Strategie komunikacyjne jako sposób na skuteczne komunikowanie się mimo niedostatków językowych

Edyta Wojtczak

doi:10.18778/0860-6587.26.05

Autor

Edyta Wojtczak Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, Zakład Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź https://orcid.org/0000-0002-0550-342X

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.26.05

Słowa kluczowe:

strategie komunikacyjne, język polski jako obcy, język mówiony

Abstrakt

Autorka omówiła pojęcie strategii komunikacyjnych oraz dwa najpopularniejsze podejścia badawcze: interakcyjne i socjolingwistyczne. Przedstawiła działania strategiczne uczących się języka polskiego jako obcego, które pojawiały się podczas zajęć odbywających się w Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców Uniwersytetu Łódzkiego zarówno w trakcie obserwacji lekcji, jak i podczas prowadzonych przez autorkę zajęć. Wśród omówionych strategii znalazły się: strategie osiągnięć (parafraza, porównywanie, uproszczenie, stosowanie synonimów, tworzenie neologizmów oraz przełączanie kodu językowego), prośba o pomoc, użycie środków niewerbalnych oraz strategie uniku. Autorka omówiła również przykłady negocjowania znaczeń oraz wykorzystywanie nowoczesnych technologii, jako narzędzia pomocnego przy stosowaniu strategii komunikacyjnych.

Bibliografia

Bialystok E., 1990, Communication Startegies: A Psychological Analysis of Second Language Use, Oxford.

Canale M., Swain M., 1980, Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing, „Applied Linguistics”, nr 1, s. 1–47.

Dorneyi Z., 1995, On the Teachability of Communication Strategies, „TESOL Quartely”, nr 29, s. 55–84.

Dornyei Z., Scott M. L., 1997, Review Article: Communication strategies in a second language: Definitions and taxonomies, „Language Learning”, t. 47, nr 1, s. 173–210.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, tłum. W. Martyniuk, Warszawa.

Faerch C., Kasper G., 1983, Plans and strategies in interlanguage communication, w: Fearch C., Kasper G. (red.), Strategies in interlanguage communication, London, s. 20–60.

Janowska I., 2010, Strategie językowe i działania komunikacyjne w podejściu zadaniowym, w: R. Nycz, W. Miodunka, T. Kuntz (red.), Polonistyka bez granic. Tom 2: Glottodydaktyka polonistyczna – współczesny język polski – językowy obraz świata, Kraków, s. 81–92.

Kellerman E., 1991, Compensatory Strategies in Second Language Research: a Critique, a Revision and Some (Non-)Implications for the Classroom, w: R. Phillipson, E. Kellerman, L. Selikner, M. Sharwood Smith, M. Swain (red.), Foreign/Second Language Pedagogy Research: A Commemorative Volume for Claus Faerch, Clevedon, s. 142–161.

Kellerman E., Ammerlaan T., Bongaerts T., Poulisse N., 1990, System and hierarchy in L2 compensatory strategies, w: R. Scarcella , E. Andersen, S. Krashen (red.), Developing communicative competence in a second language, New York, s. 163–178.

Kubacka K., 2014, Komunikacja werbalna lektora na lekcji języka polskiego jako obcego: wprowadzanie nowych treści a strategie negocjacyjne lektora, „Acta Universitatis Lodziensis.

Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 21, E. Pałuszyńska, B. Grochala, I. Dembowska-Wosik, M. Wojenka-Karasek (red.), s. 85–97.

Pawlak M., 2006. Kompetencja strategiczna i strategie komunikacyjne na lekcjach języka obcego, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 35–45.

Piotrowski S., 2016, Strategie komunikacyjne, czyli jak uczący radzą sobie z deficytami leksykalnymi w klasie języka obcego, „Języki Obce w Szkole”, nr 1, s. 26–31.

Poulisse N., 1990, The Use of Compensatory Strategies by Dutch Learners of English, Dordrecht.

Seretny A., Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.

Sękowska E., 2010, Język emigracji polskiej w świecie. Bilans i perspektywy badawcze, Warszawa.

Wojtczak E., 2017, Strategie komunikacyjne stosowane przez cudzoziemców na lekcjach języka polskiego jako obcego na poziomach A1 i A1, w: R. Maćkowiak i E. Wojczak (red.), Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców, Łódź, s. 71–79.

Yule G., Tarone E., 1997, Investigating communication strategies in L2 reference: Pros and cons, w: G. Kasper, E. Kellerman (red.), Communication Strategies: Psycholinguistic and Sociolinguistic Perspectives, New York, s.17–30.

Żurek A., 2018, Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych. Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech, Kraków.