Sposoby organizacji semantycznej nagłówków prasowych a glottodydaktyka

Magdalena Wojenka-Karasek

doi:10.18778/0860-6587.21.28

Authors

Magdalena Wojenka-Karasek Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.21.28

Keywords:

glottodidactics, newspaper headline, rhetorical devices, the negotiation of meaning, semantics, interpretation

Abstract

The article discusses the use of newspaper headlines in teaching Polish as a foreign language. The discussed material consists of the headlines from the weekly Polityka, whose authors use rhetorical devices, consciously influencing the meaning of the text. For a non-native reader these headlines become a kind of linguacultural riddles. The analysis contains the examples of the use of metonymy, oxymoron, irony, and circumlocution. In the second part of the article, the author describes her research, which was carried among a group of students of the School of Polish for Foreignes at the University of Lodz. They took part in a discussion, during which they negotiated the meaning of some headlines.

References

Bartmiński J., Niebrzegowska-Bartmińska S., 2009, Tekstologia, Warszawa, s. 44–48.

Chlebda W., 1984, Oksymoron versus oksymoron, „Przegląd Humanistyczny”, nr 4, s. 131–139.

Głowiński M., Okopień-Sławińska A., Sławiński J., 1986, Zarys teorii literatur, Warszawa.

Cudak R., 2010, Tekst w nauczaniu cudzoziemców jako problem metodologiczny, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 2, red. G. Zarzycka, G. Rudziński, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 17, Łódź, s. 79–90.

Cudak R., Tambor J. (red.), 2001, Inne optyki. Nowe programy, nowe metody, nowe technologie w nauczaniu kultury polskiej i języka polskiego jako obcego, Katowice.

Dąbrowska A. (red.), 2004, Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym. Materiały z międzynarodowej konferencji stowarzyszenia „Bristol”, Wrocław.

Dembowska-Wosik I., Pałuszyńska E. (red), 2014, Glottodydaktyka – media – komunikacja. Kształtowanie kompetencji komunikacyjnej, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 20, Łódź.

Garncarek P. (red.), 2005, Nauczanie języka polskiego jako obcego i polskiej kultury w nowej rzeczywistości europejskiej. Materiały z VI międzynarodowej Konferencji Glottodydaktycznej, Warszawa.

Grochala B., Wojenka-Karasek M. (red), 2011, Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 3, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 18, Łódź.

Habrajska G., 1994, Wykorzystanie ironii do walki politycznej, [w:] Język a kultura, [online], http://www.lingwistyka.uni.wroc.pl/jk/, [14.04.2014].

Maliszewski B., 2013, Sposoby wykorzystania nagłówków prasowych w ćwiczeniach utrwalających słownictwo, [w:] Glottodydaktyka polonistyczna. W obliczu dynamiki zmian językowo-kulturowych i potrzeb społecznych, red. J. Mazur, A. Małyska, K. Sobstyl, Łódź, s. 47–57.

Miodońska-Brookes E., Kulawik A., Tatara M., 1972, Zarys poetyki, Warszawa.

Nęcki Z., 2000, Komunikacja międzyludzka, Kraków.

Nowicka A., 2002, Rozwijanie samodzielności komunikacyjnej przez negocjowanie w dyskusjach argumentacyjnych opartych na konflikcie społeczno-kognitywnym, [w:] Autonomizacja w dydaktyce języków obcych. Doskonalenie się w komunikacji ustnej, red. W. Wilczyńska, Poznań, s. 201–236

Ostromęcka-Frączak B., 2005, Intertekstualność nagłówków prasowych a glottodydaktyka, [w:] Nauczanie języka polskiego jako obcego i polskiej kultury w nowej rzeczywistości europejskiej, red. P. Garncarek Warszawa, s. 164–171.

Ostromęcka-Frączak B., 2008, Między tekstem a podtekstem – nagłówki prasowe, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego, red. M. Witkowska-Gutkowska, B. Grochala, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 16, s. 5–12.

Ostromęcka-Frączak B., 2011, Nagłówki prasowe w glottodydaktyce, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 3, red. B. Grochala, M. Wojenka-Karasek, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 18, Łódź, s. 7–15.

Pałuszyńska E., 2006, Nagłówki w „Gazecie Wyborczej” (ekspresywna leksyka, frazematyka, metaforyka), Łódź.

Pałuszyńska E., 2010, Analiza tekstu jako zdarzenia komunikacyjnego, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 2, red. G. Zarzycka, G. Rudziński, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 17, Łódź, s. 157

Skura M., 2011, Tekst reklamy na lekcji języka polskiego jako obcego, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 3, red. B. Grochala, M. Wojenka-Karasek, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 18, Łódź, s. 55–62.

Słownik terminów literackich, 1988, pod. red. J. Sławińskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków.

Strzelecka A., 2013, Zagadki kryminalne na lekcji języka polskiego jako obcego w funkcji tekstów rozwijających sprawność czytania ze zrozumieniem i kompetencję leksykalną, [w:] Glottodydaktyka – media – komunikacja. Kształtowanie kompetencji komunikacyjnej, red. I. Dembowska-Wosik, E. Pałuszyńska, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 20, Łódź, s. 367–376.

Szafraniec K., 2011, Funkcja nagłówków prasowych w glottodydaktyce na podstawie „Polityki”, [w:] Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców, red. M. Biernacka, M. Wojenka-Karasek, Łódź, s. 110–116.

Szymankiewicz K., 2002, Negocjowanie znaczenia w dyskursie szkolnym na lekcji języka obcego, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 29–34.

Trębska-Kerntopf A., 2008, Możliwości wykorzystania aforyzmu w rozwijaniu sprawności mówienia, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego, red. M. Witkowska-Gutkowska, B. Grochala, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 16, Łódź, s. 55–70.

Witkowska-Gutkowska M., Grochala B. (red.), 2008, Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 16, Łódź.

Wojenka-Karasek M., 2011, Świat w nagłówku zamknięty – metaforyka nagłówków prasowych a glottodydaktyka, [w:] Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców, red. M. Biernacka, M. Wojenka-Karasek, Łódź, s. 70–75.

Zarzycka G., 2010, Skrzydlate słowa w procesie nauczania języka polskiego jako obcego. Propozycje programowe, [w:] Kanon kultury w nauczaniu języka polskiego jako obcego, red. P. Garncarek, P. Kajak, A. Zieniewicz, Warszawa, s. 121–142.

Zarzycka G. (red), 2012, Glottodydaktyka polonistyczna a lingwistyka kulturowa, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 19, Łódź.

Zarzycka G., Rudziński G. (red), 2010, Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego 2, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 17, Łódź.

Ziomek J., 1990, Retoryka opisowa¸ Wrocław–Warszawa–Kraków.