Recepcja tekstu literackiego w procesie glottodydaktycznym

Natalia Tsai

doi:10.18778/0860-6587.18.18

Autor

Natalia Tsai De-Lin Institute of Technology, Tajpej, Tajwan; Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.18.18

Słowa kluczowe:

odbiór, czytelnik, autonomia, tekst literacki, nadinterpretacja, forma otwarta

Abstrakt

Artykuł stanowi omówienie rozmaitych modeli podejścia czytelnika do tekstu literackiego w procesie nauczania języka obcego. Akcent zostaje położony na strategie pozostawiające czytelnikowi większą swobodę interpretacyjną czy nawet podnoszące go do rangi współtwórcy, jako że stanowią one bodziec do budowania własnych wypowiedzi w języku docelowym. Przeanalizowano najważniejsze czynniki wpływające na recepcję tekstu przez indywidualnego odbiorcę i poruszono problem konkretyzacji dzieła, a także jego otwartości. Postulowaną metodą pracy z tekstem literackim na zajęciach języka obcego jest jego nadinterpretacja. Mowa tu także o znaczeniu odpowiedniej motywacji studenta–czytelnika.

Bibliografia

Anderson R., Hiebert E., Scott J., Wilkinson I., 1985, Becoming a Nation of Readers: The Report of the Commission on Reading, Washington.

Anderson Swan E., 2004, Motivating Adolescent Readers trough Concept-Oriented Reading Instruction, [w:] Adolescent Literacy Research and Practice, eds. T. Jetton, J. Dole, New York, s. 283–303.

Barthes R., 1999, S/Z, Warszawa.

Bredella L., 2004, Literary texts, [w:] Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning, ed. M. Byram, New York, s. 375–382.

Compagnon A., 1998, Literature, Theory, and Common Sense, Oxford.

Culler J., 1996, W obronie nadinterpretacji, [w:] Umberto Eco oraz Richard Rorty, Johnathan Culler, Christine Brooke-Rose. Interpretacja i nadinterpretacja, red. S. Collini, Kraków, s. 108–121.

Cunningham J., Wall J., 1994, Teaching good readers to comprehend better, „Journal of Reading”, No. 37, Vol. 6, s. 480–486.

Czerkies T., 2008, Własnym głosem, czyli jak studenci czytają tekst literacki na zajęciach języka polskiego jako obcego i jak na niego reagują?, „Języki Obce w Szkole”, nr 5, s. 58–64.

Eco U., 1973, Dzieło otwarte. Forma i niekreśloność w poetykach współczesnych, Warszawa.

Eco U., 1994, Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, Warszawa.

Eco U., 1996, Nadinterpretowanie tekstów, [w:] Umberto Eco oraz Richard Rorty, Johnathan Culler, Christine Brooke-Rose. Interpretacja i nadinterpretacja, red. S. Collini, Kraków, s. 45–65.

Frąckowiak M., 2009, Czytajmy, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 120–121.

Halawa M., 2006, Życie codzienne z telewizorem. Z badań terenowych, Warszawa.

Haussamen B., 1995, The passive-reading fallacy, „Journal of Reading”, No 38, Vol. 5, s. 378–381.

Hicks K., Wadlington B., 1994, Bigger is better: Shared book experience with adults, „Journal of Reading”, No. 37, Vol. 5, s. 422–423.

Hudgins B., Phye G., Schau C., Theisen G., 1983, Educational Psychology, Illinois.

Ingarden R., 1960, Spor o istnienie świata, Warszawa.

Iser W., 1988, The Reading Process: A Phenomenological Approach, [w:] D. Lodge, Modern Criticism and Theory, London and New York, s. 211–228.

Jakubowska A. M., 1995, Tekst literacki na zajęciach z języka niemieckiego – próba interkulturalnego kształcenia studentów ekonomii, [w:] Literatura piękna w nauczaniu języków obcych, red. R. Hajczuk, A. Mrugalla, A. Potyra, s. 38–44.

Jordan E., Porath M., 2006, Educational Psychology. A Problem –Based Approach, Boston.

Juhl P. D., 1980, Interpretation. An Essay in the Philosophy of Literary Criticism, New Jersey.

Kagan J., Lang C., 1978, Psychology and Education, New York.

Komorowska H., 2005, Metodyka nauczania języków obcych, Warszawa.

Machet M., 1992, The effect of sociocultural values on adolescents’ response to literature, „Journal of Reading”, No. 35, Vol. 5, s. 356–359.

McCarthy I., 1991, Discourse Analysis for Language Teachers, Cambridge.

McKillop A., 1967, Why Many Children and Youth Are Retarded in Reading, [w:] Improving Reading in Secondary Schools. Selected Readings, ed. L. Hafner, New York, s. 52–59.

Munstenberg H., 1989, Dramat kinowy, Łódź.

Nabokov V., 2000, Wykłady o literaturze, Warszawa.

Ostaszewski J., 1994, O widzu myślącym, [w:] Kultura współczesna. O współczesnym widzu filmowym, red. A. Helman, A. Zeidler-Janiszewska, Warszawa, s. 61–72.

Pawłowska A., 2009, Literatura dziecięca i młodzieżowa na lekcji języka obcego, „Języki Obce w Szkole”, nr 5, s. 27–31.

Preston R., 1967, Give the Students Tips on How to Get the Most from Foreign Language Books, [w:] Improving Reading in Secondary Schools. Selected Readings, ed. L. Hafner, New York, s. 401–404.

Rorty R., 1996, Kariera pragmatysty, [w:] Umberto Eco oraz Richard Rorty, Johnathan Culler, Christine Brooke-Rose. Interpretacja i nadinterpretacja, red. S. Collini, Kraków, s. 88–107.

Scholes R., 1982, Semiotics and Interpretation, New Haven and London. STL – Słownik terminów literackich, 1998, red. J. Sławiński, Wrocław.

Steiner G., 2009, Nieprzeciętny czytelnik, „Przegląd Polityczny”, z. 93, s. 122–130.

Szczęśniak D., 2009, Od klasyki po slam. Dydaktyczne przesłanki zastosowania liryki na lekcjach języka obcego, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 61–64.

Turkowska E., 2009, Praca z liryką na lekcji języka obcego dla początkujących, „Języki Obce w Szkole”, nr 4, s. 65–72.

Tuszewski J., 2002, Paradoks o słowie i dźwięku. Rozważania o sztuce radiowej, Toruń.