
Kossowska, Stefania (1991). Galeria przodków. Warszawa: Biblioteka „Więzi”.
Kossowska, Stefania (1996). O „Prosto z mostu”. Rozmowa z Jerzym Pietrkiewiczem. Kultura, 7–8, 45–50.
Kossowska, Stefania (1998). Przyjaciele i znajomi. Toruń: Biblioteka Uniwersytecka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
Kossowska, Stefania (2000). Nasze brylantowe gody. W: Bzowska-Budd, K. (red.), Dopóki jest „Dziennik” – jestem... (s. 43–47). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kossowska, Stefania (2006a). Urodziłam się we właściwym czasie. Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 229–234. Pobrane 21 września 2014 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Kossowska, Stefania (2006b). Świadectwa, Rozmowa Mirosława Kowalskiego ze Stefanią Kossowską. Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 235–245. Pobrane 20 maja 2011 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Kossowska, Stefania (2006c). Absolutna wolność. Stefania Kossowska o „Środzie Literackiej” i książkach. Rozmowa Mirosława A. Supruniuka. Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 246–250. Pobrane 20 maja 2011 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Kossowska, Stefania (oprac.) (1993). Od Herberta do Herberta. Nagroda „Wiadomości” 1958–1990. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kossowska, Stefania & Supruniuk, Anna (2007). Definicja szczęścia. Listy do Anny Frajlich 1972–2003. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Kościałkowska, Janina (1999). Do Pani Stefy Kossowskiej. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 147–150). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kott, Jan (1999). Stefa. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 124–128). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kowalczyk, Andrzej S. (1999). Widzę i portretuję. O opowiadaniach Stefanii Kossowskiej. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 36–46). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Kowalik, Jan (1976). Bibliografia czasopism polskich wydanych poza granicami Kraju od września 1939 roku. T. 4. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski.
Kroeber, Alfred L. (2002). Istota kultury. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kwieczko, Beata (2014). Wybitna postać polskiej emigracji w Londynie. Przegląd Polsko-Polonijny, 5–6, 409–424.
List Stefanii Kossowskiej z 22 lipca 1984 roku (2007). W : Kossowska, S . & Supruniuk, A ., Definicja szczęścia. Listy do Anny Frajlich 1972–2003, (s. 82). Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
List Stefanii Kossowskiej z 2 lutego 1986 roku (2007). W: Kossowska, S. & Supruniuk, A., Definicja szczęścia. Listy do Anny Frajlich 1972–2003, (s. 101). Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
List Stefanii Kossowskiej z 20 listopada 1996 roku (2007). W: Kossowska, S. & Supruniuk, A., Definicja szczęścia. Listy do Anny Frajlich 1972–2003, (s. 165). Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
List Stefanii Kossowskiej z czerwca 2002 (2007). W: Kossowska, S. & Supruniuk, A., Definicja szczęścia. Listy do Anny Frajlich 1972–2003, (s. 198–199). Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
List Stefanii Kossowskiej do J. Chwastyk-Kowalczyk – Londyn, 3.05.1998. Prywatne archiwum autorki.
List Stefanii Kossowskiej do J. Chwastyk-Kowalczyk – Londyn, 12.06.2000. Prywatne archiwum autorki.
List Stefanii Kossowskiej do J. Chwastyk-Kowalczyk – Londyn, 20.04.2002. Prywatne archiwum autorki.
Lubaś-Cunnelly, Janina (1999). Magia barw. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 129–130). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Muszkowski, Krzysztof (1999). Złote żniwo państwa Kossowskich. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 10–19). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Muszkowski, Krzysztof (2006). Rozmowy przy perliczce. Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 263–267. Pobrane 7 grudnia 2014 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Nowakowski, Tadeusz (1991). Lady z polskiego Londynu. Więź, 6, 119–122.
Paszkowski, Lech (1962). Polacy w Australii i Oceanii. Londyn: B. Świderski
Paszkowski, Lech (1999). Spojrzenie z dalekiej perspektywy. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 131–136). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Pietrkiewicz, Jerzy (1999). A jednak nie na obczyźnie. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 120–123). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Stemplowska, Irena (1999). Wszystko się wyda. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 179–181). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Supruniuk, Mirosław A. (2006). Przyjaciele i znajomi pani Kossowskiej. (I książki). Archiwum Emigracji. Studia, szkice, dokumenty [online], 1–2(7–8), 235–245. Pobrane 7 grudnia 2014 r., z: https://www.bu.umk.pl/Archiwum_Emigracji/gazeta/ae_7.pdf
Środa Literacka (2002). Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 122, 4–5.
Szurlej, Stefania (1933a). Parlament studencki. Bluszcz, 21, 16.
Szurlej, Stefania (1933b). Jak pracują kobiety? Andrée Violis, znakomita dziennikarka francuska. Bluszcz, 50, 7.
Szurlej, Stefania (1933c). Jedziemy w świat. Świat Dziewcząt, 8, 11–12.
Szurlej, Stefania (1934a). Poznań, miasto zieleni. Bluszcz, 20, 600–603.
Szurlej, Stefania (1934b). Najzwyklejsza historia. Bluszcz, 47, 1462–1463.
Szurlej, Stefania (1935). Krew krąży. Bluszcz, 8, 220–221.
Szurlej, Stefania (1938a). Miłość słabsza od śmierci. Bluszcz, 2, 6(30)–7(31).
Szurlej, Stefania (1938b). Iluminowana wojna. Prosto z Mostu, 24, 1–2.
Szurlej, Stefania (1939). W włoskich kościołach. Prosto z Mostu, 9, 6.
Tydzień w Londynie, GWP o Stanisławie Balińskim (1955). Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 41, 3.
Urbanowski, Maciej (1999). Szurlejówna z „Prosto z Mostu”. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 15–25). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Wolny-Zmorzyński, Kazimierz, Kaliszewski, Andrzej & Furman, Wojciech (2009). Gatunki dziennikarskie: teoria, praktyka, język. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Wójcik, Lidia (1996). Byliśmy niezłomni, nieprzejednani (sylwetka Stefanii Kossowskiej). Nowe Książki, 11, s. 4 okładki.
Wujastyk, Stanisław (1999). Pani Stefania, pisarz, redaktor Kossowska. W: Habielski, R., K. Muszkowski & P. Kądziela, Pani Stefa (s. 173–178). Londyn: Polska Fundacja Kulturalna.
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

