Rola leksyki w kształtowaniu kompetencji komunikacyjnej cudzoziemców (na materiale języka polskiego i słoweńskiego)

Bożena Ostromęcka-Frączak

doi:10.18778/0860-6587.20.03

Autor

Bożena Ostromęcka-Frączak Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.20.03

Słowa kluczowe:

kompetencja komunikacyjna, kompetencja leksykalna, kompetencja semantyczna, słownik minimum, aproksymaty

Abstrakt

Autorka pokazuje rolę leksyki w nabywaniu kompetencji komunikacyjnej przez cudzoziemców. Zwraca uwagę na „fałszywych przyjaciół”, których udział w słownictwie minimum jest znaczny. Dla języka polskiego i słoweńskiego waha się on w granicach 10%, a jeśliby pominąć internacjonalizmy i leksykę stanowiącą dziedzictwo prasłowiańskie, to udział ten wzrósłby do 24‒25%. Badaczka przytacza przykłady, w których aproksymaty powodują zakłócenie komunikacji, prowadzą do nieporozumienia lub są źródłem komizmu językowego. Kształcąc kompetencję komunikacyjną cudzoziemców, należy zwrócić uwagę również na kolokacje leksykalne. Każdy język ma słowa, dla których nie istnieją proste ekwiwalenty w innych językach. Często wyrażają one pojęcia właściwe wyłącznie danej kulturze i zbiorowemu doświadczeniu ludzi mówiących danym językiem. Należą do nich tzw. etnologizmy, historyzmy i kulturyzmy, których można uczyć jedynie opisowo.

Bibliografia

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, Warszawa.

Jankowska I., 2011, Podejście zadaniowe do nauczania i uczenia się języków obcych na przykładzie języka polskiego jako obcego, Kraków.

Ostromęcka-Frączak B., 2004, Jak Słowianie mówią po polsku?, [w:] Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym, red. A. Dąbrowska, Wrocław, s. 29–36.

Piotrowski T., 1994, Z zagadnień leksykografii, Warszawa.

Seretny A., 1997, Analiza porównawcza słowników dydaktycznych języka polskiego i angielskiego, [w:] Nauczanie języka polskiego jako obcego, Kraków, s. 57–75.

Seretny A.,.Lipińska E., 2005, ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego, Kraków.

Tokarz E., 1999, Pułapki leksykalne. Słownik polsko-słoweńskich aproksymatów, Katowice.

Wierzbicka A., 1990, Podwójne życie człowieka dwujęzycznego, [w:] Język polski w świecie, red. W. Miodunka, Kraków, s. 71–104.

Wtorkowska M., 2005, Kilka podobieństw i różnic między polskim i słoweńskim czasownikiem jako przyczyna błędów językowych Słoweńców uczących się języka polskiego, „Jezikoslovni zapiski” 11/1, Ljubljana, s. 69–85.

Wtorkowska M., 2008, Kilka podobieństw i różnic między polskim i słoweńskim rzeczownikiem (jako przyczyna błędów językowych Słoweńców uczących się języka polskiego), „Riječ”, rocz¬nik 15, nr 2, s. 81–92.

Zgółkowa H., 1998, Gniazdowe rozszerzanie podstawowego słownika polskiego, „Acta Universitatis Lodziensis, Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 10, s. 423–427.

Zgółkowa H., 1992a, Lista haseł do słownika minimum współczesnej polszczyzny (I poziom nauczania), [w:] Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle badań współczesnej polszczyzny, red. W. Miodunka, Kraków, s. 67–77.

Zgółkowa H., 1992b, Lista haseł do słownika podstawowego języka polskiego (II poziom nauczania), [w:] Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle badań współczesnej polszczyzny, red. W. Miodunka, Kraków, s. 78–87.

Zgółkowa H., 1992c, Lista haseł do słownika podstawowego języka polskiego (III poziom nauczania), [w:] Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle badań współczesnej polszczyzny, red. W. Miodunka, Kraków, s. 88–99.